ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
49ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Πέραν του Καλού και του κακού — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ο ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ
Αὐτὴ ἡ διάκριση μεταξὺ «καλοῦ»
καὶ «κακοῦ» καὶ ἡ κατ᾽ ἀκολουθίαν
κήρυξη ἀδυσώπητου καὶ ἀληγοῦς πο-
λέμου μεταξύ τους εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τῆς
γενέσεως τῆς ἱστορικῆς ἐκτροπῆς
στὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπινου πολιτι-
σμοῦ. «Καλὸ» --ἄῶδς τὸ ποῦμε
καθαρὰ--- εἶναι ὅ,τι μοῦ πάει καὶ «κα-
κὸ» ὅ,τι δὲν μὲ συμφέρει, ὅπως «κα-
λὸς» εἶναι ὁ ὅμοιός μου καὶ «κακὸς»
ὁ διαφορετικὸς ἀπὸ μένα. Ὅλες οἱ ἀ-
πόπειρες τῶν θεμελιωτῶν τοῦ δυῖΐ-
σμοῦ τῶν δύο αὐτῶν ἐννοιῶν νὰ
προσδώσουν «ἀντικειμενικὴ» ὑπό-
σταση στὸ ἐφεύρημά τους ἔδωσαν ἀ-
ποτελέσματα εἴτε ὄχι γενικὰ παραδε-
κτὰ εἴτε τόσο διαφορετικὰ μεταξύ
τους ὅσο διαφορετικὰ ἦταν καὶ τὰ
πνεύματα ἐκείνων ποὺ τὸ ἀποπειρά-
θηκαν. Τελικὰ ἔχουμε ἰσάριθμες ἔν-
νοιες «καλοῦ» καὶ «κακοῦ» μὲ ἐκεί-
νους ποὺ τὶς συλλαμβάνουν ---καὶ
τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν συντριπτικὴ ἀπό-
δειξη ὅτι ἡ διάκριση αὐτὴ δὲν ἀπορ-
ρέει ἀπὸ τίποτ᾽ ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ τὴν (ἐ-
ξουσιαστικὴ) ὁρμὴ ἑνὸς ἀτόμου νὰ ἑ-
ξομοιώνη τὰ ἄλλα μὲ τὸν ἑαυτό του---
καὶ φυσικὰ μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο νὰ τὰ ἐ-
ξαρτᾶ καὶ νὰ τὰ ὑποτάσση. Τοῦτο ἐ-
πιεικῶς θὰ μποροῦσε νὰ ἐκληφθῆ ὡς
«φυσιολογικὸ» γνώρισμα τοῦ προσώ-
που σὰν αὐτοτελοῦς «κόσμου», ποὺ
ἐν τῇ µοναδικότητίτου νομιμοποιεῖται
νὰ θέλη νὰ αὐτοεπιβεβαιώνει αὐτὴ τὴν
ἀναντίρρητη µοναδικότητά του δη-
μµιουργώντας ἕνα πλαστικὸ κοσµοεί-
δωλο µέσα στὸ ὁποῖο νὰ «χωρᾶνε» ὅ-
λοι οἱ ἄλλοι. ᾿Αλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν
σταματάει ἐδῶ: ἐκτρέπεται πρακτικὰ
σ᾽ αὐτὸ ποὺ τελικὰ καταντᾶ νὰ εἶναι
ἄρση τῆς ἐλευθερίας ---τῆς ἐλευθερίας
τοῦ «ἐξομοιουμένου» μὲ τὸ πρότυπο
κάποιου ἄλλου, τῆς ἐλευθερίας δηλα-
δὴ καὶ τοῦ ἐξουσιαστῆ καὶ τοῦ ἐξου-
σιαζόμενου.
«Νόμῳ καλόν, νόμῳ κακόν», ἔλε-
γαν οἱ τόσο βαθεῖς ἀλλὰ καὶ τόσο πα-
ρεξηγημένοι καὶ ἀναθεματισμένοι Σο-
φιστές, κι ἐννοοῦσαν βέβαια ὅτι τὸ
«καλὸ» καὶ τὸ «κακὸ» εἶναι ἁπλῶς
αὐθαίρετες συμβατικὲς ἔννοιες, ποὺ
σήμερα μιὰ ἐξουσιαστικὴ τάξῃ τὶς
προσδιορίζει ἔτσι κι αὔριο ἡ ἴδια ἤ ἄλ-
λη ἐξουσιαστικὴ τάξη τὶς προσδιορί-
ζει ἀλλιῶς. Ἔτσι τοποθετεῖται ἡ γένε-
ση τῆς ἑκάστοτε ἠθικῆς, τοῦ πρώτου
αὐτοῦ ἰσχυροῦ βραχίονος ἐπιβολῆς
τῆς κρατούσης ἑκάστοτε τάξεως
πραγμάτων, ἑνὸς βραχίονος πρωτεϊ-
κοῦ, ποὺ τροποποιεῖ τόσο συχνὰ τὴ
λαβή του πάνω στὸ πνεῦμα τῶν ἐξου-
σιαζόμενων, ὅσο συχνὰ ---δηλαδὴ τα-
χύτατα καὶ συνεχῶς--- ἀλλάζουν οἱ ἡ-
θικὲς «ἀξίες» καὶ ἀντιλήψεις διὰ μέ-
σου τῶν ἐποχῶν. Ἡ ἀεναα μεταμορ-
φούμενη ἠθικὴ δὲν περιορίζεται βέ-
βαια στὸ ἐπίπεδο τῆς καθημερινῆς
ζωῆς, γιὰ ν᾿ ἀσκήση τὴν ἐξουσιαστι-
κή της ἐπήρεια στὴν σκέψη καὶ τὴν
πρακτικὴ τῶν ἐξουσιαζόμενων, ἀλλὰ
μεταπηδᾶ κι ἐμποτίζει ἀνώτερες µορ-
φὲς ὁμαδικῆς καὶ ἀτομικῆς συνειδή-
σεως, ὅπως αὐτὲς ἐκφράζονται μὲ τὴ
φιλοσοφία, π.χ., ἤ τὴν θρησκεία. Πά-
ρα πολλοὶ κι ὄχι ἀσήμαντοι φιλόσο-
φοι δὲν κάνανε τίποτ) ἄλλο ἀπὸ τὸ ἀ-
ναλίσκωνται στὴν διατύπωση ἑνὸς
ἀντιπαραθετικοῦ ὁρισμοῦ τοῦ «ἀγα-
θοῦ» - «κακοῦ», ὅπως καὶ στὴν ἀνα-
κάλυψη τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖο θὰ
«βασιλεύση» τὸ πρῶτο ἐπὶ Γῆς ἐξον-
τώνοντας ὁλοσχερῶς τὸ δεύτερο.
[Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐ-
νασχολήσεώς τους αὐτῆς ἧταν ἆ-
πλῶς ὄχι µόνο νὰ χάνουν τὸν καιρό
τους προσπαθώντας νὰ «συλλάβουν»
καὶ περιγράψουν ἀνύπαρκτα φαντά-
σµατα, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιτυγχάνουν