ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΝΤΟΣ. Ἡ ἀτομικὴ εὐθύνη στὴν δημοκρατία Στὴν ἀντιδημοκρατικὴ ἐποχή µας ὁ ἄνθρωπος, σὰν ἄτομο, ὅλο καὶ περισ- σότερο ὠθεῖται νὰ γίνει ἕνας τροχίσκος μικρὸς ἤ μεγάλος τῆς κοινωνικῆς µη- χανῆς, ἕνα πιόνι τοῦ πολιτικοῦ παιχνι- διοῦ. Κάθε αὐτοθουλία ἀποθαρρύνε- ται, κάθε πρωτοθουλία καταπνίγεται. Ὁ μὴ ἐτικετοφορεμένος διαβάλλεται, ὁ μὴ ἐνταγμένος συκοφαντεῖται καί, ᾱ- φοῦ περιγραφεῖ μὲ πλῆθος ἀρνητικῶν χαρακτηρισμῶν, τοῦ ὑποδείχνεται μὲ σαφήνεια νὰ σιωπήσει ἤ νὰ ἀποσυρθεῖ στὸ περιθώριο. Ἡ ἀτομικότητα ἀπορ- ρίπτεται καὶ ὁ καθένας µας σπρώχνε- ται στὸ «μάντρωμο» τὸ κομματικό, τὸ θρησκευτικό, τὸ «φιλοσοφικό. Κι ἄν καμμιὰ φορὰ ἡ πολιτεία, ποὺ θεωρητι- κὰ εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀνάπτυξης τοῦ ἀτό- µου, μιὰ. καὶ ἐπαγγέλλεται τὴ δηµο- κρατία, παρέχει κάποιο νομικὸ ὑπόθα- θρο γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τῆς ἀτομικότη- τας καὶ τῆς ἀτομικῆς εὐθύνης, ὅλοι οἱ ἐπίσημοι καὶ ἡμιεπίσημοι φορεῖς ἀπο- τρέπουν κατηγορηματικὰ κάτι τέτοιο ἤ δὲν ἐνθαρρύνουν παραπλήσιες προ- σπάθειες. Καὶ ὁ πολίτης γιὰ νὰ ἀπο- τολμήσει κάτι μόνος του, πρέπει νὰ εἷ- ναι καὶ θαρραλέος καὶ πεισµατάρης. Γιὰ παράδειγµα: Ὁ νόμος 344/76 ἐ- πιτρέπει τὴν ὀνοματοδοσία τοῦ νεο- γέννητου καὶ αἴρει τὴν ὑποχρεωτικό- 1. Βέθαια τὸ Σύνταγμα τοῦ 75 τητα τῆς θάπτισης, καὶ ἑπομένως αἴρε- ται ἡ ὑποχρέωση νὰ ἀνήκει κανεὶς σὲ κάποιο θρήσκευμα. Ὁ νόμος 1329/83 καθιερώνει τὸν πολιτικὸ γάμο. Αὐτοὶ οἱ δύο νόμοι συνθέτουν τὸ νομικὸ πλαίσιο τοῦ διαχωρισμοῦ τῆς Ἐκκλη- σίας ἀπὸ τὴν Πολιτεία. ”Αν μάλιστα ἡ καύση τῶν νεκρῶν δὲν εἶναι ττοινικὸ ἀ- δίκημα, ὁ. διαχωρισμὸς αὐτὸς νομικὰ εἶναι πλήρης". Καὶ ἄν ὑπάρχουν ἽΕλ- ληνες -- ἀπὸ ὅλες τὶς πολιτικὲς παρα- τάξεις καὶ κόμματα -- ποὺ δὲν καλύ- πτονται ἀπὸ τὸ ἰδεολογικὸ περιεχόμε- νο ἑνὸς θρησκευτικοῦ δόγµατος καὶ γενικὰ τῶν θρησκειῶν, δὲν μποροῦν νὰ ἀποσπασθοῦν ἀπὸ αὐτές. Καὶ ἐδῶ Φαίνεται ἡ ἀδυναμία τῶν ἀνθρώπων νὰ ἀναλάθουν τὴν ἀτομικὴ εὐθύνη καὶ νὰ συμπεριφερθοῦν στὴν καθηµερινό- τητά τους σύμφωνα μὲ τὴν ἰδεολογία τους. Διστάζουν -- γιὰ νὰ μὴν πῶ: δὲν τολμοῦν, φοθοῦνται -- νὰ ἀναλάθουν τὶς εὐθύνες τους.ἀτομικά, μόνοι τους, χωρὶς τὴν προτροπὴ κάποιας κομμα- τικῆς ἤ ἄλλης ἡγεσίας, νὰ ὑλοποιή- σουν τὴν Ιδεολογία τους, ἀλλὰ εἶναι ἕρμαια ὑποκριτικῶν καταστάσεων, ποὺ δὲν τὶς πιστεύουν: γιατὶ βέβαια, ἄν τὶς πιστεύουν, ἡ γνώµη τους εἶναι σεθαστή, ὅπως εἶναι σεθαστὴ ἀπὸ κά- θε δηµοκράτη κάθε γνώμη καὶ ἄποψη καθιερώνοντας ρητὰ τὸν ὅρκο τοῦ Προέδρου τὴς Δημοκρατίας, ἄρ. 33 παρ. 2, θεσπίζει ἀνισότητα -- κατὰ παράθαση τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ἴδιου τοῦ Συν- τάγματος -- ἀνάμεσα στοὺς Ἕλληνες ὑπηκόους, γιατὶ Ἕλληνας ποὺ δὲν εἶναι χριστιανὸς ὀρθόδοξος -- ἄν δὲ μὲ γελοῦν οἱ γνώσεις µου περὶ τὰ δογματικὰ τῆς ᾿Ανατολικο-ορθόδοξης ᾿Εκκλησίας -- ἤ ἁπλὰ χριστιανός, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ γίνει Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ἐκτὸς ἐὰν θαφτισθεῖ ἤ ἀλλαξο- πιστήσει, ΚάΤΙ ἀνάλογο συμβαίνει μὲ τοὺς θουλευτὲς. ᾽Ο ὅρκος ποὺ καθιερώνει γι’ αὐτοὺς τὸ Σύνταγμα, ἄρ. 59 παρ. 1-2, προὐποθέτει ὅτι ὁ θουλευτὴς ἀνήκει σὲ κάποιο ἀπὸ τὰ μονοθεϊστικὰ θρησκεύµατα. "Ετσι οἱ Ἕλληνες, ποὺ δὲν ἀνήκουν σὲ μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες ἤ ποὺ δὲν ἀνήκουν σὲ κανένα θρή- σκευµα, ἀποπέμπονται ἀπὸ τὴν πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας. Καὶ θὰ περίμενε κανεὶς πὼς τώρα μὲ τὴν ἀ- ναθεώρηση τοῦ Συντάγματος τὰ μαρξιστικὰ κόμματα θὰ ζητοῦσαν τὴν ἀναθεώρηση τῶν σχετικῶν ἄρθρων...