ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΤΑΓΑΡΗΣ ᾿Ανοικτὸν Πανεπιστήμιον Ἐπειδή, προσφάτως, ἡ Ἑλλὰς κατεκλύ- σθη ἀπὸ ᾿᾽Ανοικτὰ Πανεπιστήμια, ἀποκα- λούμενα, ἐπὶ πλέον, καὶ ἐλεύθερα (;), κα- λὸν εἶναι ὅπως ἐκτεθῆ, κατωτέρω, δι᾽ ὀλί- γων, ποῖος εἶναι ὁ πραγματικὸς θεσμὸς τῶν ᾽Ανοικτῶν Πανεπιστημίων. Αὐτὰ εἶναι ὡς τὰ κανονικὰ Πανεπιστήμια καὶ χορη- γοῦν ἔγκυρα ἐπιστημονικὰ πτυχία, ἀλλὰ ἔ- χουν διαφορετικὸν τρόπον λειτουργίας, μὲ σκοπὸν νὰ διευκολύνουν τὴν φοίτησιν τῶν βιοποριστικῶς ἐργαζομένων. Οὐδεμίαν, ᾱ- πολύτωῶς, σχέσιν ἔχουν ταῦτα μὲ τὰ παρ᾽ ἡ- μῖν συνώνυµά των, εἰς τὰ ὁποῖα γίνονται ἀ- σύνδετοι ἐπιμορφωτικαὶ διαλέξεις, ἄνευ συστηματικῆς φοιτήσεως τῶν παρακολου- θούντων, καὶ φυσικὰ οὐδὲν δίπλωμα χορη- γεῖται. Τὸ πραγματικὸν ᾿Ανοικτὸν Πανεπιστή- µιο θεωρεῖται ὁ πλέον σημαντικὸς ἐξελιγ- μένος ἐκπαιδευτικὸς ὀργανισμός, ἀπὸ τὴν ἄποψιν, κυρίως, τῆς ἐπιστημονικῆς ἐκπαι- δευτικῆς μεθοδεύσεως, ἐπιτελουμένης, βα- σικῶς, τῇ βοηθείᾳ τῶν νεωτέρων τεχνολο- γικῶν µέσων. Ὁ θεσμός του ἐπενοήθη ἐν Βρεταννίᾳ, ὅπου τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ µε- γαλύτερον πανεπιστήµιον τῆς χώρας αἲ- τῆς, μὲ συνεχῆ γιγάντωσίν του. Ἢ γέννησίς του χρονολογεῖται ἀπὸ τὸ 1963, ὅταν ὁ τότε ἀρχηγὸς τοῦ Ἐργατικοῦ Κόμματος Χάρολντ Οὐῖλσον ἀνεκοίνωσε τὴν ἰδέαν διὰ τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς ᾿Ανοικτοῦ Πανεπιστηµίου κατόπιν σχετικῶν εἰσηγή- σεων ἁρμοδίων ἐπιστημόνων. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἕν Πανεπιστήμιον διὰ τοὺς βιοποριστικῶς ἐργαζομένους, οἱ ὁποῖοι, ὡς φοιτηταί του, θὰ ἐμελέτων καὶ θὰ ἐσπούδαζον κατ᾽ ο- κον, μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐργασίας των, χρη- σιμοποιοῦντες, βασικῶς, τὸ ραδιόφωνον καὶ τὴν τηλεόρασιν, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπετέ- λουν ἀναγκαῖον µέσον τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ των συστήµατος. Τὸ 1964 ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι