ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΡΚΑΚΗΣ Ἢ ποίηση: Φιλοσοφικὸ σχεδίασµα Ποίηση εἶναι ἡ πρώτη χαραυγὴ στὴν ἔρημο τοῦ κόσμου καὶ στὴν ἔρημο τῆς ψυχῆς μας. Πολλὲς φορὲς οὔτε ὁ κόσμος οὔτε κι ἡ ψυχή µας προχώρησαν πέρα ἀπὸ τὴ χαραυ- γήν αὐτή. Στὴν ποίηση διασώθηκε ἡ ἀνάμνηση σ᾽ ὅλο το μέγεθος τοῦ νόµου της καὶ στὴν κυριαρχία τῆς αἴγλης. Ἢ ἀνάμνηση ποὺ σκίζει τοὺς πυθμένες τοῦ χάους καὶ τὰ ἐνδότερα τῆς συνείδησης. Στὸ χάος θέτει τὴν βεβαιότητα μιᾶς ἀπώτερης νοµοτέλειας καὶ στὴν συ- νείδηση τὴν ἐλευθερία σὰν τὸ ἔσχατο καθεστώς της. Ἐμπλέκεται στὸ ἀδυσώπητο παιχνί- δι τῶν νόμων ἤ στὸ ἔμπλεω νοήματος ἱστορικὸ δράμα, ὅπου τὸ δέος μετουσιώνεται σὲ ἰα- χή. Ἢ οὐσία τῆς ποίησης εἶναι ἡ οὐσία τῆς ἔσχατης πραγματικότητας. Τῆς πραγµατικό- τητας ὅπως τίθεται ἤ ὅπως διαφαίνεται στὴν ἀχλὺ τῆς ἀτομικῆς ἔξαρσης, στὴν βιωµατο- ποίηση τοῦ ἀπόλυτου. Εἶναι ἡ δωρεὰ τοῦ πνεύματος ποὺ ἐλαύνεται στὰ ὅριά του, ἡ ἀσημέ- νια ματιὰ στὶς ὑπώρειες τοῦ ὄντος, στὰ ρήγματα καὶ στὶς ἀντινομίες του, στὴν ἀμφισημία τοῦ κόσμου καὶ τοῦ νόµου του, ἐκεῖ ὅπου ἡ ἐπιστήμη ἀρνεῖται νὰ προχωρήσει. Ποίηση εἶναι ἡ μεταβολὴ τοῦ ἐπερχόμενου σὲ παρουσία, ἡ προβολὴ τῆς συνείδησης στὰ προπύλαια τοῦ ὄντος, τὸ ὄν στὴν ἔσχατη ἀναγωγή του, ἡ φοβερὴ παραλλαγὴ τοῦ νό- µου τοῦ κόσμου καὶ τοῦ νόµου τῆς ὕπαρξης. Στὴν ποίηση τὸ ὄν διελαύνει ἀπὸ τὴν ὕπαρξη καὶ τίθεται σὰν ἱστορία ἤ σὰν μιὰ ἀπόλυτα ἀτομικὴ βιωματοποίηση. Ἡ συνείδηση πορεύ- εται πρὸς τὴν οὐσία, εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ δρῶντος χρόνου, ἀλλὰ καὶ τοῦ χρόνου ποὺ δὲν δρᾶ, ἡ ἀντιπαράταξη τῆς ἐλευθερίας στὴν φυσικὴν ἀναγκαιότητα. ' Στὴν ποίηση ἐκτυλίσσονται οἱ ἄπειρες δυνατότητες, ἐνῶ ἡ βεβαιότητα διακυβεύεται, ὅταν τὸ ὅν ἐπιβάλλεται ἤ ἀπομακρύνεται, καθὼς κινεῖται πρὸς τὴν Μορφή. Εἶναι τὸ ση- μεῖο, ὅπου ὁ νόμος ἀναιρεῖται στὸ ἄτομο, ὅταν ψηλαφεῖς τὶς ρωγμὲς τοῦ κόσμου καὶ τῆς ψυχῆς σου, ἡ ἱερὴ ματιὰ στὸν παγωµένον ἄνεμο τοῦ Μηδενὸς ποὺ διελαύνει ἀπὸ τὶς ἀ- φρούρητες ἀτραποὺς τοῦ ἐπιστητοῦ ἤ τὶς ἀντινομίες τοῦ νομοθετοῦντος πνεύματος. Στὴν ποίηση ἀποκαλύπτεται τὸ ὃν σ᾽ ὅλο τὸ βάθος τοῦ μυστηρίου του. Εἶναι ὁ ἅγιος τρόμος ἐ- νώπια στὸ τυχαῖο καὶ στὶς ἄγνωστες συντεταγμένες στὰ σπλάχνα τοῦ εἶναι καὶ στὴν ᾱ- Ἄβυσσο «οὔ Θεοῦ. Ἡ ποίηση προὐπαντᾶ τὴν ἔλευση τοῦ ὄντος στὰ κράσπεδα τῆς ἀλγούσας συνείδη- σης. Ἠχεῖ καὶ στὴν ὑποδομὴ καὶ στὸ κατευόδιό του, ὅταν τὸ ὄν ἀποσύρεται. Ἣ φοβερὴ ἀντιλαμπὴ στοὺς αἰθέρες τοῦ χρόνου, ὅταν ὁ χρόνος, ὁ φυσικὸς ἤ ὁ ἱστορικός, συναρτᾶ- ται καὶ αἴρεται στὸ νόημα τῆς στιγμῆς. Στὴν ποίηση προαγγέλλεται ἡ ἱστορία καὶ καταλάμπει τὸ θαῦμα της. Εἶναι ὁ παιᾶνας τῆς ἐλευθερίας στὸν Αἰῶνα, ἀπ᾿ ὅπου ἀποσκίρτησε κι ὅπου θὰ ἐπιστρέψει. Ἡ ἐπαγγελία τοῦ χρόνου ποὺ δὲν ἦρθεν ἀκόμη καὶ ποὺ ἴσως δὲν θὰ ἔρθει ποτέ. “Ο θρῆνος γιὰ τὶς δυνα- τότητες, δηλαδὴ τὶς μορφὲς τοῦ μέλλοντος χρόνου ποὺ περιέρχονται στὸ περιθώριο καὶ ἀ-͵ φανίζονται, ὅταν ἡ πραγματικότητά τοὺς γίνεται ἀνέφικτη ἤ ὅταν ἐπιτρέπεται ἡ μία μόνο κυριαρχία, Εἶναι ἡ θρηνωδία μπροστὰ στὰ θρύμματα τοῦ κόσμου, τόσο σ᾽ αὐτὰ ποὺ γίνον- ται αἰσθητὰ ὅσο καὶ σ᾽ αὐτὰ ποὺ ἀποχωρίζονται ὅταν ἡ κατάκτηση τοῦ Ἑνὸς γίνεται ἀνέ- φικτη. Ποίηση εἶναι ἡ ἐκπύρωση τῆς ὕπαρξης πάνω ἀπὸ τὶς ἔρημες καὶ ἄνυδρες ἐπιφάνειες τοῦ ὄντος. Εἶναι ὁ τρόπος τοῦ χρόνου ποὺ μεταβάλλει τὸ πεπερασμένο σὲ ἄχρονο, ὁ τρό- πος ἐκεῖνος ὅπου ὁ χῶρος θρυμματίζεται ἤ. καταποντίζεται στοὺς ἄχροους πυθμένες του, ἡ ὑπέρτατη ἄσκηση τοῦ πνεύματος στὶς κορυφογραμμὲς τοῦ Εἶναι, ὁ ἀκροβολισμὸς στὴν ἑστία τοῦ μυστηρίου του. Ποίηση εἶναι ἡ οἰμωγὴ γιὰ τὸ ἔσχατο δράμα, ἡ ἐπίπονη ἄρση πάνω ἀπὸ τὰ κλειστὰ λογικὰ συστήματα, ἡ ὑπέρβαση τῆς διαλεκτικῆς, τῆς ἀντιδιαλεκτικῆς ἤ τῆς ἀδιαλεκτι-