ΣΠΥΡΟΣ ΤΕΡΑΣΙΜΟΣ ΓΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ ΙΘΑΚΕΣ: γ) καβαφικὴ (2) (Τρίτη συνέχεια) Εἶναι αὐτονόητο πὼς ἡ ἔλλογη βιολογικὴ µονάδα, ὁ ἄνθρωπος, συνειδητοποιῶν τὴ σχέσι του μὲ τὴ Ζωὴ σὲ μιὰ κλιµάκωσιν θετικοῦ (προσθετικοῦ, ὅλο καὶ περισσότερον ὠ- φέλιμου καὶ συμφέροντος --ὅπως ὑποκειμενικὰ θεᾶται καὶ κλιµάκωσιν καὶ θετικόν), διεκδικεῖ αὐτὴ τὴ σχέσιν βεβαιωτικὴ - καταφατικὴν μείζονος: καὶ ὡς ποιότητα (ὡς πρὸς τὸ χῶρον()), πᾶν --ὅ,τι θετικόν, τελικά) καὶ ὡς ποσότητα, (ὡς πρὸς τὸ χρόνον, τουτέστι ὡς ἀῑδιότητα, ἐνδελέχεια ---«γιὰ πάντα»)! Νὰ ὅμως πού, καθὼς «διεκδικῶ» σηµαίνει «ζητῶ ὡς νὰ μοῦ ἀνῆκε», εἶναι φανερὸ πὼς «διεκδικῶν» θὰ μετέλθω µέσα ἀναγκαστικὰ (ποὺ θ᾽ ἀναγκάζουν τοὺς ἄλλους --ὑπέρβασι [ὑποβολή, δόλον], ἐκβιασμό, βίαν) πρὸς ἀπόκτησι ἤ διατήρησιν [ΚΗ ΜΟΥ ἡ γῆ καὶ θέλω πνίγωτη, θέλω ἀστροπελεκῶ τη καὶ δὲ θ᾽ ἀφήσω ἐγὼ τὰ χώματα νὰ Κά- ΜΟΥΝΕ ΚΕΦΑΛΙ (Ν. Καζαντζάκης) αὐτοῦ τοῦ «παντὸς γιὰ πάντα» --ὅλου τοῦ χώρου γιὰ ὅλο τὸ χρόνο. (Ἐπαναλαμβάνεται πρὸς ἀποφυγὴν σύγχυσης: τοῦ μείζονος δυνατοῦ θετικοῦ γιὰ τὸν μείζονα δυνατὸ χρόνον)! Μποροῦμε λοιπὸν νὰ εἰποῦμε ὅτι, καθὼς τὸ ἄτο- μο, µόνον ὡς περισσότερο ἤ λιγότερο ἐξελιγμένη μορφὴ τῆς βιολογικῆς προσαρμογῆς, μπορεῖ νὰ διεκδικεῖ, κάθε διεκδικητὴς μειονεκτεῖ --στὸ μέτρο ποὺ παρακωλύουν τὴν πραγµατοποίησι τῶν στόχων του, μαζὶ μὲ τὴ σχέσιν ἀντιμαχίας του (μὲ τοὺς λοιποὺς διεκ- δικητὰς τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου-- παντὸς γιὰ πάντα), οἱ ἴδιες του ἀναστολές: ἠθική, ἆδυ- ναµίες, πάθη, διαστροφή, ἔκστασις, νοσηρότης, ἐξάρτησις τ διατέμνουμε τὴν περίπτωση Καβάφη! Τὸ ὅτι ὁ ᾿Αλεξανδρινὸς εἶχε συνείδησιν πὼς αὐτὴ ἦταν ἡ περίπτωσί του (ἐξάρτησις) τὸ βεβαιώνει κυρίως τὸ δέος του γιὰ τὸν αὐνανισμό" δευτερευόντως τὸ βεβαιώνει ἐπίσης ἡ ἐγκατάλειψί του, ἡ τέλεια ἀποδέσμευσί του (στὰ γεράματα --ὅταν κατὰ τὴν ἀντίληψί του δὲν εἶχε νὰ χάσει τίποτε...) ἀπὸ κάθε εἴδους