ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
51ΜΑΡΤΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η καταγωγή του Αιγυπτιακού από τον Ελληνικό Πολιτισμό — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ὡὐοφονοονροριν
᾿Απεσταλμένοι τῆς χώρας τῶν Κεφτιοὺ (Κρήτης) καὶ τῶν «Νήσων τῆς Θαλάσσης» (Αἰγαίου) φέρ-
νουν δῶρα στὴν Αἴγυπτο. (Τοιχογραφία τοῦ τάφου τοῦ φαραὼ Κοκπμαριαγδ).
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Μεγάλης σημασίας ἀποδείξεις γιὰ τὴν καταγωγὴ
τοῦ αἰγυπτιακοῦ ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμὸ
Ἐπιβεβαιώνουν: Θεογονία, “Ὅμηρος, 'Ἡσίοδος, Ηρόδοτος, Μανέθων
Ἢ Θεογονία δὲν ἀναφέρει τὸ ὄνομα «Αἴγυπτος». Κατὰ τὴ Θεογονία ἐκ τοῦ Κάδμου
καὶ τῆς ᾿Αρμονίας γεννήθηκαν ἣ ᾿Ινὼ καὶ ἣ Σεμέλη. Ἣ Σεμέλη «τέκε φαίδιμον υἱὸν 7
μειχθεῖσ᾽ ἐν φιλότητι, Διώνυσον πολυγηθέα / ἀθάνατον, θνητὴ» [Ξξ ἣ Σεμέλη γέννησε ἔνδο-
ἕο υἱὸ ἐκ τοῦ ἐρωτικοῦ δεσμοῦ της (μὲ τὸν Δία), τὸν ἀθάνατο καὶ πολύχαρο Διόνυσο, ἣ
θνητὴ (στίχ. 940-442)} Ἣ ἀναφορὰ αὐτὴ τῆς Θεογονίας, ὅπως θὰ δοῦμε, ἔχει μεγάλη ἱστο-
ρικὴ σημασία γιὰ τὴν Αἴγυπτο. Ἣ Θεογονία κατονομάζει ὅμως τὸν ποταμὸ Νεῖλο, ὅταν ὃ-
μιλεῖ γενικὰ γιὰ τοὺς ποταμοὺς ποὺ ἔχει καταγράψει: «Τηθὺς δ᾽ Ὠκεανῷ ποταμοὺς τέκε
δινήεντας 7 Νεῖλον...» (στίχ. 337-338). .Ὃ Διόνυσος ὃ χρυσομάλλης --- συνεχίζει ἣ Θεογο-
γία --- ἕκανε σύζυγόν του τὴν ξανθὴ ᾿Αριάδνη, τοῦ Μίνωα τὴν κόρη: «Χρυσοκόμης δὲ Διώ-
γυσος ξανθὴν ᾿Αριάδνην, / κούρην Μίνωος, θαλερὴν ποιήσατ᾽ ἄκοιτιν» (στίχ. 947-948).
Μετὰ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀναφορὲς τῆς Θεογονίας θὰ ἀναφερθῶ καὶ στὸν "Οµηρο, ποὺ ὁ-
μιλεῖ καὶ αὐτὸς περὶ τοῦ μεγάλου ποταμοῦ Νείλου καὶ τὸν ἀποκαλεῖ Αἴγυπτον, ὅπως καὶ
τὴ χώρα ὁλόκληρη. Ἣ πρώτη ἀναφορὰ γίνεται στὴν Ὀδύσσεια (δ, 475-478). Σ᾽ αὐτὴν ὁ
Μενέλαος ἀφηγεῖται στὸν Τηλέμαχο ὅτι ὃ «ἀθάνατος Πρωτεὺς Αἰγύπτιος», ποὺ γνωρίζει
ὅλα τὰ βάθη τῶν θαλασσῶν καὶ εἶναι προσταζόμενος τοῦ Ποσειδῶνα, τοῦ εἶχε ὑποδείξει:
Αν θέλεις νὰ ἐπιστρέψεις στὴν πατρίδα σου καὶ νὰ ξαναδεῖς τοὺς ἀγαπημένους σου φί-
λους, πρέπει: «Αἰγύπτοιο Διιπετέος ποταμοῖο, / αὗτις ὕδωρ ἔλθῃς, ρέξεις θ᾽ ἱερὰς ἑκατόμ-
βας ἀθανάτοισιν θεοῖσι...» κ.λ.π. Ἣ δεύτερη ἀναφορὰ γίνεται στὴν Ἰλιάδα (1 381-384).
Κατ’ αὐτὴν ὁ ᾿Αχιλλέας ἀποκρίνεται στὸν Ὀδυσσέα καὶ μετὰ τὶς ἐξηγήσεις ποὺ τοῦ δίνει γιὰ
τὸν θυμό του, ποὺ τὸν κρατᾶ μακρυὰ ἀπ᾿ τὴν μάχη, ἀναφέρει πὼς δὲν θὰ ξαναπολεμήσει, κι
ἄν ἀκόμη στὰ δῶρα ποὺ τοῦ προσφέρει ὁ ᾽Αγαμέμνων, τοῦ ᾿Ατρέα ὁ γιός, συμπεριλάβει καὶ
τοὺς θησαυροὺς ποὺ ὑπάρχουν στὰ παλάτια, στὶς Αἰγυπτιακὲς Θῆβες μὲ τὶς ἑκατὸ πύλες,
ποὺ ἀπὸ κάθε πύλη μπορεῖ νὰ βγοῦν διακόσιοι ἄνδρες μὲ ἄλογα καὶ ἅρματα [οὐδ᾽ ὅσα Θήβας
7 Αἰγυπτίας, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται / αἵ θ᾽ ἑκατόμπυλοί εἰσι, διηκόσιοι δ᾽ ἀν᾽
ἑκάστας 7 ἀνέρες ἐξοιχνεῦσι σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν").
Θὰ ἐξετάσω ἀμέσως τὴν ἀναφορὰ τοῦ "Ὅμηρου στὸν Νεῖλο ποταμό. Αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ
ἔχει σπουδαία ἱστορικὴ σημασία. 'Ο “Ὅμηρος στὰ ἔπη του δύο μόνο ποταμοὺς ἀποκαλεῖ
«Διιπετεῖς». "Ας δοῦμε τὸ λόγο. Ἣ δόκιμος ἑρμηνεία ἔχει δεχθεῖ ὅτι ἣ λέξη «Διιπετὴς» εἷ-
ναι σύνθετη ἀπὸ τὴ ρίζα τῆς λέξης Δίας καὶ τὸ πίπτω. Ὃ Ζεύς, λέγουν, ἀπεκαλεῖτο καὶ
ὄμβριος, ἰδιότητα ποὺ σημαίνει τὸν ἐφοδιασμὸ μὲ νερὸ τῶν ποταμῶν. Ἔτσι τὸ «4πετὴς»