ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
51ΜΑΡΤΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Φόβος, ο πατέρας της εξουσίας — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
ἢ ̓ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ
Φόβος ὁ πατέρας τῆς ̓Εξουσίας
Ποτὲ ἄλλοτε ὁ πολιτικὸς καὶ ὁ μεταφυσικὸς
φόβος δὲν ἔπαιζαν τόσο
πρωταρχικό, προσδιοριστικὸ ρόλο
στὴν ἀνθρώπινη συμπεριφορά, ὅσο
στὸν καιρό μας.
Γιὰ τὸν πρῶτο, τὸν βιοτικὸ φόβο,
δὲν χρειάζεται νὰ ἐπιμεΐνω πολύ, νομίζω,
γιὰ νὰ καταστήσω πειστικὴ
τὴν ἐκτίμησή μου αὐτή. Σήμερα, ἐποχὴ
ποὺ χάρη στὴν πρόοδο τῆς μηχανῆς,
στὰ προήγμένα τουλάχιστον
μέρη τῆς γῆς, κανεὶς δὲν πεθαίνει ᾱπὸ
πεῖνα, τὸ ἄγχος γιὰ τὴν ἐπιβίωση
καὶ ἡ συνακόλουθη πρὸς αὐτὸ ὑποταγὴ
καὶ δουλικότητα τοῦ ἀνθρώπου
σ ̓ ὁποιοδήποτε ἄτομο, ὁμάδα, κλίκα,
ἐπιχείρηση, ἐξουσία, σύστημα,
ποὺ ἐλέγχουν τὸ χρῆμα ἤ τὴν πολιτικὴ
ἰσχὺ καὶ εἶναι ἢ μποροῦν νὰ γίνουν
ἐργοδότες του ἤ πολιτικοὶ πάτρωνές
του, εἶναι ἀπόλυτη. Ὁ ἄνθρωπος
τοῦ 20ου αἰῶνα, ἀνδραποδώδης
καὶ ἀναξιοπρεπής ὅσο ποτέ,
ἀποβάλλει καὶ τὸ τελευταῖο ἴχνος
ἀνθρώπινης ὑπερηφάνειας, γιὰ νὰ
προσπέση ἱκέτης καὶ περιδεὴς δοῦλος
στὰ πόδια κάθε «ἰσχυροῦ», μὲ
τὴν ἁπλῆ ἐλπίδα ἢ ἀκόμη τὴν μακρινὴ
πιθανότητα νὰ ἐξασφαλίση τὴν
εὔνοιά του, τὴν κάλυψη, τὴν προστασία
του. Πολὺ εὔστοχα ἐπεσήμαινε
τὸ φαινόμενο αὐτό, ἤδη ἀπὸ
τὶς ἀρχὲς τοῦ πολυπαθοῦς αἰῶνος
μας, ἕνας δικός μας πολιτικὸς στοχαστής,
ὁ Ἴων ἀραγούμης: Στοὺς
σημερινοὺς ἀνθρώπους --- ἔγραψε
- «τὴν ἐλευθερία τους, τὴν ζωντά-
νια τους, τὴ θέλησή τους, τὶς ἔχουν
πλακώσει ἀνωφέλευτα βάρη, παὺ
τοὺς ἐζάρωσαν τὸ νοῦ καὶ τοὺς ἐμίκραναν
τὴν ψυχὴ μὲ μιὰ ἀρρωστιάρικήη
ἀνησυχία γιὰ τὸ πῶς θὰ βγάλουν
τὸ ψωμί τους μονάχα. Μ ̓ αὐτὴ
τὴν ἀνησυχία, χωρὶς αὐτοπεποίθηση,
βγαίνουν ἀπ ̓ τὸ σχολειὸ καὶ ἀντικρύζουν
τὴν κοινωνία καὶ οἱ περισσότεροι
σκύβουν καὶ γίνονται
σκλάβοι ἐκεινοῦ ποὺ θὰ τοὺς παρασταθῆ,
γιὰ νὰ ἀπολάψουν μιὰ θεσούλα.
Παντοῦ ἀλλοῦ, ἔξω ἀπὸ τὸν ἑαυτό
τους, γυρεύουν ἀποκούμπι,
προστασία κι ὑποστήριζη, γιατὶ μέσα
τους δὲν τὰ βρίσκουν..». Σήμερα
εἶναι ἀδιανόητο, ἐκτὸς σπανιωτάτων
ἐξαιρέσεων, νὰ ζῆ κανεὶς ἀπροστάτευτος
ἤ πράγματι -- κι ὄχι μὲ τὰ
λόγια -- ἀνένταχτος σὲ οἱοδήποτε
πολιτικὸ ἤ κοινωνικὸ σχηματισμό.
̓Αλλὰ καὶ ὁ μεταφυσικὸς φόβος,
ὁ φόβος τοῦ θανάτου, περισσότερο
ἀπὸ κάθε ἄλλη ἐποχὴ δηλητηριάζει
καὶ παραλύει τὶς ψυχές μας. Ὁ ἔξοχος
τύπος τοῦ κλασσικοῦ ἀνθρώπου,
ποὺ γελᾶ μπροστὰ στὸν κίνδυνο,
γελᾶ μπροστὰ στὸν πάνοπλο ἐχθρό,
γελᾶ μπροστὰ στὸ θάνατο, γελᾶ
μπροστὰ στὸ νεκρό, γελᾶ πάνω
στὴν δική του ἐπιτύμβια στήλη στὸ
Δίπυλο, γελᾶ καὶ περιγελᾶ τὸν Χάροντα
ποὺ θὰ τὸν μεταφέρη, ἐλεεινὸς
ἔμμισθος λεμβοῦχός του, διὰ μέσου
τῆς ̓Αχερουσίας, καὶ ποὺ ἐν τέλει
συνειδητοποιεῖ βαθειὰ ὅτι τὸ πιὸ
ἀπαραίτητο, τὸ ἀπόλυτα «ὀργανικὸ»