συστολὴ ἤ ἀνάσχεσιν, τὸ σταδιακὸ πέρασμά του ἀπ᾿ τὴν προφύλαξι στὴν προκλητικότητα: Τώρα, τὰ κρεββάτια τῆς ἁρσενοκοιτίας τ᾽ ἀποκαλεῖ ἀναίσχυντα ἡ... «τρεχάµενη ἠθική», δὲν εἶναι [ὁ Καβάφης θέλει νὰ ξεχνάει πὼς ὁ ὁμοφυλόφιλος εἶναι κατ᾽ ἀνάγκην ξετσίπωτος κι ἀσύστολος --διαφορετικὰ δὲν θὰ Ἄρισκε ποτὲ ἐραστήν), ἡ κοινωνία «συσχετίζει κουτὰ» --ϕῶς φανερὸ πιά: ἔγκυρη, σωστή, ἀξιομίμητη, μὲ βαρύτητα εἶναι µόνον ἡ ἠθικὴ τῆς κιναιδείας! Ὅσο γιὰ μυαλό, γιὰ ἰδιο- φυῖαν..., πιάσ᾽ τὸ αὐγὸ καὶ κούρευτο; ἄν ἐξαιρέσουμε ἀποκλειστικὰ τοὺς ὁμοφυλόφιλους, ὁ κόσμος κατοικεῖται ἀπὸ ἠλίθιους Ἐξ᾽ ἄλλου τὰ γνωστὰ «Γιὰ νὰ Ίχουνε τὸν Μέβη 7 µονά- χα δυό, τρεῖς μέρες πολὺ συχνὰ τὸν δίνουν ὥς ἑκατὸ στατήρας», ἤ «μ᾽ ἄφησεν ὁ Ταμίδης" κι ἐπῆγε μὲ τοῦ Ἐπάρχου τὸν ὑιὸν γιὰ ν᾿ ἀποκτήσει / μιὰν ἔπαυλι στὸν Νεῖλο, ἕνα μέγαρο στὴν πόλιν» κ.λπ. δὲν εἶναι παρὰ σεβαστή, ὁλοκάθαρη, ἀδιάβλητη, εὐυπόληπτη... ἐμπο- ρία! Ἔχ! 'Εξήντα τριῶν χρονῶν τώρα ὁ Καβάφης κι ἀκόμα ὁρκίζεται: ἡ φύσις ἔφτιαξε τὸ σπερματικὸ ὑγρὸ γιὰ τὸ... παχὺ ἔντερο! ᾿Ασύγγνωστη ἀνευλάβεια. Βαβελικὸν ἐπιχείρημα ἀκριβῶς πώς, τάχα, δὲν γίνεται κανεὶς ποιητής, ἄν δὲν... περάσει ἀπ᾽ τὸν πάγκο («Πέρα- σμα», 1917), ἤ πὼς «δίχως τὴν ἐκπλήρωσι τῆς ἔκνομής των ἡδονῆς» δὲν «θὰ γραφοῦν / οἱ στίχοι οἱ δυνατοὶ ποὺ ἐδῶ ἦταν ἡ ἀρχή των» ---πολὺ φαιδρὰ ὅλ᾽ αὐτά: Οἱ στίχοι οἱ ὄντως δυνατοί, τοῦ Καβάφη, εἶναι ἀκριβῶς οἱ μὴ ἔχοντες καμμιὰν ἀπολύτως σχέσιν μὲ τὴν ὁμο- φυλοφιλία... (Μπορεῖ ν᾿ ἀποδειχθεῖ σαφέστατα καὶ τελεσίδικα). Νὰ λοιπὸν τὰ χρονικὰ καὶ ψυχοπνευματικὰ πλαίσια στὰ ὁποῖα ὁ Καβάφης θὰ ὑπο- χρεωθεῖ εἰς ἀναζήτησιν φόρμουλας δικαιοφανοῦς. Φόρμουλας πού, ἀκριβῶς, δὲν θὰ «ἀ- πεδείκνυε» τὴν «ἀφροδισίαν ἄλλως» ἁπλῶς σύμφωνη μὲ παραδεδεγμένο πρότυπο, ᾿μὰ θὰ τὴν ἐπέβαλλε πρότυπον! Ἔτσι, ἐνῶ ἕως τὸ 1909 ὁ Καβάφης περιορίζεται σὲ λόγον «οὐδέτερο» (μὴ προκλητι- κὸν) [μάλιστα τὸ 1909 μαζὶ μὲ τὸ ποίημα «Τὰ βήματα» μᾶς δίνει τὸ «Οὗτος ἐκεῖνος», ποί-