ΚΑΕΙ, ΙΑΡΡΕΕΒΣ Ἧ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας [Συνεχίζουμε τὴ δημοσίευση τοῦ ἔργου «Ἡ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας» (γερμανικὸς τίτλος «Βὶο (σοἰςίῖρο Ι(μαίίοη ον 2ο») τοῦ κορυφαίου Γερμανοῦ φιλοσόφου τοῦ αἰῶνος μας Κα «Ἰα5ρ6ς, ποὺ ἀρχίσαμε πρὶν ἀπὸ ἕνα χρόνο ἀκριθῶς (τεῦχος 37, ̓Ιανουαρίου 1985). 'Η σημερινὴ συνέχεια ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο τμῆμα τοῦ Β ̓ μέρους τοῦ ἔργου. Ὡς γνωστόν, τὸ θιθλίο αὐτὸ τοῦ «αδρείς μεταφράζεται γιὰ πρώτη φορὰ τὴν ἑλληνικὴ γλὠσσα]. [Δέκατη συνέχεια] ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Η ΘΕΛΗΣΗ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ Τὸ ἀναπόφευκτο τῆς ζωϊκῆς τάξης θρίσκει τὰ ὅριά του στὸ ἀνθρώπινο ὄν, ποὺ ἀρνεῖται νὰ ἀπορροφηθεῖ ἀπόλυτα σὲ μιὰ λειτουργία, καὶ ἀκόμη στὸ γεγονὸς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ μιὰ ἑνιαία, τελειωμένη καὶ ὁριστικὴ ζωϊκὴ τάξη. Ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ εἶναι κάτι περισσότερο ἀπὸ μιὰ ἁπλὴ ζωή, ἀποφασίζει αὐτὸ ποὺ θὰ ἐπιλέξει καὶ αὐτὸ ποὺ θὰ διασφαλισθεῖ: στὴν ἀθέτησή του ἀποδέχεται τὴν ζωὴ σὰν ἁπλὴ ὕπαρξη, ἐπιτρέποντας τὸ κάθε τι ν ́ ἀποφασίῶται γι αὐτόν. “Ἢ ἀπόφαση ποὺ ἐπιτυγχάνει ὁ ἄνθρωπος σὰν ἄτομο, ἐσωτερικά, σὲ σχέση μὲ τὸ εἶναι του, εἶναι πράγματι ἡ ἀπαράθατη αὐθεντία τοῦ ὄντος αὐτοῦ. Ἡ πραγματικότητα ὅμως μπορεῖ νὰ ὑπάρξει σ’ ἕνα κόσμο μὲ τὰ μέσα τῆς ἰσχύος στὸ σύνολο, ὅπου οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νὰ φθάσουν σὲ μιὰν ἑνότητα θέλησης σὲ σχέση μὲ τὴν ὀργάνωση τῶν συνθηκῶν τους καὶ τὴν αὐτο-διατήρησή τους στὸν κόσμο. Αὐτὸ ποὺ πράγματι γίνεται ὁ ἄνθρωπος, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέληση αὐτῆς τῆς δύναμης ποὺ ἀποφασίζει τὸ ἱστορικὰ συγκεκριμένο τῆς ζωῆς στὸ σύνολο. Ἢ δύναμη αὐτὴ πάντοτε εἶναι πολιτικὰ ἐνσωματωμένη στὸ κράτος, καὶ σὰν παράδοση τῆς ἱστορικῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης εἶναι ἡ παιδεία. Στὸ μέτρο ποὺ ἡ συνειδητὴ θέληση ἔχει κάποια σχέση μὲ τὸ θέμα, τὸ μέλλον μας ἀπόλυτα ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν πολιτικὴ καὶ τὴν ἐκπαιδευτικὴ δραστηριότητα. Ἢ ἔνταση τῆς θέλησης γιὰ δράση στὰ πράγματα παρὰ τὴν αἴσθηση τῆς ἀδυναμίας σὲ σχέση μὲ τὴν δική τους πορεία, ἀφαλῶς εἶναι τὸ θάρρος τῆς ἑαυτότητας στὰ πολιτικὰ δρῶντα ἀνθρώπινα ὄντα, ἐνῶ ἡ δύναμη τοῦ παιδαγωγοῦ εἶναι ἐκείνη ποὺ τὸν κάνει νὰ ἐπιδιώκει τὸ μέγιστο, ἀψηφώντας τὸ αἴσθημα ἀνικανότητας γιὰ ἐπίδραση στὴν ἀνθρώπινη συμπεριφορά, ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπο νὰ πραγματοποιήσει τὶς ὕψιστες ἱκανότητες χρησιμοποιώντας τὸ 6αθύτατο περιεχόμενο ἐκείνου ποὺ τοῦ κληροδοτήθηκε. Τὸ σύνολο, ὅμως, δὲν εἶναι ποτὲ τὸ σύνολο χωρὶς προὐποθέσεις. Ὁπουδήποτε ὁ ἄνθρωπος ὡὠθεῖ στὴν ἀποκάλυψη τῆς ὑπέρτατης ἀρχῆς στὸν κόσμο, στὸ σημεῖο τῆς ἀποφασιστικῆς καταγωγῆς ἁπαντᾶ κάτι ποὺ ὑπερθαίνει τόσο τὸ κράτος, ὅσο καὶ τὴν παιδεία. 1. Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ Μόλις συνειδητοποιηθεῖ ἡ πραγματικότητα τοῦ ὅλου σὰν ὁ τόπος τῆς ἔσχατης ἀπόφασης, ἡ θέληση γιὰ τὴν πολιτεία ἤ ἡ αἴσθηση τῆς πολιτείας εἶναι ἡ λαθὴ τοῦ μοχλοῦ μὲ τὸν ὁποῖο λαμβάνονται ἀποφάσεις ἀπὸ καιρὸ σὲ καιρό. Ἢ θέληση γιὰ τὴν πολιτεία ἤ ἡ αἴσθηση τῆς πολιτείας ἀποτελεῖ τὴν θέληση τοῦ ἀνθρώπου νὰ διαμορφώσει τὴν μοῖρατου, ποὺ δὲν ὑπάρχει ποτὲ γι ́ αὐτὸν καθαρή, σὰν ἄτομο, ἀλλὰ μόνο σὰν μιὰ κοινότητα ποὺ σχηματίζεται μὲ τὴν διαδοχὴ τῶν γενεῶν. Ἢ θέληση ὅμως τῆς πολιτείας πρέπει νὰ ἐκφρασθεῖ μέσα σὲ μιὰ πολλαπλότητα ἀνταγωνιζόμενων κρατῶν καὶ ὑπόκειται σὲ διεθνεῖς ἐντάσεις ποὺ ἀνακύπτουν ἀπὸ τὴν προσπάθεια νὰ δοθεῖ στὴν πολιτεία ἡ ὁρισμένη Ἱστορική μορφή της.