ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Ἢ ἀνείπωτη ἀλήθεια γιὰ τὴν οἰκονομικὴ κρίση Εὰν ἀποσυνόέσεις τὴν Ἑλλάδα, στὸ τέλος θὰ δεῖς νὰ σοῦ ἀπομένουν: μιὰ ἐλιά, ἕνα ἀμπέλι κι ἕνα καράβι, ποὺ σημαίνει: μὲ ἄλλα τόσα τὴν ἔαναφτιάχνεις. [Οδυσσέας ᾿Ελύτης] Τὸν τελευταῖο καιρὸ πολλὰ εἰπώθηκαν στὴν τηλεόραση εἴτε ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς εἴτε σὲ συζητήσεις τύπου «᾿Ανοιχτὰ χαρτιὰ» εἴτε σὲ ρεπορτάζ τοῦ δρόμου γύρω ἀπὸ τὴν κρίση . ποὺ περνάει ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία. ᾽Ακόμη περισσότερα γράφτηκαν στὸν τύπο ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, γιὰ τὸ ἴδιο θέµα, Τέλος, εἴδαμε καὶ ἀκούσαμε ἀπὸ τηλεόραση καὶ ραδιόφώ- νο ἐκτεταμένες συζητήσεις στὴ Βουλὴ γιὰ τὸ ζέον θέµα. Κι ὅμως ποτὲ καὶ ἀπὸ κανένα δὲν παρουσιάστηκε τὸ πρόβλημα καθαρὰ καὶ στὴν ὁλότητά του. Μισόλογα, μισοκρυμμένες ἀλήθειες, πολλὰ ψέμματα καὶ ὑπονοούμενα γράφονται καὶ λέγονται. Βέβαια ὁ εἰδικὸς πε- ρὶ τὰ οἰκονομικά, ἄν συρράψει τὰ ὅσα ἔχουν γραφτεῖ ἀπὸ τὶς ἐφημερίδες καὶ ἔχουν εἴπω- θεῖ ἀπὸ κυβέρνηση καὶ ἀντιπολίτευση, θὰ ἀλιεύσει τὴν ἀλήθεια, ἀλλὰ ὁ πολὺς κόσμος πλανᾶται, δὲν πληροφορεῖται σωστά, βρίσκεται σὲ κατάσταση συγχύσεως, ἄν καὶ πολλὰ ὑποψιάζεται γιὰ τὴν ἀληθινὴ οἰκονομική µας κατάσταση. Καὶ στὸ ἐρώτημα: γιατὶ δὲν λέ- νε στὸν κόσμο τὴν ἀλήθεια, ἡ ἀπάντηση εἶναι: γιατὶ δὲν συμφέρει σὲ κανένα, οὔτε τολμάει κανεὶς νὰ πεῖ ὁλόκληρη τὴν ἀλήθεια. Πράγματι, ἡ κυβέρνηση δὲν τολμάει νὰ πεῖ τὴν ἀλήθεια, γιατὶ εἶναι ἄμεσα ὑπεύθυνη γιὰ τὸ οἰκονομικό µας χάλι. Ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, αὐτὴ τὴ στιγμὴ βρίσκεται στὸ πη- δάλιο τοῦ σκάφους. Ἣ ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευση λέει µέρος τῆς ἀλήθειας, γιατί, ἄν τὴν πεῖ ὁλόκληρη, θὰ πρέπει νὰ συμφωνήσει μὲ τὰ µέτρα λιτότητας τῆς κυβέρνησης ἤ θὰ πεῖ πράγματα ποὺ δὲν συμφέρουν στὸ κόμμα, ἐκλογικά. (Δὲν μιλᾶμε γιὰ τὴ θέση τῆς δογµα- τικῆς ἀριστερᾶς. Αὐτὴ δὲν ζεῖ στὴν ἐποχή µας. Εἶναι ἀπολιθωμένη). Οσον ἀφορᾷ τὸν τύ- πο, αὐτὸς ἀνάλογα μὲ τὴν πολιτική του τοποθέτηση εὐθυγραμμίζεται μὲ τὸ κόμμα ὅπου πρόσκειται. Καὶ κάτι παραπέρα: οἱ ἐφημερίδες, κι ἄν ἀκόμη θέλουν νὰ διαστείλουν τὴν θέση τους ἀπὸ τὸ κόμμα ποὺ ὑποστηρίζουν, δὲν τὸ τολμοῦν, γιατὶ κινδυνεύουν νὰ δυσαρε- στήσουν ἀναγνῶστες τους καὶ νὰ τοὺς χάσουν ἀπὸ πελάτες. Τέλος οἱ συζητήσεις στὴν τη- λεόραση εἶναι λίγο-πολὺ πολιτικὰ «στημµένες» καὶ ποτὲ δὲν ἀποκαλύπτουν ὁλόκληρη τὴν ἀλήθεια τοῦ οἰκονομικοῦ µας ἀδιέξοδου. Τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς κρίσης τοῦ τόπου, μὲ λίγα λόγια, εἶναι: Τρῶμε περισ- σότερα ἀπὸ ὅσα βγάζουμε. Καὶ τὸ ἐρώτημα εἶναι, πῶς φθάσαµε στὸ σημερινὸ χάλι, ποιοὶ «τὰ φάγανε», πόσα εἶναι τὰ φαγωθέντα, ποῦ βρεθήκανε τὰ λεφτὰ καὶ πῶς θὰ βγοῦμε ἀπὸ τὴν κρίση. ᾿Ακόμη πρέπει νὰ διευκρινιστεῖ ποιὸς νέος ρυθμὸς σήµανε ξαφνικὰ στὰ μυαλὰ καὶ στὶς ὀρέξεις τῶν νεοελλήνων, ὥστε νὰ θέλουν νὰ τρῶνε περισσότερα ἀπὸ ὅσα παρά- γοῦν, ὅταν στὰ σχολικὰ θρανία κάποτε µαθαίναµε γιὰ τὸ λιτοδίαιτο τοῦ ἕλληνα, γιὰ τὴν «Ψωροκώσταινα» καὶ γράφαμε ἐκθέσεις γιὰ τὰ ἀγαθὰ τῆς ἀποταμίευσης. Θὰ ξεκινήσω τὴν ἀναζήτηση μὲ αὐτὸν τὸν ρυθµό, γιατὶ πιστεύω, ὅτι πολὺ θὰ βοηθήσει νὰ ἀντιληφθοῦμε τὰ χάλια µας (ὄχι µόνο στὸν οἰκονομικὸ τοµέα, ἀλλὰ ὅπου ἀλλοῦ θέλε- τε). Αὐτὸς ὁ ρυθμὸς ἔχει ὄνομα καὶ λέγεται «σοσιαλισμός». Εἶναι ἡ νέα παγκόσμια θρη- σκεία, ποὺ ἐνεδύθη χλαμύδα ἄκρατου πλουτισμοῦ, χλιδῆς, καταναλωτισμοῦ, μαζισμοῦ, ζαμανφουτισμοῦ καὶ κάθε λογῆς «ισμοῦ», καπελώνοντας τὴν γηράσασα χριστιανικὴ θρη- σκεία (κατὰ τρόπον ταχυδακτυλουργικόν) πάνω στὸ αἰώνιο αἴτημα τῆς τεμπελιᾶς, τῆς ἀ- µεριμνησίας καὶ τῆς «ἤσσονος προσπάθειας», ποὺ ὁδηγεῖ τὴν μαζοποιηµένη ἀνθρωπότη- τα στὸν παράδεισο. Τὸ ἔτος ἐγκαθιδρύσεως τῆς νέας θρησκείας στὸν τόπο µας: 1974. Κα-