ΓΑΚΡοΒβολισμοι, Ἐχθρὸς τῆς παρὰ φύσιν ἐξουσίας ὁ ἄνθρωπος πρόσωπο Οἱ σχέσεις οἱ ἀνθρώπινες, ποὺ ἀποτελοῦν τὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο τῆς ὁμαλῆς (ρυθμι- κῆς) κοινωνικῆς συμβίωσης, συνεχῶς φθείρονται. Οἱ μεγαλουπόλεις καὶ ἡ ἐκρηκτικὴ ἀνά- πτυξη τῆς τεχνολογίας προκαλοῦν νέα συσσώρευση προβλημάτων ἐπὶ τῶν παλαιῶν καὶ ἐ- πιτείνουν τὴν κρίση ἐκ τῆς ἀνυπαρξίας ἄξιας ἡγεσίας. Ἢ ἀδυναμία τῶν κατεστημένων νὰ προσφέρουν λύσεις ἀποδεκτὲς στὶς ὀργανωμένες ὁμάδες ἔξεχωριστῶν συμφερόντων (τοῦ κατὰ κόσμου συνδικαλισμοῦ), ποὺ οἱ ἴδιοι δημιούργησαν γιὰ ν᾿ ἀνέβουν στὴν ἐξουσία, κα- θορίζει τὴν ἀπόσταση ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπ᾿ τὴν ἔναρξη ἑνὸς νέου στρόβιλου μὲ ἄγνωστες συ- νέπειες στὸ σύνολο τῆς ζωῆς τοῦ πλανήτη μας. Παντοῦ, ὅπου κι ἄν στραφοῦμε, ἀπὸ τὰ κοντινά μας προβλήματα, ποὺ τὰ στεγάζουμε σὰν οἰκογένεια, μέχρι τὰ ἐκπαιδευτικά, τὰ ἐ- παγγελματικά, τὰ κοινωνικά, κρατικά, ἐθνικὰ καὶ οἰκουμενικά, ἀντιμετωπίζουμε σύγχυση στὴν πληροφόρηση, εἴτε ἀπὸ ἄγνοια εἴτε κατευθυνόμενη ἀπὸ τὰ ἐξουσιαστικὰ κέντρα. Αὐτὴ ἡ πυραμίδα Βαβέλ, ποὺ ἔχτισαν οἱ παρά-φύσιν ἡγέτες τῶν λαῶν γιὰ ν᾿ ἀσφαλίσουν τὴν δική τους ἐξουσία, κατέβασε τὸ γενικὸ ἐπίπεδο τῆς ἱεράρχησης σὲ κάθε βαθμῖδα παρα- γωγῆς ἔργου, μὲ συνέπειες οἱ σχέσεις οἱ ἀνθρώπινες νὰ μετατρέπονται σὲ ἀντιθέσεις καὶ νὰ ὁδηγοῦν σὲ ἀντικοινωνικὴ γενικώτερα συμπεριφορά. Αὐτὴ ἡ κατευθυνομένη φθορὰ προκά- λεσε καὶ προκαλεῖ στρέβλωση σὲ κάθε ἐπίπεδο γνώσεων, ὥστε οὔτε ὁ ἱστορικὸς παράγων οὔτε ἡ γλῶσσα οὔτε ἡ σοφία ἡ ἀνθρώπινη νὰ δύνανται νὰ προσφέρουν τὶς ὑπηρεσίες τους στὸν σημερινὸ κόσμο. Καὶ ἔτσι ἀκαθοδήγητος, ἀπληροφόρητος ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται εὐ- γνώμων, ἐὰν τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ τρώει γιὰ νὰ ζῆ! Σήμερα διακρίνουμε τὰ συστήματα ἐξουσίας σὲ δυὸ βασικοὺς κλάδους τοῦ ἴδιου κορ- μοῦ, ποὺ ἀποκαλέσαμε δόγμα. