ΓΡΗΓ. ΦΙΛ. ΚΩΣΤΑΡΑΣ "Ανθρωπος καὶ Ἱστορία |. Ἢ ἀπειλὴ τοῦ ὀλέθρου ὡς μοχλὸς τῆς Ἱστορίας Εἰσήλθαμε πράγματι σὲ μιὰ νέα φάση τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Τὸ κύριο γνώρισμα αὐτῆς τῆς καινούργιας ἐποχῆς εἶναι ὅτι διευρύνεται ἡ ἀντίφαση ἀνάμεσα στὴ Φύση, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο τῆς ζωῆς μας, καὶ στὴν ἐπιστημονικοτεχνικὴ ἀνάπτυξη, ποὺ καλπάζει ἀπειλοῦσα. Οἱ δυνατότητες ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς τῆς ζωῆς ἐπάνω στὴ γῆ, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ἄν θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἤ ὄχι, εἶναι τὸ μέγιστο πρόβλημα ποὺ εἰσάγεται μέσα στὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι’ ἕνα πρόβλημα μὲ τὸ ὁποῖον ἀναγκαστικὰ θὰ συμβιώνουν οἱ ἐρχόμενες γενεές. Ἣ ὑπερνίκησή του θὰ κινεῖ τὴν παγκόσμια ἱστορία καὶ συγχρόνως θὰ κάνει ἐφιαλτικὸ τὸν ὕπνο της. Μία ὄψη αὐτοῦ τοῦ ὀλέθρου, ποὺ παίρνει μάλιστα διαστάσεις φυσικοῦ φαινομένου, εἶναι ἡ πολύμορφη μόλυνση τοῦ περιβάλλοντος, τοῦ κόσμου μέσα στὸ ὁποῖο ζῆ πάντοτε ὁ ἄνθρωπος. Δὲν πρόκειται βέβαια γιὰ τὸ κοινωνικό, τὸ πνευματικὸ ἤ τὸ πολιτιστικὸ περιβάλλον ποὺ οἰκοδομεῖ καὶ διαμορφώνει μόνος του ὁ ἄνθρωπος, μολονότι καὶ ἐδῶ ἕνα βαρὺ μολυσματικὸ ἀξιολογικὰ νέφος προμηνύει τὴν καταιγίδα. ̓Εννοῶ τὸ φυσικὸ περιβάλλον καὶ τὴν μεταχείρισή του. 2. Ἢ ἔσχατη ἀπώλεια Τὸ φυσικὸ περιβάλλον εἶναι στὸν ἄνθρωπο ἐξ ὑπαρχῆς δεδομένο, δὲν τὸ δημιουργεῖ μόνος του" ἔχει ὅμως τὴ δυνατότητα ὡς ἕνα βαθμὸ νὰ τὸ μεταβάλει. Ὥστόσο μὲ τὴν τεχνική, τώρα, ἡ δυνατότητα αὐτὴ πάει νὰ γίνει ἀπόλυτη | ἱκανότητα ριζικῆς μετα-ποιήσεως τοῦ φυσικοῦ κόσμου: ὁ κόσμος πάει νὰ γίνει «ποίημα» τῶν χειρῶν τοῦ ἀνθρώπου. Τοῦτο πάλι σημαίνει ὅτι ἐγγίζει ἡ φρικώδης ὥρα γιὰ μιὰ πλήρη καὶ ἔσχατη ἀπώλεια, γιὰ τὸ μηδενισμὸ τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως. Θὰ ἀντιταχθοῦν, άραγε, σὲ μιὰ τέτοια ἀλαζονικὴν «ὕβριν» οἱ σωτῆρες θεοί;2. απ Ὃ ἄνθρωπος ὑπάρχει μόνο μέσα σ ̓ ἕνα φυσικὸ πλαίσιο, ὅπου συναντᾶ τὰ ὄντα καὶ ἐπικοινωνεῖ μὲ αὐτά. Μὲ αὐτὰ ὀντώνεται, χωρὶς αὐτὰ ἐξοντώνεται. Τὰ ὄντα πάλι μὲ τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη ἀποκτοῦν παρουσία, χωρὶς αὐτὴν ἀπουσιάζουν. Αὐτὸ θὰ πεῖ ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι τὸ μοναδικὸ ὄν ποὺ ἔχει εἴδηση καὶ συν- είδηση γιὰ τὰ ἄλλα ὄντα“ ἐρωτᾶ, κατανοεῖ, γρηγορεῖ, μοχθεῖ καὶ νοιάζεται γι ̓ αὐτά. Ἢ γνωστική του ἔγνοια, ἡ πνευματική του φροντίδα εἶναι τὸ εὐγενέστερο εἶδος στοργικῆς μέριμνας. Μέσα στὸ πνευματικὸ βλέμμα τοῦ ἀνθρώπου φωτίζεται καὶ καθρεφτίζεται, δηλ. ἀποκαλύπτεται ὁ κόσμος. Ὅταν αὐτὸ τὸ ὄμμα κλείσει, εἶναι σὰν νὰ μὴν ὑπάρχει ὁ κόσμος! Ἆκ Ἢ καταστροφὴ τοῦ φυσικοῦ κόσμου ποὺ ἀπεργάζεται ἡ τεχνολογική μας ἐποχή, ὁδηγεῖ σὲ ὁλοκληρωτικὴ ἀλλοίωση τοῦ ρυθμοῦ τῆς ζωῆς καὶ τελικὰ σὲ ἐρήμωση καὶ τοῦ «σήμερα» καὶ τοῦ «αὔριον». Ἐδῷ ἀνακύπτει ἕνα σοβαρὸ ἐρώτημα: μὲ ποιὸ ἠθικὸ δικαίωμα φορτώνομε στοὺς ὤμους τῆς μελλοντικῆς | ἶστορίας γιγάντια προβλήματα; Μὲ ποιὸ ἠθικὸ δικαίωμα ἐνταφιάζδυμε τὸ μέλλον τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἔρχονται;