ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
49ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ανάξια γλώσσα ίσον ανάξιοσ λόγος — ΔΙΚΑΙΟΣ, ΔΕΙΝΙΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΕΙΝΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΣ
᾿Ανάξια γλῶσσα ἴσον ἀνάξιος λόγος
. ᾿Αφοῦ τὰ λογοτεχνήματα εἶναι ἀγαθὰ [δηλαδὴ (ὑποτιθέμενα κάποτε)
θετικὰ γιὰ τὴ Ζωὴ πράματα (γι᾿ αὐτὸ καὶ προτιμώμενα ὄχι στὴν ἐλάχιστη πο-
σότητα καὶ χείριστη ποιότητά τους, ἀλλὰ στὴ μείζοντα καὶ ἄριστη --- ὄχι μιὰ
τρώγλη ἀλλὰ πολλὰ ἀνάκτορα)), κι ἀφοῦ, ὁσηδήποτε ποσότης μὴ ἀγαθῶν
δὲν παράγει ὁσηδήποτε ποσότητα ἀγαθῶν [τὸ ἀγαθὸ «λογοτέχνημα» εἶναι
προϊόν, ἐπακολούθημα, τοῦ ἀγαθοῦ «λόγος» --- λόγος ἴσον λέξεις, ἀκολού-
θία λέξεων), γίνεται φανερὸ πὼς οἱ τυχὸν βεβαιούμενες, σὲ λογοτέχνημα, ἐ-
λάχιστη (μικρότερη) ποσότης καὶ χείριστη (κατώτερη) ποιότης αὐτοῦ ὑπο-.
γραμμίζονται ἀνεπάρκεια κι ἀναξιότης τοῦ λογοτέχνου: Σὲ καμμιὰ περίπτωσι
δὲν μποροῦν νὰ συνιστοῦν προτίμησιν, στοχαστικὴ ἐπιλογή, αἵρεσιν, «γοῦ-
στο», αὐτογνωμία...
᾿«Τὰ ὅρια τῆς γλώσσας μου εἶναι τὰ ὅρια τοῦ κόσμου μου...»
[Λούντβιχ Βιττγκεστάϊν]
Μὲ δεδομένα καὶ ἀναντίρρητα:
α) πὼς ὁ λογοτέχνης (τεχνίτης τοῦ λόγου) εἶναι λογοτέχνης μόνον, ἐπειδή, σκοπεύ-
ὧν στὸν αἰσθητικῆς ἀξίας λόγον, ἐντέχνως ἐπιλέγει - χειρίζεται - διακινεῖ λέξεις, τουτὲ-
στι ὀνόματα «πραγμάτων τοῦ κόσμου»),
β) πὼς (τὸ ἀναφερθέν) «ἐντέχνως» σημαίνει τὴν οὐκ ἄνευ φροντίδα τοῦ λογοτέχνου
νὰ ἐπιλέγει - χειρίζεται - διακινεῖ κάλλιστα (ἄριστα, ὄχι πλημμελῶς) αὐτὰ τὰ
«ὀνόματα» --- ἔτσι ποὺ ἡ τυχὸν μὴ ἀρίστευσί του νὰ βεβαιώνεται ὀφειλόμενη ὄχι στὴν...
