ΜΕ ΕΞΑΝΤΑ ΚΑΙ 4ΣΤΡΟ/ΊΙ4ΡΟΝ ᾿Εγὼ δὲ λέξω δεινὰ μέν, δίκαια δέ. Ἡρακλῆς Ν. ᾽᾿Αποστολίδης (Δεκαπέντε χρόνια ἀπ᾿ τὸ θάνατό του...) Δεκαπέντε χρόνια νεκρὸς ὁ πιὸ ὡραῖος, ὁ πιὸ γενναῖος, ὁ πιὸ ἄντρας ἀπ᾿ τοὺς διανοού- µενους ποὺ ἔτυχε νὰ γνωρίσω. Ἡ πιὸ ἁδρή, ἡ πιὸ λαγαρή, ἡ πιὸ ἄπεφθη μορφὴ ποὺ σφρά- γισε τὴ ζωή µου μὲ καυτὸ μολύβι --- ὁ ἄνθρωπος ποὺ μ᾽ ἔμαθε νὰ βλαστημάω, νὰ περιφρο- νῶ ἑαυτόν, νὰ καγχάζω τὴν πάρτη μου, νὰ χαμογελῶ ἔσω βλέπων... Ὁ πιὸ μεγάλος ἀπ᾿ τοὺς δάσκαλους ποὺ εἶχα τὴν ὕψιστη χάρι νὰ λάβω κάτι ἀπ᾿ τὸ χνῶτο τους, τὴν ἀνάσα τους, τὸν ἰχῶρα τῆς βασιλόφλεβάς τους. Τὸ“πιὸ «ἀνάποδο» μάτι --- ποὺ σὲ ξεβράκωνε καὶ σὲ παλούκωνε ἂν σ᾽ εὕρισκε λίγον, χυδαῖο, ταπεινόν, ἕρποντα, μικρόν, ἀνίκανον νὰ πριονί- σεις τὸ χέρι σου... Ὅ,τι σκέπτομαι, ὅπως σκέπτομαι, ὅ,τι κρίνω, ὅπως κρίνω, ὅ,τι μετρῶ, λογαριάζω, σταθμίζω δὲν εἶμ᾽ ἐγώ, ἀλλ᾽ Ἐκεῖνος! Ὁ ᾿Αρχαγγελικὸς μύωψ, τοῦ ἑνάμισυ μέτρου, ποὺ μπόρεσε νὰ ζετινάξει τ᾽ ἀψήλου «μπασμένες», λυωμένες, συρρικνωμένες φύ- σεις --- ἄν τοῦ μύριζαν λύκαινες! Τὸ ξεφτέρι καὶ τὸ σαΐνι κι ὁ αὐτοκρατορικὸς ἀετὸς τῆς προβεβηκυΐας --- ποὺ δὲν τὸ ᾽χε σὲ τίποτα νὰ γελοιοποιεῖ εὐθυτένειες, ἀναστήματα, φαμφα- ρόνους, μεγάλαυχους, ἰδιολόγους... Ὅσοι διαβάσουν τὶς ἑβδομήντα σκέψεις τοῦ ἀείμνη- στου ἐκείνου Μεγάλου Πατέρα (ὅσων ἀρνήθηκαν νὰ πἀραμείνουν μοῦλοι τῶν γεννητόρων τους...) θὰ ᾽ναι σὰ νὰ βγάλουν τρία Πανεπιστήμια (ἑλληνικὰ δεκατρία). Οἱ σκέψεις τοῦ Η. Ν.Α. εἶναι... χίλιες πενήντα τέσσαρες στὸ σύνολό γους («Ἐνάριθμα», «Ὑστερόγραφα» καὶ «Τελευταῖα», ἐκδόσεις «Τὰ Νέα Ἑλληνικά», ᾿Αθήνα 1967) καὶ δὲν διαλέγονται --- ἐ- κεῖνες διαλέγουν, ἐκεῖνες διάλεξαν καὶ τὸν ταπεινὸ γράφοντα... Μὰ φθάνουν αὐτὰ --- ὄχι ἄλλα. Μνήμη ἀγαπημένη, σεπτή, πανίερη, ἀκατάλυπτο κλέος, ὄχι ἄλλα δικά µου, µόνον δικὰ Σου σὲ τοῦτο τὸ μνημόσυνο -- Ἐσὺ τὸ εἶπες (ἡ ἔμφασις, ὅπου, δική µας): 1 Στὸ ἔργο, ὄχι περὶ τὸ ἔργο! 2 Μὴ μοῦ θρασεύης, ντενεκεδόσοµπα! Εἶσαι σὺ γιὰ ὅλες τὶς καύσεις; 3 --- Μὰ ἄν δὲν ὑπάρχει Θεός, τί ὑπάρχει; -- Εσύ! 4 Σ᾽ ἄκρη γκρεμοῦ ὅλη ἡ ζωή! 5 ᾿Αλήθεια ποὺ δὲν ζημιώνει τὸν ποὺ τὴ λέγει; 6 Ασε καί κάτι στὴν ἁχλύ, ἐκτυφλωτή μου! 7 Οἱ μεγάλοι ἡττημένοι τῆς ζωῆς στάθηκαν τὸ ἅλας της! 8 Δὲ φτάνει ποὺ ζητᾶς, θέλεις καὶ νἄβρης; 9 -- Διώκτης;.. Καὶ τοῦ ἑαυτοῦ σου --- πρόσεχε!.. Πάντως καὶ τοῦ ἑαυτοῦ σου! 10 Κανένα ταξίδι δὲν ἀρχινᾶ ὅπως φαίνεται --- δὲν τελειώνει ὅταν φαίνε- ται! 11 Ὃ δοῦλος εἶναι δοῦλος κι ὅταν τῆς Ἐλευθερίας εἶναι δοῦλος! 12 Ὅ,τι ποιητὴς δὲν εἶπε, δὲν εἰπώθη! 13 ον Σὰ δὲν μπορεῖς στὸ σημερινὸ πέταμα πεταλούδας νὰ δῆς τὸ χθεσινὸ σούρσιμο σκουληκιοῦ:..