ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Οἰκονομία τῆς ἀγορᾶς καὶ Ἐλευθερία Ἡ οἰκονομικὴ ἱστορία τοῦ ἀνθρώπου τῶν τελευταίων 10.000 ἐτῶν ἀπὸ πλευρᾶς θεωρίας διαιρεῖται σὲ δύο θεμελιώδη κεφάλαια. Τὸ πρῶτο, αὐτὸ ποὺ περιγράφει ὁ ̓Αριστοτέλης στὰ Πολιτικά, Α, καὶ ἀναφέρεται στὴν οἰκονομία τῆς αὐταρκείας" καὶ τὸ δεύτερο, αὐτὸ ποὺ διατυπώνει ὁ "Ανταμ Σμίθ στὸν «Πλοῦτο τῶν Ἐθνῶν», τὸν 18ο αἰώνα, καὶ ἀναφέρεται στὴν οἰκονομία τῆς ἐλεύθερης ἆγορᾶς. 'Οτιδήποτε ὑποστηρίχτηκε ἔξω ἀπὸ αὐτὰ τὰ πλαίσια εἶναι ἀπόπειρα λογοκρατίας, ἐξουσίας καὶ σὲ τελικὴ ἀνάλυση παραβίαση τοῦ φυσικοῦ νόμου. Διότι ἡ μὲν οἰκονομία τῆς αὐταρκείας πηγάζει ἀπὸ τὸν ἑνστικτώδη νόμο τῆς συντήρησης στὴ ζωή, ἡ δὲ οἰκονομία τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς στηρίζεται στὸν φυσικὸ νόμο τοῦ ἀτομικοῦ συμφέροντος πρὸς ἐπιβίωση. Κάθε τι ἔξω ἀπὸ τοὺς συμπαντικοὺς αὐτοὺς νόμους μοιραίως συνιστᾶ ἐγκεφαλικὸ κατασκευάσμα, ποὺ ἀποβλέπει στὴν ἐξυπηρέτηση σκοπῶν, οἱ ὁποῖοι κρύβονται κάτω ἀπὸ ψευδεπίγραφα οἶκονομικὰ ἐπιχειρήματα. Ἢ παγκόσμια οἰκονομία σήμερα ἔχει περάσει στὸ σύστημα τῆς οἰκονομίας τῆς ἀγορᾶς, κάτι ποὺ ἄρχισε πρὶν δύο περίπου αἰῶνες στὴν Δυτικὴ Εὐρώπη, ὅπως μᾶς τὴν περιέγραψε ὁ Α. Σμίθ καὶ ὅπως συμπληρώθηκε ἤ καλύτερα παραποιήθηκε καὶ παραμορφώθηκε ἀπὸ τοὺς ἄλλους «κλασσικούς», Ρικάρντο, Μίλ, Μάρξ καὶ τοὺς «νεοκλασσικοὺς» τῆς σχολῆς τοῦ Κέύνες, οἱ ὁποῖοι φόρτωσαν τὴν σαφῆ καὶ ἁπλῆ οἰκονομικὴ θεωρία τοῦ πρώτου διδάξαντος Σμίθ μὲ περιττὰ βάρη καὶ δεσμὰ ὑπὸ μορφὴ διαφόρων νόμων, διαλεκτικῶν νομοτελειῶν καὶ κρατικῶν παρεμβάσεων, μέχρι παραμορφώσεως. Κατ’ ἀρχὴν θὰ πρέπει νὰ ἔχουμε ὑπόψη, ὅτι ὁ Σμίθ ἔζησε στὴν ἐποχὴ ἐκκολάψεως τῆς ἀστικῆς ἐπαναστάσεως, δηλ. στὶς παραμονὲς τῆς Γαλλικῆς Ἔπαναστάσεως, ὅταν τὸ καζάνι τῶν δυτικῶν κοινωνιῶν ἔβραζε κάτω ἀπὸ τὰ γνωστὰ δημοκρατικὰ αἰτήματα περὶ ἐλευθερίας καὶ ἰσότητας, ποὺ τελικὰ ἀπέβλεπαν στὴν κοινωνικὴ καὶ πολιτικὴ ἀπελευθέρωση τοῦ ἁτόμου καὶ στὴν κατάλυση τῆς κρατικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας. Ὁ Σμίθ, μὲ τὸν ρεαλισμὸ ποὺ τὸν διέκρινε ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἀγάπη του γιὰ τὸν ἄνθρωπο, κατάλαβε, ὅτι καμμία κοινωνικοπολιτικὴ ἀπελευθέρωση τοῦ ἀτόμου δὲν εἶναι δυνατὴ σὲ πλαίσια φτώχειας. Μόνο μὲ τὴν ἀπόκτηση τοῦ ἁπαραίτητου πλουτισμοῦ ἀπὸ τοὺς πολίτες, μόνο μὲ τὴν δημιουργία ἀτομικῆς περιουσίας μπορεῖ νὰ ἐξασφαλιστεῖ ἡ πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀπελευθέρωση ἐπὶ προσωπικῆς βάσεως, καὶ κατ ̓ ἐπέκταση ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς κοινωνίας. Γιαυτὸ καὶ ἀσχολήθηκε μὲ τὰ οἰκονομικὰ τῆς ἐποχῆς του. Καθηγητὴς τῆς ̓Ἠθικῆς Φιλοσοφίας διεύρυνε τὸν κύκλο τῶν ἐνδιαφερόντων του καὶ συμπεριέλαβέ καὶ τὴν Πολιτικὴ Οἰκονομία, προκειμένου νὰ θεμελιώσει ἐπιστημονικὰ καὶ θεωρητικὰ τὴν ἄποψη ὅτι ἡ ἀπελευθέρωση τοῦ ἀτόμου (ἠθικὸν θέμα) μπορεῖ νὰ ἐπιτευχθεῖ μέσω τῆς οἰκονομικῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ ἀτόμου (οἰκονομικὸν θέμα). Καὶ πρὶν ἀπὸ αὐτὸν ὁ Σπινόζα ἔλεγε, ὅτι ὅπου δὲν ὑπάρχει ἰδιοκτησία δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία καὶ δικαιοσύνη. Ἔτσι ὁ Σμίθ ἀπὸ ἱεροφιλόσοφος ἔγινε ὁ πρῶτος οἰκονομολόγος στὴν ἱστορία, ὁ ἱδρυτὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰἶκο-