ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
50ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Έλληνες - Γραικοί - Ρωμιοί — ΜΙΧΑΗΛ, Κ.
Κείμενο φύλλου
ΚΟΣΤΑΣ Π. ΜΙΚΑΗΛ
Ἕλληνες -- Τραικοὶ --- Ρωμιοί"
Ὃ Χριστιανισμὸς καὶ τὸ ὄνομα “Ἕλληνες
Οἱ θεοὶ τοῦ δωδεκάθεου γκρεμίζονται ἀπ ̓ τὸν Ὄλυμπο. 'Ο ̓Απόλλωνας, πανόμορφος
καὶ φωτεινὸς θεός, ξεψυχάει. Στὸ γιατρὸ ̓Ὀρειβάσιο -- ἀπεσταλμένο στοὺς Δελφοὺς
τοῦ 'Ελληνολάτρη αὐτοκράτορα τοῦ Βυζαντίου Ἰουλιανοῦ, ποὺ θέλησε νὰ ἀναστηλώσει
τὴν ἀρχαία λατρεία (360-363) -- παραδέχεται μόνος του, αὐτὸ ποὺ ἀργότερα, πεθαίνοντας,
θὰ πεῖ ὁ ἴδιος ὁ Ιουλιανός -- Μενίκηκας, Ναζωραῖε ---, ὅταν τὸ παραπονεμένο κύκνειο
ἆσμα του - ἀπάντηση, λέει;
«Εἴπατε τῷ βασιλεῖ χαμαὶ πέσε δαίδαλος αὐλὰ
οὐκέτι Φοῖβος ἔχει καλύβαν, οὗ μάντιδα δάφνην
οὔ παγὰν λαλέουσαν, ἀπέσβετο καὶ λάλον ὕδωρ».
Εἴχαν προηγηθεῖ τὰ ταυτόσημα τοῦ Κλήμη τοῦ ̓Αλεξανδρέα (150---220 μ.Χ.), ποὺ παρὰ
τὴν προσπάθειά του νὰ ἐνσωματώσει στὸ Χριστιανισμὸ στοιχεῖα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ
Φιλοσοφία, ποὺ πιστεύει ὅτι «προπαιδεύει εἰς τὴν διὰ Χριστοῦ πλήρωσιν», γράφει γιὰ τὸ
θάνατο τῶν ἀρχαίων θεῶν: «σεσίγηται γοῦν ἡ Κασταλία πηγὴ καὶ Κολοφῶνος ἄλλη πηγὴ
καὶ τὰ ἄλλα ὁμοίως τέθνηκε νάματα μαντικά»' καὶ τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ
(329---390 μ.Χ.): «οὐκ ἔτι φθέγγεται δρῦς, οὐκ ἔτι λέβης μαντεύεται, οὐκ ἔτι Πυθία πληροῦται.
Πάλιν ἡ Κασταλία σεσίγηται καὶ σιγᾷ καὶ ὕδωρ ἐστίν οὐ μαντευόμενον, ἀλλὰ γελώμενον.
Πάλιν ἀνδριὰς ἄφωνος ὁ ̓Απόλλων. Πάλιν ἡ δάφνη φυτὸν ἐστί μύθῳ θρηνούμενον».
Καὶ βέβαια ὁ ̓Απόλλωνας καὶ οἱ ἄλλοι θεοὶ σὰν λατρεία καὶ θρησκεία σίγησαν καὶ γκρεμίστηκαν
καὶ πέθαναν. Ὅμως τὸ Φῶς καὶ ὁ Λόγος μὲ τὰ ὁποῖα τοὺς ἐδημιούργησε, τοὺς
ἔντυσε καὶ τοὺς ἐλάμπρυνε τὸ ἀθάνατο 'Ἑλληνικὸ Πνεῦμα δὲν ἐσίγησαν καὶ δὲν πέθαναν
ποτέ' καὶ ἡ ἀπάντηση δίνεται κάθε μέρα μὲ τὸ ἀείφωτο σελάγισμα, μὲ τὸ ὁποῖο αὐτὸ τὸ
πνεῦμα εἰσέτι φθέγγεται καὶ οὐκέτι σεσίγηται καὶ οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα θὰ σιγήσει.
