ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
50ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Έλληνες - Γραικοί - Ρωμιοί — ΜΙΧΑΗΛ, Κ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΟΣΤΑΣ Π. ΜΙΚΑΗΛ
Ἕλληνες -- Τραικοὶ --- Ρωμιοί"
Ὃ Χριστιανισμὸς καὶ τὸ ὄνομα “Ἕλληνες
Οἱ θεοὶ τοῦ δωδεκάθεου γκρεµίζονται ἀπ᾿ τὸν Ὄλυμπο. 'Ο ᾽Απόλλωνας, πανόµορ-
φος καὶ φωτεινὸς θεός, ξεψυχάει. Στὸ γιατρὸ ᾿Ὀρειβάσιο -- ἀπεσταλμένο στοὺς Δελφοὺς
τοῦ 'Ελληνολάτρη αὐτοκράτορα τοῦ Βυζαντίου Ἰουλιανοῦ, ποὺ θέλησε νὰ ἀναστηλώσει
τὴν ἀρχαία λατρεία (360-363) -- παραδέχεται μόνος του, αὐτὸ ποὺ ἀργότερα, πεθαίνον-
τας, θὰ πεῖ ὁ ἴδιος ὁ Ιουλιανός -- Μενίκηκας, Ναζωραῖε ---, ὅταν τὸ παραπονεμένο κύ-
κνειο ἆσμα του - ἀπάντηση, λέει;
«Εἴπατε τῷ βασιλεῖ χαμαὶ πέσε δαίδαλος αὐλὰ
οὐκέτι Φοῖβος ἔχει καλύβαν, οὗ µάντιδα δάφνην
οὔ παγὰν λαλέουσαν, ἀπέσβετο καὶ λάλον ὕδωρ».
Εἴχαν προηγηθεῖ τὰ ταυτόσημα τοῦ Κλήμη τοῦ ᾿Αλεξανδρέα (150---220 μ.Χ.), ποὺ πα-
ρὰ τὴν προσπάθειά του νὰ ἐνσωματώσει στὸ Χριστιανισμὸ στοιχεῖα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ
Φιλοσοφία, ποὺ πιστεύει ὅτι «προπαιδεύει εἰς τὴν διὰ Χριστοῦ πλήρωσιν», γράφει γιὰ τὸ
θάνατο τῶν ἀρχαίων θεῶν: «σεσίγηται γοῦν ἡ Κασταλία πηγὴ καὶ Κολοφῶνος ἄλλη πηγὴ
καὶ τὰ ἄλλα ὁμοίως τέθνηκε νάματα µαντικά»' καὶ τοῦ Γρηγορίου τοῦ Ναζιανζηνοῦ
(329---390 μ.Χ.): «οὐκ ἔτι φθέγγεται δρῦς, οὐκ ἔτι λέβης μαντεύεται, οὐκ ἔτι Πυθία πληροῦ-
ται. Πάλιν ἡ Κασταλία σεσίγηται καὶ σιγᾷ καὶ ὕδωρ ἐστίν οὐ μαντευόμενον, ἀλλὰ γελώμε-
νον. Πάλιν ἀνδριὰς ἄφωνος ὁ ᾿Απόλλων. Πάλιν ἡ δάφνη φυτὸν ἐστί μύθῳ θρηνούμενον».
Καὶ βέβαια ὁ ᾿Απόλλωνας καὶ οἱ ἄλλοι θεοὶ σὰν λατρεία καὶ θρησκεία σίγησαν καὶ γκρε-
μίστηκαν καὶ πέθαναν. Ὅμως τὸ Φῶς καὶ ὁ Λόγος μὲ τὰ ὁποῖα τοὺς ἐδημιούργησε, τοὺς
ἔντυσε καὶ τοὺς ἐλάμπρυνε τὸ ἀθάνατο 'Ἑλληνικὸ Πνεῦμα δὲν ἐσίγησαν καὶ δὲν πέθαναν
ποτέ' καὶ ἡ ἀπάντηση δίνεται κάθε μέρα μὲ τὸ ἀείφωτο σελάγισμα, μὲ τὸ ὁποῖο αὐτὸ τὸ
πνεῦμα εἰσέτι φθέγγεται καὶ οὐκέτι σεσίγηται καὶ οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα θὰ σιγήσει.
