ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
51ΜΑΡΤΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η καταγωγή του Αιγυπτιακού από τον Ελληνικό Πολιτισμό — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Κείμενο φύλλου
ν
ι
ρ
ο
ρ
ν
ο
ο
ν
ο
φ
ο
ὐ
Ὡ
̓Απεσταλμένοι τῆς χώρας τῶν Κεφτιοὺ (Κρήτης) καὶ τῶν «Νήσων τῆς Θαλάσσης» (Αἰγαίου) φέρνουν
δῶρα στὴν Αἴγυπτο. (Τοιχογραφία τοῦ τάφου τοῦ φαραὼ Κοκπμαριαγδ).
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Μεγάλης σημασίας ἀποδείξεις γιὰ τὴν καταγωγὴ
τοῦ αἰγυπτιακοῦ ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμὸ
Ἐπιβεβαιώνουν: Θεογονία, “Ὅμηρος, 'Ἡσίοδος, Ηρόδοτος, Μανέθων
Ἢ Θεογονία δὲν ἀναφέρει τὸ ὄνομα «Αἴγυπτος». Κατὰ τὴ Θεογονία ἐκ τοῦ Κάδμου
καὶ τῆς ̓Αρμονίας γεννήθηκαν ἣ ̓Ινὼ καὶ ἣ Σεμέλη. Ἣ Σεμέλη «τέκε φαίδιμον υἱὸν 7
μειχθεῖσ ̓ ἐν φιλότητι, Διώνυσον πολυγηθέα / ἀθάνατον, θνητὴ»
[Ξξ
ἣ Σεμέλη γέννησε ἔνδοἕο
υἱὸ ἐκ τοῦ ἐρωτικοῦ δεσμοῦ της (μὲ τὸν Δία), τὸν ἀθάνατο καὶ πολύχαρο Διόνυσο, ἣ
θνητὴ (στίχ. 940-442)} Ἣ ἀναφορὰ αὐτὴ τῆς Θεογονίας, ὅπως θὰ δοῦμε, ἔχει μεγάλη ἱστορικὴ
σημασία γιὰ τὴν Αἴγυπτο. Ἣ Θεογονία κατονομάζει ὅμως τὸν ποταμὸ Νεῖλο, ὅταν ὃμιλεῖ
γενικὰ γιὰ τοὺς ποταμοὺς ποὺ ἔχει καταγράψει: «Τηθὺς δ ̓ Ὠκεανῷ ποταμοὺς τέκε
δινήεντας 7 Νεῖλον...» (στίχ. 337-338). .Ὃ Διόνυσος ὃ χρυσομάλλης --- συνεχίζει ἣ Θεογογία
--- ἕκανε σύζυγόν του τὴν ξανθὴ ̓Αριάδνη, τοῦ Μίνωα τὴν κόρη: «Χρυσοκόμης δὲ Διώγυσος
ξανθὴν ̓Αριάδνην, / κούρην Μίνωος, θαλερὴν ποιήσατ ̓ ἄκοιτιν» (στίχ. 947-948).
Μετὰ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀναφορὲς τῆς Θεογονίας θὰ ἀναφερθῶ καὶ στὸν "Ομηρο, ποὺ ὁμιλεῖ
καὶ αὐτὸς περὶ τοῦ μεγάλου ποταμοῦ Νείλου καὶ τὸν ἀποκαλεῖ Αἴγυπτον, ὅπως καὶ
τὴ χώρα ὁλόκληρη. Ἣ πρώτη ἀναφορὰ γίνεται στὴν Ὀδύσσεια (δ, 475-478). Σ ̓ αὐτὴν ὁ
Μενέλαος ἀφηγεῖται στὸν Τηλέμαχο ὅτι ὃ «ἀθάνατος Πρωτεὺς Αἰγύπτιος», ποὺ γνωρίζει
ὅλα τὰ βάθη τῶν θαλασσῶν καὶ εἶναι προσταζόμενος τοῦ Ποσειδῶνα, τοῦ εἶχε ὑποδείξει:
Αν θέλεις νὰ ἐπιστρέψεις στὴν πατρίδα σου καὶ νὰ ξαναδεῖς τοὺς ἀγαπημένους σου φίλους,
πρέπει: «Αἰγύπτοιο Διιπετέος ποταμοῖο, / αὗτις ὕδωρ ἔλθῃς, ρέξεις θ ̓ ἱερὰς ἑκατόμβας
ἀθανάτοισιν θεοῖσι...» κ.λ.π. Ἣ δεύτερη ἀναφορὰ γίνεται στὴν Ἰλιάδα (1 381-384).
Κατ’ αὐτὴν ὁ ̓Αχιλλέας ἀποκρίνεται στὸν Ὀδυσσέα καὶ μετὰ τὶς ἐξηγήσεις ποὺ τοῦ δίνει γιὰ
τὸν θυμό του, ποὺ τὸν κρατᾶ μακρυὰ ἀπ ̓ τὴν μάχη, ἀναφέρει πὼς δὲν θὰ ξαναπολεμήσει, κι
ἄν ἀκόμη στὰ δῶρα ποὺ τοῦ προσφέρει ὁ ̓Αγαμέμνων, τοῦ ̓Ατρέα ὁ γιός, συμπεριλάβει καὶ
τοὺς θησαυροὺς ποὺ ὑπάρχουν στὰ παλάτια, στὶς Αἰγυπτιακὲς Θῆβες μὲ τὶς ἑκατὸ πύλες,
ποὺ ἀπὸ κάθε πύλη μπορεῖ νὰ βγοῦν διακόσιοι ἄνδρες μὲ ἄλογα καὶ ἅρματα [οὐδ ̓ ὅσα Θήβας
7 Αἰγυπτίας, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται / αἵ θ ̓ ἑκατόμπυλοί εἰσι, διηκόσιοι δ ̓ ἀν ̓
ἑκάστας 7 ἀνέρες ἐξοιχνεῦσι σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν").
Θὰ ἐξετάσω ἀμέσως τὴν ἀναφορὰ τοῦ "Ὅμηρου στὸν Νεῖλο ποταμό. Αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ
ἔχει σπουδαία ἱστορικὴ σημασία. 'Ο “Ὅμηρος στὰ ἔπη του δύο μόνο ποταμοὺς ἀποκαλεῖ
«Διιπετεῖς». "Ας δοῦμε τὸ λόγο. Ἣ δόκιμος ἑρμηνεία ἔχει δεχθεῖ ὅτι ἣ λέξη «Διιπετὴς» εἷναι
σύνθετη ἀπὸ τὴ ρίζα τῆς λέξης Δίας καὶ τὸ πίπτω. Ὃ Ζεύς, λέγουν, ἀπεκαλεῖτο καὶ
ὄμβριος, ἰδιότητα ποὺ σημαίνει τὸν ἐφοδιασμὸ μὲ νερὸ τῶν ποταμῶν. Ἔτσι τὸ «4πετὴς»