ἄρνησί του ν᾿ ἀριστεύει ἀλλὰ στὴν ἀδυναμία του νὰ τὸ κάνει),
γ) πὼς «ἡ ἀγανάκτησις (δίκαιη ὀργή) ποιεῖ τὸν στίχον» (“,
δ) πὼς ἡ συνεχὴς ἀναγωγὴ τοῦ ἀνθρώπου (ἀτόμου) σὲ χῶρο καὶ χρόνο, ἐκμηδενίζου-
σα τὸ ἱστορικὸ ἀτομικὸ «στίγμα», φέρει τὸν λογοτέχνη στὴν πέρα τῶν εὐθέων (ἐφήμε-
ρῶν, βιοποριστικῶν) στόχων πλαγιότητα --- ἐμμεσότητα, ἤτοι ἀκεραιωτήν, ἤτοι ἐπεμβαί-
νοντα στὴν «τάξι τοῦ κόσμου», ἤτοι ἐξουσιαστήν/) καί, τέλος,
ε) πὼς τὰ «πράγματα τοῦ κόσμου» (βεβαίως καὶ τὰ ὀνόματά τους) χωρίζονται ἀφ᾽ ἑ-
νὸς σ᾽ αὐτὰ τῆς καθηµερινότητας/ϐ κι ἀφ᾽ ἑτέρου στὰ πέραν αὐτῆς,
μποροῦμε:
μετρώντας καὶ μελετώντας τὸ «λεξιλόγιο» τοῦ λογοτέχνου, τὸ γλὠσσικό του ἕκταμα καὶ
ποιόν, νὰ μετρήσουμε καὶ σταθµίσουµε ὅλα ὅσα τὸν καταδεικνύουν διαπιστώνοντα, ᾱ-
πορρίπτοντα, τεκμηριώνοντα, προτείνοντα αὐτὰ κι ὄχι ἄλλα -- δηλαδὴ συστάσεις, ἱ-
διότητες, ἐνέργειες, καταστάσεις καὶ πάθη τοῦ κόσμου, ποὺ τὸν «πονοῦν», ποὺ τὸν ᾱ-
πασχολοῦν καίρια καὶ πρωταρχικά. Λέμε λοιπόν, πὼς μποροῦμε νὰ µετρήσουµε καὶ
σταθµίσουµε: στὰ μέν οὐσιαστικὰ τοῦ λογοτέχνου τὸ µέρος καὶ τὸ σθένος τῶν «πραγ-
μάτων τοῦ κόσμου», στὰ ὁποῖα, ἐπαρκῶν ἤ λείπων, ἑστιάζει τὸ ἐνδιαφέρον του, δηλαδὴ
ἀντιλαμβάνεται καθόριστικὴ συνιστῶσα τὴν φύσει ἐπιδραστικότητά τους), στὰ δὲ
ἐπίθετα, μετοχές, ρήματα κι ἐπιρρήματά του τὸ µέρος καί ἔντασιν (ἡ διάρκεια
περιέχεται) τῶν ἰδιοτήτων, ἐνεργειῶν, κατάστασεων καὶ παθῶν τοῦ κόσμου, πού, κι ἐδῶ
ἐπαρκῶν ἤ λείπων, ἀναγνωρίζει, προσδιορίζει κι ἐπισημαίνει θέσει δυναμικὴ τῶν συστά-
σεων. Αἴτια καὶ αἰτιατὰ παναπεῖ, πού, χῶρος, χρόνος, διαδικασία, μέγεθος, σκοπιµότης
(ἤ απουσία σκοπιμότητας --- τὸ ἴδιο εἶναι) καθορίζουν ἀντιθετικὴ τὴ σχέσιν Ζωῆς --- Συ-
νείδησης, διφυῆ τὴν φύσιν, διμερὲς τὸ ὁλοφυές: τὸν ἄνθρωπο (ἄτομο) νὰ θέλει νὰ ζήσει, κι
ὅμως νὰ διοργανώνει ἄφευκτο τὸ χαμό του --- διττῶς: καὶ ὀλετήρ ἐνσυνείδητος (ἔκρηξις -
ακτινοβολία) καὶ Ἐπιμηθεύς... προμµηθεϊκότατος (καθολικὴ μόλυνσις). Ἔξω ἀπ᾽ τὰ δόν-
τια: Μποροῦμε νὰ μετρήσουμε τὴν ἀντίληψι καὶ κρίσιν τοῦ λογοτέχνου, τὰ «σκάγια ποὺ
κάνει», ἐπὶ τοῦ τί (ποιὸ εἶδος), ποῦ, πότε, πῶς, πόσο καὶ γιατὶ κάνει νὰ συγκροτεῖται τὸ