διὰ τὴν ὑλο- ποίησιν τῆς ἰδέας. Τὰ γραφεῖα τοῦ ᾿Ανοι- κτοῦ Πανεπιστηµίου ἐγκατεστάθησαν εἰς. κατάλληλα κτίρια εἰς τὸ Οὐῶλτον Χώλ,. πλησίον τοῦ Λονδίνου. Ἐκεῖ ἐργάζεται τὸ διοικητικὀν καὶ τὸ διδακτικὸν προσωπι- κόν, ὅπως καὶ τὸ τεχνικόν, τὸ ὁποῖον χρη- σιμοποιεῖ μίαν πρόσφορον σειρὰν ἀπὸ «στούντιο» διὰ τὰς ραδιοφωνικάς, τηλεο- πτικὰς καὶ τυπογραφικὰς ἀνάγκας τοῦ Α.Π. Ὑπελογίσθη ὅτι τοῦτο ἔχει δαπάνας τὸ 172 τῶν κανονικῶν Παν/µίων. Ὅταν τὸ Α.Π. τῆς Βρεταννίας --- τὸ μο- ναδικόν, τότε, ἀνὰ τὴν Γῆν --- ἤρχισε τὴν διδακτικὴν λειτουργίαν του, τὸ 197], διέθε- τεν περὶ τὰς εἴκοσι χιλιάδας φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωκον νὰ λάβούν ἐπιστημονι- κὸν δίπλωμα. Μετὰ Ιθετίαν οἱ φοιτηταί ή- σαν περὶ τὰς 70 χιλ., ἐπίσης δὲ περὶ τοὺς χι- λίους διὰ μεταπτυχιακὰς σπουδὰς καὶ περὶ τὰς 20 χιλ. ἔκτακτοι φοιτηταί, ἤδη ἐπιστή- µονες κἀνονικῶν Παν/μµίων, δι᾽ ἐκσυχρο- νιστικὴν ἐπιμόρφωσιν. Περὶ τὰ 2/3 τῶν κα- νονικῶν φοιτητῶν ἐπιτυγχάνουν τὴν ἀπό- κτησιν ἐπιστημονικοῦ διπλώματος. Σήµε- ρον οἱ φοιτηταὶ ὑπερβαίνουν κατὰ πολὺ τὰς 100 χιλ. Τὸ κατώτερον ὅριον ἡλικίας δι᾽ ἐγγρα- φὴν εἶναι τὸ 21ον καὶ τὸ ἀνώτερον ὅριον ἀ- περιόριστον. ᾿Αναφέρεται τὸ παράδειγµα τοῦ γηραιοτέρου ἐπιστήμονος ἐκ τοῦ Α.Π., τοῦ συνταξιούχου Οὐϊλλιαμ Μόρρις, ὁ ὁ- ποῖος ἔλαβε τὸ δίπλωμά του εἰς ἡλικίαν 93 ἐτῶν (1), ἔπειτα ἀπὸ σπουδὰς 7 ἐτῶν. Ὁ «ἡρωϊσμός» του οὗτος, ὡς εἶπεν ὁ ἴδιος, ὦ- φείλετο εἰς τὴν παλαιὰν σφοδρὰν ἐπιθυμίαν του νὰ γίνῃ ἐπιστήμων καὶ εἰς τὸ ὅτι ἤθελε νὰ διατηρῇ τὸ νοῦν του ἐν ἐγρηγόρσει. Τὰ διπλώματα λαμβάνονται μὲ τὸ δίκαιον σύ- στηµα βαθμολογίας (εᾶι. Τὸ 1710 τοῦ χρόνου σπουδῶν καταναλίσκεται εἰς πρα- κτικὴν καὶ γραπτὴν ἐργασίαν δι᾽ ἐξετά- σεις. Ἐπὶ πλέον, τὸ 15650 τοῦ χρόνου φοιτή- σεὼς διατίθεται δι᾽ ἐπαφὰς μὲ τοὺς καθη- γητάς, διὰ παρακολούθησιν μαθημάτων εἰς κέντρα σπουδῶν, ἰδίως δι᾽ ἐπιστημονικὴν ἔρευναν, ὡς καὶ διὰ παρακολούθησιν συμ- πληρωματικῶν θερινῶν τμημάτων. Κατὰ τὰς σπουδὰς οὐδεμία ἐπιείκεια ὑπάρχει.