ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
47ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ενηλικίωση του Δία - Τιτανομαχία — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Ἐνηλικίωση τοῦ Δία --- Τιτανομαχία
(Δεύτερη συνέχεια)
Ἡ Θἐογονία πολὺ συνοπτικὰ διατρέχει τὴν περίοδο μέχρι τῆς ἀνόδου τοῦ Διὸς στὸν
πέτρινο θρόνο τοῦ Κρόνου. Θὰ θίξω ἐδῶ καὶ μερικὰ ἄλλα στοιχεῖα, ποὺ συνδέουν τὸν Δία
μὲ τὸν Μίνωα. Αὐτὸ χάριν χρονολογικῆς σκοπιμότητας ἀλλὰ καὶ ἐξαιτίας τῆς ὑπαρκτῆς
σχέσεως Διὸς -- Μίνωος (6εογ. στίχ. 492-493):
«Καρπαλίμως δ ̓ ἄρ ἔπειτα μένος καὶ φαίδιμα γυῖα
ηὔξετο τοῖο ἄνακτος...»
[Ξ Μὲ ταχύτητα ὁρμητική, σχεδὸν ἀμέσως, ἡ ἰσχὺς καὶ ἡ δύναμη καὶ τὰ ἐξαίσια μέλη μεγάλωναν
αὐτοῦ τοῦ ἄρχοντος - βασιλέα].
Θὰ ἀναφερθῶ ἀμέσως σ ̓ ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰς Ἠοίας ποὺ δημοσιεύθηκε ἀπὸ τοὺς
δομυθατγί δι Ν Παπιον/ΙΖ (Ραρ. Μιςεί Βετο[ίποηςίς 10560) καὶ ποὺ μᾶς δείχνει τὴν σχέση ἀλλὰ
καὶ τὴν ἐπιρροὴ τοῦ Διὸς ἐπὶ τοῦ Μίνωος (στίχ. 16-17, 22-24):
«Ἐκ Κρήτης δ ̓ ἐμνᾶτο μέγα σθένος Ἰδομενῆος,
Δευκαλίδης Μίνωος ἀγακλειτοῖο γενέθλη,
̓Αργεΐην Ἑλένην μηδ ̓ ἄλλος οἷον ἄκοιτιν
σχοίη, τῆς κλέα πᾶσαν ἐπὶ χθόνα δῖαν ἵκανεν.
Ἐννεσίῃ Ζηνὸς μέγα δυναμένοιο».
[- Ἐκ τῆς Κρήτης δὲ ἀναζητοῦσε ἐνθυμούμενος ὁ μεγαλόψυχος ̓Ιδομενεὺς ὁ Δευκαλίδης
ἀπ ̓ τὴν γενιὰ τοῦ πολυδοξασμένου Μίνωα... τὴν ̓Αργίτισσα Ἑλένη, γιὰ νὰ μὴν τὴν κάνει
ἄλλος ταῖρι του, ποὺ ἡ φήμη της σ ̓ ὅλη τὴν τεράστια καὶ ἔνδοξη χώρα ἔφθανε. Τῇ εἰσηγήσει
τοῦ Διὸς μεγάλα ἠδυνήθη νὰ πράξει].
Τὴ φιλία αὐτὴ ἀναφέρει καὶ ὁ Ὅμηρος στὴν Ὀδύσσεια (τ 178-181):
«Τῇσι δ ̓ ἐνὶ Κνωσὸς μεγάλη πόλις, ἔνθα τε Μίνως
ἐννέωρος βασίλευε Διὸς μεγάλου δαριστής...»
[-- ̓Ανάμεσα δὲ σ ̓ αὐτὲς (ἐνενήκοντα πόληες) καὶ ἡ Κνωσός, μεγάλη πόλη, ὅπου ἐπὶ ἐννέα
ἔτη βασιλιὰς ἦταν ὁ Μίνως ὁ σύντροφος καὶ φίλος τοῦ μεγάλου Δία].
Θὰ διευκρινίσω ὅτι ὁ Δευκαλίων, ποὺ διασώθηκε ἀπὸ τὸν φοβερὸ κατακλυσμὸ ἐπὶ
τοῦ Παρνασοῦ, καθὼς καὶ πολλοὶ κάτοικοι ποὺ ἀκολούθησαν τὰ οὐρλιάσματα τῶν λύκων
(Παυσανίας | 6,2), εἶναι αὐτὸς ποὺ μετὰ τὸν κατακλυσμὸ ἔχρισε τοὺς νέους σκηπτούχους
βασιλεῖς σὲ πολλὰ βασίλεια τῆς ἀπέραντης χώρας. Αὐτοὶ οἱ βασιλεῖς ὀνομάζονταν
Δευκαλίδαι.
Φίλος καὶ σύντροφος τοῦ Μίνωος ὁ Δίας, ὑπῆρξε ταυτόχρονα ὁ σύμβουλός του γιὰ
τὴν πραγματοποίηση ὑπ ̓ αὐτοῦ σπουδαίων ἔργων. Εἶναι ἑπόμενο, ἡ ἰσχυρὴ φιλία τοῦ Μίνωος
νὰ ἐπέδρασε εὐνοϊκὰ καὶ στὰ ἑπόμενα φοβερὰ γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα χρόνια, γιὰ τὴν
ἀνάδειξη τοῦ Δία στὴν ὑπέρτατη ἀρχή (Θεογ., στίχ. 493-495):
«... ἐπιπλομένων δ ̓ ἐνιαυτῶν
ὅν γόνον ἄψ ἀνέηκε μέγας Κρόνος ἀγκυλομήτης
νικηθεὶς τέχνῃσι βίηφι τε παιδὸς ἑοῖο».
[-- Κατὰ δὲ τοὺς ἐπερχόμενους χρόνους / αὐτὸ τὸ γέννημά του ἀμέσως ὁ μεγάλος Κρόνος
μὲ τὸ πανοῦργο μυαλὸ ἀνέβασε (στὴν ὑπέρτατη ἐξουσία) νικηθεὶς ἀπ ̓ αὐτὸ τὸ δικό του
παιδὶ τόσο ἀπ ̓ τὴν ψυχοπνευματική του ρώμη ὅσο καὶ ἀπ ̓ τὶς ἐπινοήσεις του σὲ συστήματὰ
καὶ μεθόδους).
Ἢ παρουσία τοῦ Διὸς ἐπὶ τέλους στὴν Πυθῶνα καὶ στὶς προστατευόμενες ἀπ ̓ τὸν
Κρόνο κοιλάδες στοὺς πρόποδες τοῦ Παρνασοῦ (Θεογ., 499) συντελεῖται μ ̓ ἕνα γεγονὸς
ποὺ ἔχει, κατὰ τὴν γνώμη μου, παρερμηνευθεῖ καὶ μᾶς ἔχει ὁδηγήσει σὲ ἕναν ἄλλο περὶ
«ἀνθρωποφαγίας» καὶ «ἐξεμέσεως λίθου» μῦθο (Θεογ., στίχ. 497-500):