ΓΡΗΓ. ΦΙΛ. ΚΟΣΤΑΡΑΣ (τοῦ Πανεπιστηµίου ᾿Αθηνῶν) Πυρφόρος ἀξιῶν τὸ Εἰκοσιένα «Διοτίμα! Δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀνταλλάξω τὴν αὐξουσα αὐτὴ εὐτυχία οὔτε μὲ τὴν ὁμορφότερη πε- ρίοδο ζωῆς τῆς ἀρχαίας Ελλάδας. Καὶ ἡ πιὸ μικρὴ ἀπὸ τὶς νίκες αὐτοῦ τοῦ ἀγώνα μοῦ εἶναι πιὸ ἀγαπητὴ ἀπὸ τὸν Μαραθῶνα, τὶς Θερμοπύλες καὶ τὶς Πλαταιές». (Χαίλντερλιν)) |. Ἢ πολυώδυνη κυοφορία Ἢ ἐπανάσταση τοῦ ᾽2] εἶναι μέγιστο γεγονός. Γιατί, ἀπὸ τὴν ἄβυσο μιᾶς πολυαίωνης δουλείας, ἀ' έβασε ξανὰ τὴν 'Ελλάδα ἐπάνω στὴ Σκηνὴ τῆς “Ἱστορίας καὶ χάρισε στὸ λαό της τὴν ἐθνική του ὀντότητα. Τοῦτο σηµαίνει ὅτι ἡ 25η Μαρτίου 1821! εἶναι ἣ γενέθλια ἡμέ- ρα τῆς πο) ιτικῆς µας ἐλευθερίας καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ ὅτι ἀνέτειλεν αὐτή, «ἡμέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος» καὶ ὃ Ἑλληνισμός, ὕστερα ἀπὸ μακρόχρονη καὶ πολυώδυ- νη κυοφορία µέσα στὴν ἀκατάλυτη ψυχὴ τοῦ Γένους. κ Ἢ ἠἡφαιστειακὴ ἔκρηξη αὐτῆς τῆς ψυχῆς µετουσίωσε σὲ ἀδυσώπητο, τιμωρὸ ἔῖφος τὶς βαρειὲς ἁλυσίδες τῆς δουλείας, γιὰ νὰ ἐκπηδήση ἔτσι ἣ Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς μυστικοὺς κόλ- πους τοῦ ἱστορικοῦ Γίγνεσθαι καὶ νὰ γίνη ἀπὸ «4εσμῶτις» «Λυομένη» καὶ πάλι «Πυρφό- ρος»Ά Πυρφόρος ἀτίμητων ἀξιῶν ἣ ἡμέρα αὐτὴ φανέρωσε τὴν ἀγέραστη δύναμη τοῦ πνεύματος τῶν Ἑλλήνων, ποὺ αἰῶνες τώρα γεωργοῦσε τὸν πανανθρώπινο πολιτισμό, ὑ- πηρετοῦσε τὴν ἐλεύθερη Ζωὴ καὶ κοινωνοῦσε τὸν "Ανθρωπο μὲ τὴν οὐράνια δρόσο τῆς Γνώσεως, τῆς ἠθικῆς Ιδέας καὶ τῆς ᾿Αρετῆς. Ιδού, τὶ ἑορτάζομε σήμερον: τῆς σωτηρίας ἡμῶν τὸ κεφάλαιον... - ᾿Αλλὰ ἣ ἐθνική μας σωτηρία δὲν ἐπισυνέβη αὐτόματα. Οἰκοδομήθηκε μὲ πνεῦμα καὶ μὲ αἷμα καὶ στηρίχθηκε σὲ διαιώνια ἑτοιμασία τῶν συνειδήσεων. Τὶς ὁποῖες σφυρηλάτη- σαν ἀθόρυβα, πρὶν ἀπὸ τὸν ἔνοπλο ἀγώνα, μὲ τὴν εἰρηνικὴ καὶ φωτισμένη πνευματική τουςἐπανάσταση οἱ πρωτομάστορες καὶ πρωτομάρτυρες τοῦ Εἰκοσιένα, οἱ Διδάσκαλοι τοῦ Γένους καὶ ἢ Ἐκκλησία. Βιβλία, Μοναστήρια καὶ κρυφὰ Σχολειά μεταλάβαιναν τοὺς σκλαβωμένους μὲ τὰ προγονικὰ νάματα, μὲ τὴ θεία κοινωνία τῆς ἑλληνικῆς μας παραδό- σεως καὶ παιδείας’ ξερίζωναν ἔτσι ἀπὸ τὶς ψυχές τους τὴ δουλεία καὶ τὸ σκότος’ σμίλευαν σ᾽ αὐτὲς τὸ ποθεινὸ ἄγαλμα τῆς ἐλευθερίας. Ἢ Παναγία, βρεφοκρατοῦσα, ταν «πάντων τῶν χριστιανῶν τὸ καταφύγιο» καὶ κά- τῶ ἀπὸ τὸ παρήγορο βλέμμα τῆς τὸ Γένος ὁλόκληρο γονάτιζε σὲ μιὰ τραγικὴ μεγαλειώδη σκηνὴ ἀνάβοντας τὸ καντήλι τῆς Ἐλπίδας σὲ μιὰν ἐθνικὴ ἀναγέννηση. Πίστη στὴ θρη- σκεία καὶ πόνος στὴν πατρίδα ἔγιναν γιγάντειος πόθος ἐλευθερίας, λαχτάρα «γιὰ τὴ νίκη ἢ τὴ θανή»!