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ μονοφωνικὲς - ἐξουσίες (π.χ. τοῦ ἑνὸς κόμματος ἢ τῆς μιᾶς θρησκείας ἢ ἑνὸς πολιτικοῦ συστήματος) καὶ οἱ πολυ- φωνικές, οἱ «πλουραλιστικές», οἱ συνδικαλισμένες, αὐτὲς ποὺ δὲν ἀπορρίπτουν τὸν διάλο- γο, νὰ εἶναι καὶ τὰ δύο ἐφευρήματα ἐξουσιαστῶν; Γιὰ νὰ καταλάβουμε τὴν βαθύτερη σχέση καὶ τῶν δύο ἐξουσιαστικῶν συστημάτων (κλάδων καὶ παρακλαδιῶν μετὰ φύλλων), θὰ πρέ- πει πρῶτα νὰ ἀντιληφθοῦμε τί εἶναι δόγμα καὶ πότε ἔχουμε δόγμα. "Ας προσεγγίσουμε τὸ θέμα μὲ βακτηρία τὸν Πλάτωνα: Μᾶς λέξι λοιπὸν στὴν Πολι- τεία του (] 5.33, Ο 535 Ε): Ἂν θεωρήσει κανεὶς σὰν ἀρχὴ κάτι ποὺ δὲν γνωρίζει [εἰ γάρ ἀρχὴ μὲν ὅ μὴ οἶδε] καὶ ἐκδώσει συμπεράσματα καὶ ἐνδιάμεσες προτάσεις στηριγμένες σ᾽ αὐτὸ τὸ ἄγνωστο, τότε εἶναι βέβαιο ὅτι αὐτὴ ἡ συναρμολόγηση δὲν ἀποτελεῖ ἐπιστήμη. Καὶ συνεχί- ζει [535 ΕἸ: Πρέπει νὰ δεχθοῦμε ὅτι ἐπιστέγασμα κάθε γνώσης πρέπει νὰ εἶναι ἡ διαλε- κτική, καὶ εἶναι λάθος νὰ τοποθετοῦμε ὑπεράνω αὐτῆς ὁποιαδήποτε γνώση. Ἢ διαλεκτικὴ πράγματι δὲν στεγάζει ὁριστικὰ καμμία «δόξα» ἀντιθέτως ἡ «διαλεκτι- κὴ» τῶν ἐξουσιαστῶν στρεβλώνουσα τὸ «δοκέω» συναρμολογεῖ ἕνα ὑπερβατικό, τῆς δια- λεκτικῆς, στέγαστρο, ποὺ τὸ ἀποκαλοῦν «πιστεύω» καὶ μεταβάλλει τὸ «δοκέω» ἀπὸ ροϊκὸ σὲ ἀπολίθωμα, δηλαδὴ σὲ δόγμα (ἐκτρέποντας καὶ αὐτὴ τὴ σημασία τῆς λέξεως δόγμω. Ἢ διαλεκτικὴ τῶν δογματικῶν, ἐπομένως, δὲν ἀφορᾶ τὴν «δόξαν» ἀλλὰ τὸ «δόγμα», ποὺ με- ταμορφώνεται σὲ αἴτιο ἢ ἀποτέλεσμα καὶ ποὺ μόνο κατὰ τὶς ἐνδιάμεσες συναρμολογήσεις μπορεῖ νὰ δεχθεῖ τὸν διάλογο. Μετὰ ταῦτα νομίζω ὅτι γίνεται εὔκολα ἀντιληπτό, ὅτι, ἂν ἡ ἐξουσία εἶναιμονοφωνικὴ καὶ ἡ ἀρχὴ βρίσκεται στὰ χέρια ἑνὸς κόμματος (᾿Ανατολικὸ Μπλόκ) ἤ στὰ χέρια ἑνὸς δι- κτάτορος (καὶ γνωρίσαμε καὶ γνωρίζουμε ἀρκετὲς τέτοιες περιπτώσεις), τότε ἔχουμε ἐξου- σία δογματικὴ καὶ δὲν ὑπάρχει διάλογος. ᾿Αλλὰ καὶ στὴ Δύση (ὅπως συνηθίζουμε νὰ ἀπο-