ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
48ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (9η συνέχεια) — JASPERS, KARL
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΑΕΙ, ΙΑΣΡΡΕΕΣ
Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ µας
(Ἕνατη συνέχεια)
Ἢ ζηλοτυπία ἐξουδετερώνεται ἀπὸ τὶς ἀμοιβαῖα ἀνεκτικὲς μεταβολὲς στὶς
ἀπασχολήσεις, ἐνῶ καταβάλλεται προσπάθεια μετριασμοῦ τῆς σοβαρότητας
τοῦ ἀγώνα γιὰ τὴν ἀλήθεια μὲ τὴν ἴδια σύνθεση κάθε δυνατότητας. Ἣ δικαιοσύ-
νὴ καθίσταται ἀνυπόστατη, ἀνακριβὴς ὡς ἐὰν ὁ καθένας μποροῦσε νὰ κατατα-
γεῖ στὸ ἴδιο ἐπίπεδο μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους. Ἣ ἐπιδίωξη μιᾶς ἀπόφασης δὲν ση-
'μαίνει πιὰ νὰ κἀταπιαστεῖ κανεὶς μὲ τὴν μοῖρα, ἀλλὰ νὰ δρᾶ βίαια σὲ μιὰν ἴσχυ-
ρὰ ἐξουσιαστικὴ θέση. “Ὅταν ὅμως συμβαίνει κάποια ἐξέγερση γιὰ αὐτό, φαίνε-
ται ἐπίσης νὰ μὴν ἐλαύνει σὲ καμμιὰν ἀπόφαση, γεγονὸς ποὺ ὀφείλεται στὴν ἐπι-
τηδευµένη διαστροφἠ τῆς γνώμης καὶ τῆς συμπεριφορᾶς καὶ ὁδηγεῖ µόνο σὲ µία
καταστροφικὴ ἀνατροπὴ τῶν πραγμάτων πού, ἐὰν δὲν ἐλεγχθοῦν ἀπὸ τὴν ζωϊκὴ
τάξη, πρέπει νὰ ὁδηγήσουν στὸ χάος ἀνάπόφευκτα.
Τὸ πνεῦμα σὰν µέσο
Στὸ μέτρο ποὺ τὸ κάθε τι ἔχει ἐξαρτηθεῖ ἀπὸ τὴν ἀπολυτοποίηση τῆς ζωϊκῆς
τάξης, στὸ μέτρο ποὺ οἱ οἰκονομικὲς δυνάμεις καὶ καταστάσεις, οἱ ἐνδεχόμενες
δυνάμεις ἐπιδιώκουν τὸν σκοπὸν αὐτό, κατευθύνεται καὶ ἡ πνευματικὴ δραστη-
ριότητα, σὰν νὰ ἦταν τὸ µόνο πράγμα ποὺ εἶχε σημασία. Τὸ πνεῦμα ἔχει παύσει
νὰ πιστεύει στὸν ἑαυτό του σὰν αὐτοτελὴς ἐξέγερση, καὶ καθίσταται µέσο γιὰ ἕ-
να σκοπό. Καθὼς ἔχει ἔτσι ἀναπτυχθεῖ σὰν ἁπόλυτα εὐκίνητο ὄργανο σοφι-
στείας, μπορεῖ νὰ ὑπηρετήσει κάθε θέµα. ᾽Ανακαλύπτει δικαιολογίες γιὰ κάθε
κατάσταση πραγμάτων, εἴτε συγκεκριμένη εἴτε θεωρουμένη σὰν ἐπιθυμητὴ ἀπὸ
τὶς ἑκάστοτε δυνάμεις. Τὸ πνεῦμα ὅμως γνωρίζει πάντα ὅτι ἡ λειτουργία του δὲν
μπορεῖ σοβαρὰ νὰ ἐκτιμηθεῖ στὸν βαθμὸ ποὺ κινεῖται στὶς γραμμὲς αὐτὲς καὶ
σημαδεύει τὴν μυστικὴ γνώση τοῦ ἑαυτοῦ του ἀπὸ τὸν συγκινησιακὸ χαρακτήρα
μιᾶς ὑπότιθέμενης πειθοῦς.
Καθὼς ἡ συνειδητοποίηση τῶν πραγματικῶν δυνάμεων τῆς ζωῆς δὲν ἀξιώνει
μόνο τὴν ἀνειλικρίνεια, ἀλλὰ ἀρνεῖται νὰ συγκαλύψει τὴν οὐσιώδη ἐξάρτηση
κάθε ζωῆς, ἀναφύεται πράγματι μιὰ νέα εὐθύτητα στὴν γνώσῃ τοῦ ἀναπόφευ-
κτου. Ταυτόχρονα, τὸ αἴτημα γιὰ μιὰ νηφάλια αἴσθηση τῆς πραγματικότητας
καθίσταται τὸ ἐπιτηδευμένο μέσο γιὰ τὸ κάθε τι ποὺ δὲν εἶναι τελείως φανερό,
καὶ ἐρειπώνεται ἔτσι ἡ ἀληθινὴ θέληση τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἀνειλικρίνεια αὐτή,
στὴν ἀπίστευτη πολυμορφία της, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ προκύψει ἀπὸ τὴν διὰα-
στροφὴ τῶν ἀνθρώπινων δυνατοτήτων, ἐὰν ἡ ζωὴ συνεχίζει νὰ θεωρεῖται σὰν ἡ
τάξη ἤ τὸ σύστημα προσφορᾶς στὶς μάζες τῶν ἀναγκαίων μέσων τῆς ζωῆς.
Ἢ κριτικὴ κατάσταση τῆς ζωικῆς τάξης τοῦ παρόντος
Ἐπικείμενη φαίνεται ἡ κατάρρευση ἐκείνου ποὺ γιὰ χιλιετίες ἀποτελοῦσε τὸ
σύμπαν τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ νέος κόσμος ποὺ ἀνεφύη σὰν μιὰ κατασκευὴ γιὰ τὴν
παροχὴ τῶν ἀναγκαίων μέσων τῆς ζωῆς ἀναγκάζει τὸ κάθε τι καὶ τὸν καθένα νὰ
τὸν ὑπηρετεῖ. Ἐκμηδενίζει τὸ κάθε τι ποὺ δὲν ἔχει θέση σ᾽ αὐτόν. .Ο ἄνθρωπος
φαίνεται νὰ ἀπορροφεῖται σ᾽ αὐτὸ ποὺ δὲν εἶναι τίποτε περισσότερο ἀπὸ μέσο