ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

49ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1986

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 2555 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
12 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Πέραν του Καλού και του κακού — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
    ἀρχή: σελ. 2555 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 49

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

ο ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ Αὐτὴ ἡ διάκριση μεταξὺ «καλοῦ» καὶ «κακοῦ» καὶ ἡ κατ᾽ ἀκολουθίαν κήρυξη ἀδυσώπητου καὶ ἀληγοῦς πο- λέμου μεταξύ τους εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τῆς γενέσεως τῆς ἱστορικῆς ἐκτροπῆς στὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπινου πολιτι- σμοῦ. «Καλὸ» --ἄῶδς τὸ ποῦμε καθαρὰ--- εἶναι ὅ,τι μοῦ πάει καὶ «κα- κὸ» ὅ,τι δὲν μὲ συμφέρει, ὅπως «κα- λὸς» εἶναι ὁ ὅμοιός μου καὶ «κακὸς» ὁ διαφορετικὸς ἀπὸ μένα. Ὅλες οἱ ἀ- πόπειρες τῶν θεμελιωτῶν τοῦ δυῖΐ- σμοῦ τῶν δύο αὐτῶν ἐννοιῶν νὰ προσδώσουν «ἀντικειμενικὴ» ὑπό- σταση στὸ ἐφεύρημά τους ἔδωσαν ἀ- ποτελέσματα εἴτε ὄχι γενικὰ παραδε- κτὰ εἴτε τόσο διαφορετικὰ μεταξύ τους ὅσο διαφορετικὰ ἦταν καὶ τὰ πνεύματα ἐκείνων ποὺ τὸ ἀποπειρά- θηκαν. Τελικὰ ἔχουμε ἰσάριθμες ἔν- νοιες «καλοῦ» καὶ «κακοῦ» μὲ ἐκεί- νους ποὺ τὶς συλλαμβάνουν ---καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν συντριπτικὴ ἀπό- δειξη ὅτι ἡ διάκριση αὐτὴ δὲν ἀπορ- ρέει ἀπὸ τίποτ᾽ ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ τὴν (ἐ- ξουσιαστικὴ) ὁρμὴ ἑνὸς ἀτόμου νὰ ἑ- ξομοιώνη τὰ ἄλλα μὲ τὸν ἑαυτό του--- καὶ φυσικὰ μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο νὰ τὰ ἐ- ξαρτᾶ καὶ νὰ τὰ ὑποτάσση. Τοῦτο ἐ- πιεικῶς θὰ μποροῦσε νὰ ἐκληφθῆ ὡς «φυσιολογικὸ» γνώρισμα τοῦ προσώ- που σὰν αὐτοτελοῦς «κόσμου», ποὺ ἐν τῇ µοναδικότητίτου νομιμοποιεῖται νὰ θέλη νὰ αὐτοεπιβεβαιώνει αὐτὴ τὴν ἀναντίρρητη µοναδικότητά του δη- μµιουργώντας ἕνα πλαστικὸ κοσµοεί- δωλο µέσα στὸ ὁποῖο νὰ «χωρᾶνε» ὅ- λοι οἱ ἄλλοι. ᾿Αλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν σταματάει ἐδῶ: ἐκτρέπεται πρακτικὰ σ᾽ αὐτὸ ποὺ τελικὰ καταντᾶ νὰ εἶναι ἄρση τῆς ἐλευθερίας ---τῆς ἐλευθερίας τοῦ «ἐξομοιουμένου» μὲ τὸ πρότυπο κάποιου ἄλλου, τῆς ἐλευθερίας δηλα- δὴ καὶ τοῦ ἐξουσιαστῆ καὶ τοῦ ἐξου- σιαζόμενου. «Νόμῳ καλόν, νόμῳ κακόν», ἔλε- γαν οἱ τόσο βαθεῖς ἀλλὰ καὶ τόσο πα- ρεξηγημένοι καὶ ἀναθεματισμένοι Σο- φιστές, κι ἐννοοῦσαν βέβαια ὅτι τὸ «καλὸ» καὶ τὸ «κακὸ» εἶναι ἁπλῶς αὐθαίρετες συμβατικὲς ἔννοιες, ποὺ σήμερα μιὰ ἐξουσιαστικὴ τάξῃ τὶς προσδιορίζει ἔτσι κι αὔριο ἡ ἴδια ἤ ἄλ- λη ἐξουσιαστικὴ τάξη τὶς προσδιορί- ζει ἀλλιῶς. Ἔτσι τοποθετεῖται ἡ γένε- ση τῆς ἑκάστοτε ἠθικῆς, τοῦ πρώτου αὐτοῦ ἰσχυροῦ βραχίονος ἐπιβολῆς τῆς κρατούσης ἑκάστοτε τάξεως πραγμάτων, ἑνὸς βραχίονος πρωτεϊ- κοῦ, ποὺ τροποποιεῖ τόσο συχνὰ τὴ λαβή του πάνω στὸ πνεῦμα τῶν ἐξου- σιαζόμενων, ὅσο συχνὰ ---δηλαδὴ τα- χύτατα καὶ συνεχῶς--- ἀλλάζουν οἱ ἡ- θικὲς «ἀξίες» καὶ ἀντιλήψεις διὰ μέ- σου τῶν ἐποχῶν. Ἡ ἀεναα μεταμορ- φούμενη ἠθικὴ δὲν περιορίζεται βέ- βαια στὸ ἐπίπεδο τῆς καθημερινῆς ζωῆς, γιὰ ν᾿ ἀσκήση τὴν ἐξουσιαστι- κή της ἐπήρεια στὴν σκέψη καὶ τὴν πρακτικὴ τῶν ἐξουσιαζόμενων, ἀλλὰ μεταπηδᾶ κι ἐμποτίζει ἀνώτερες µορ- φὲς ὁμαδικῆς καὶ ἀτομικῆς συνειδή- σεως, ὅπως αὐτὲς ἐκφράζονται μὲ τὴ φιλοσοφία, π.χ., ἤ τὴν θρησκεία. Πά- ρα πολλοὶ κι ὄχι ἀσήμαντοι φιλόσο- φοι δὲν κάνανε τίποτ) ἄλλο ἀπὸ τὸ ἀ- ναλίσκωνται στὴν διατύπωση ἑνὸς ἀντιπαραθετικοῦ ὁρισμοῦ τοῦ «ἀγα- θοῦ» - «κακοῦ», ὅπως καὶ στὴν ἀνα- κάλυψη τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖο θὰ «βασιλεύση» τὸ πρῶτο ἐπὶ Γῆς ἐξον- τώνοντας ὁλοσχερῶς τὸ δεύτερο. [Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐ- νασχολήσεώς τους αὐτῆς ἧταν ἆ- πλῶς ὄχι µόνο νὰ χάνουν τὸν καιρό τους προσπαθώντας νὰ «συλλάβουν» καὶ περιγράψουν ἀνύπαρκτα φαντά- σµατα, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιτυγχάνουν
← καθαρισμένο κείμενο