'Οπωσδήποτε τὸ φωτεινὸ μάτι τοῦ Φοίβου ποὺ γλύκανε καὶ μαλάκωσε μὲ πραότητα
τὶς καρδιὲς τὰ ἄγρια ἐκεῖνα χρόνια, ἔκλεισε. Καὶ τὸ διάταγμα τοῦ Θεοδόσιου τοῦ Μεγάλου,
τὸ 394 μ.Χ., ποὺ ἀπαγορεύει τὴν ἀρχαία λατεία, τὰ μαντεῖα, τὰ Πύθια κι ὅλα τὰ ἄλλα
ισυναφῆ, δὲν κάνει τίποτα ἄλλο παρὰ σὰν ταφόπετρα νὰ σφραγίσει τὸν ἀνοιχτὸ τάφο, ὅπου
κεῖται πτῶμα ὁ ̓Απόλλωνας: καὶ νὰ δώσει φῶς - φτερὰ γιὰ καινούργια ὅλο καὶ πιὸ
ψηλὰ κι ἀνέμποδα πετάγματα στὸ Χριστιανισμό. Τὸ σχολεῖο καὶ οἱ λόγιοι δὲν μποροῦν
νὰ κρατήσουν πιὰ σὲ κάποιο σημεῖο ἐνδιαφέροντος τὰ κλασσικὰ γράμματα. Οἱ καθημερινὲς
σκληρὲς ἀνάγκες ζωῆς δὲν ἀφήνουν περιθώρια γιὰ ἀνώτερες πνευματικὲς περὶ τὰ ἀρχαῖα
γράμματα ἐνασχολήσεις καὶ ὑπαγορεύουν ἀδήριτο κι ἀδυσώπητο τὸ ρῥγὶπημι νίνογο,
αεἰῃᾶθ ρ/]ο5ορήαΓο. Ἐξ ἄλλου θὰ πρέπει νὰ τονιστεῖ ὅτι ἡ Χριστιανικὴ Ἐκκλησία καραδοκεῖ
γιὰ καίρια κατὰ τῆς λατρείας τῶν ̓Ολυμπίων χτυπήματα, καὶ «βαθαίνει ὅσο τῆς εἷναι
δυνατὸ τὸ χάσμα ἀνάμεσα στὸν καινούργιο κόσμο ποὺ δημιουργοῦσε καὶ στὸν παλιὸ
ποὺ πέθαινε»!". Πιὸ κατηγορηματικὸς εἶναι στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ Δημήτρης Σιατόπουλος(2:
«Ἢ μεγαλύτερη δοκιμασία (γιὰ τὸ 'Ἑλληνικὸ πνεῦμα καὶ λόγο) ἦρθε στὴν ἱστορικὴ τομὴ
ποὺ ἐπικρατοῦσε ἡ νέα θρησκεία... Εἶχε τὴ μονολιθικότητα τῶν ἀξιωματικῶν ἀποκαλύψεων.
Δὲν ἐπέτρεπε καμμιὰ ἀμφισβήτηση ἢ διάλογο καὶ μαχόταν μὲ βιαιότητα κάθε τι παλιότερο
τόσο στὸ θρησκευτικὸ ὅσο καὶ στὸν πνευματικὸ κύκλο. Ἔτσι μαζὶ μὲ τὸν ἀρχαῖο παγανισμὸ
καὶ τὴ λατρεία τοῦ δωδεκάθεου πολέμησε κι ὁλόκληρη τὴν πνευματικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ
παράδοση μέσα στοὺς Ἑλλαδικοὺς τόπους».
Ὃ Χριστιανισμὸς ζητάει νὰ ἁπαλλαγεῖ ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν οὐσία - λατρεία - θρησκεία "
Τὸ πρῶτο μέρος τοῦ μελετήματος αὐτοῦ τοῦ κ. Κ. Π. Μιχαήλ ἔχει δημοσιευθῆ στὸ 48ο τεῦχος
τοῦ «Δ4αυλοῦ» (Δεκέμβριος 1985), σελ. 2507.
|