'Οπωσδήποτε τὸ φωτεινὸ μάτι τοῦ Φοίβου ποὺ γλύκανε καὶ μαλάκωσε μὲ πραότητα
τὶς καρδιὲς τὰ ἄγρια ἐκεῖνα χρόνια, ἔκλεισε. Καὶ τὸ διάταγμα τοῦ Θεοδόσιου τοῦ Μεγά-
λου, τὸ 394 μ.Χ., ποὺ ἀπαγορεύει τὴν ἀρχαία λατεία, τὰ μαντεῖα, τὰ Πύθια κι ὅλα τὰ ἄλλα
ισυναφῆ, δὲν κάνει τίποτα ἄλλο παρὰ σὰν ταφόπετρα νὰ σφραγίσει τὸν ἀνοιχτὸ τάφο, ὅ-
που κεῖται πτῶμα ὁ ᾿Απόλλωνας: καὶ νὰ δώσει φῶς - φτερὰ γιὰ καινούργια ὅλο καὶ πιὸ
ψηλὰ κι ἀνέμποδα πετάγματα στὸ Χριστιανισμό. Τὸ σχολεῖο καὶ οἱ λόγιοι δὲν μποροῦν
νὰ κρατήσουν πιὰ σὲ κάποιο σημεῖο ἐνδιαφέροντος τὰ κλασσικὰ γράμματα. Οἱ καθημερι-
νὲς σκληρὲς ἀνάγκες ζωῆς δὲν ἀφήνουν περιθώρια γιὰ ἀνώτερες πνευματικὲς περὶ τὰ ἀρ-
χαῖα γράμματα ἐνασχολήσεις καὶ ὑπαγορεύουν ἀδήριτο κι ἀδυσώπητο τὸ ρῥγὶπημι νίνογο,
αεἰῃᾶθ ϱ/]ο5ορήαΓο. Ἐξ ἄλλου θὰ πρέπει νὰ τονιστεῖ ὅτι ἡ Χριστιανικὴ Ἐκκλησία καρα-
δοκεῖ γιὰ καίρια κατὰ τῆς λατρείας τῶν ᾿Ολυμπίων χτυπήματα, καὶ «βαθαίνει ὅσο τῆς εἷ-
ναι δυνατὸ τὸ χάσμα ἀνάμεσα στὸν καινούργιο κόσμο ποὺ δημιουργοῦσε καὶ στὸν παλιὸ
ποὺ πέθαινε»!". Πιὸ κατηγορηματικὸς εἶναι στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ Δημήτρης Σιατόπουλος(2:
«Ἢ μεγαλύτερη δοκιμασία (γιὰ τὸ 'Ἑλληνικὸ πνεῦμα καὶ λόγο) ἦρθε στὴν ἱστορικὴ τομὴ
ποὺ ἐπικρατοῦσε ἡ νέα θρησκεία... Εἶχε τὴ μονολιθικότητα τῶν ἀξιωματικῶν ἀποκαλύψε-
ων. Δὲν ἐπέτρεπε καμμιὰ ἀμφισβήτηση ἢ διάλογο καὶ μαχόταν μὲ βιαιότητα κάθε τι παλιό-
τερο τόσο στὸ θρησκευτικὸ ὅσο καὶ στὸν πνευματικὸ κύκλο. Ἔτσι μαζὶ μὲ τὸν ἀρχαῖο πα-
γανισμὸ καὶ τὴ λατρεία τοῦ δωδεκάθεου πολέμησε κι ὁλόκληρη τὴν πνευματικὴ καὶ καλλι-
τεχνικὴ παράδοση μέσα στοὺς Ἑλλαδικοὺς τόπους».
Ὃ Χριστιανισμὸς ζητάει νὰ ἁπαλλαγεῖ ὄχι µόνο ἀπὸ τὴν οὐσία - λατρεία - θρησκεία -
" Τὸ πρῶτο µέρος τοῦ µελετήµατος αὐτοῦ τοῦ κ. Κ. Π. Μιχαήλ ἔχει δημοσιευθῆ στὸ 48ο τεῦχος
τοῦ «Δ4αυλοῦ» (Δεκέμβριος 1985), σελ. 2507. |