ΚΑΒΙ, ΙΑΣΞΡΕΗΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας | (Δέκατη τρίτη συνέχεια) Μέθοδοι καὶ σφαῖρα ἐπιρροῆς τῆς πολιτικῆς δραστηριότητας Ἢ μέθοδος τῆς πολιτικῆς δραστηριότητας ποὺ προηγεῖται ἀπὸ τὴν ἄμεση χρήση τῆς δυνάμεως συνίσταται στὴν ἐκπαίδευση τῆς θέλησης, κατὰ τρόπο ποὺ νὰ συνενώνει τὶς μάζες. Στὶς κατασκευὲς ὅμως τῶν μαζῶν κάθε τι ποὺ προέχει, θὰ κερδίζει ἰδιότυπη ἀδυναμία κατανόησης. Χάρη στὴν ἔνταση μεταξὺ ἡγετῶν καὶ μαζῶν ὑπάρχει μιὰ τάση γιὰ κάθε πλευρά νὰ ἐπιφέρει τὴν παράλυση τῆς ἄλλης, τὴν στιγμὴ ἀκριβῶς ποὺ ἡ κάθε μιὰ εἷναι ἕτοιμη νὰ δράσει ἀποτελεσματικά. Τὸ οὐσιῶδες πρόβλημα τῆς πολιτικῆς ἱστορίας τοῦ καιροῦ εἶναι, ἄν οἱ μάζες τοῦ ἀνθρώπινου γένους μποροῦν νά ἐκδημοκρατισθοῦν, ἄν ἡ μέση ἀνθρώπινη φύση εἶναι σὲ θέση νὰ διευκολύνει τὸν καθένα νὰ δεχθεῖ τὴν μερίδα τῆς εὐθύνης του σὰν πολίτης, ἐξ ἴσου ἐνήμερος μὲ τοὺς ἄλλους γι’ αὐτὸ ποὺ πράττει, καὶ ἕτοιμος σὰν τμῆμα τῆς καθημερινῆς ζωῆς του, νὰ πάρει τὴ μερίδα του στὴν ἀπόφαση ἐπὶ θεμελιωδῶν πολιτικῶν θεμάτων. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι σήμερα ἢ τεράστια πλειονότητα τῶν ἐκλογέων δὲν ἀναφέρουν τοὺς ψήφους τους σὰν τὸ ἀποτέλεσμα πεποιθήσεως βασιζόμενης στὴν ὑγιᾶ γνώση, ἀλλὰ ἐπηρεάζονται ἀπὸ φαντασιώσεις, ἀνεπαλήθευτες καὶ ἀνειλικρινεῖς ὑποσχέσεις, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν ἐξαρτᾶται, σὲ εὑρεῖα ἕκταση, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν τέτοιες πολυάριθμες ἀποχές, ὅτι οἱ κυμαινόμενες μειονότητες, οἱ γραφειοκρατίες ἢ ἄτομα ποὺ ἣ τύχη τοὺς ἔχει ὁδηγήσει σὲ ἐλέγχουσα θέση, ἄρχουν στὴν πραγματικότητα. Οἱ μάζες μποροῦν μόνο ν ̓ ἀποφασίσουν τὸ κάθε τὶ μὲ τὴν πλειοψηφία. Τὸ μόνο βῆμα γιὰ τὴν κυριαρχία θὰ ἐμφανίζετο νὰ ὁδηγεῖ, μέσω τοῦ ἀγώνα, στὴν διασφάλιση μιᾶς πλειοψηφίας στὶς κάλπες μὲ τὴν προπαγάνδα, τὴν ὑποβολή, τὴν ἐξαπάτηση καὶ τὴν ὑποστήριξη ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἕνας γνήσιος ἡγήτορας, αὐτὸς ποὺ μπορεῖ νὰ κατευθύνει, ἐπειδὴ ἡ ζωή του εἶχε συνέχεια καὶ ἐπειδὴ μπορεῖ νὰ συγκροτήσει ἀξιόπιστες ἀποφάσεις, μόνο ὅταν οἱ περιστάσεις εἶναι εὑνοϊκὲς ἔχει πιθανότητα ἢγεσίας. Τὰ φλέγοντα ἐρωτήματα εἶναι: Τὶ κάνει ἕναν ἡγήτορα ἀρεστὸν στὶς μάζες; Ποιὰ ἔνστικτα διεγείρονται καὶ μὲ ποιὰ εἴδη ἐπικοινωνίας ὑπάρχει ἐπαφή; Ποιοῦ εἴδους χαρακτῆρες ἀποκλείονται; Ἐκεῖνος ποὺ ἣ πολιτικὴ του θέληση προσλαμβάνει μιὰν ἰδιαίτερη τάση, πρέπει νὰ κάνει τὶς μάζες νὰ θέλουν αὐτὸ ποὺ θέλει ὃ ἴδιος; Οἱ μάζες αὐτὲς ἐνδέχεται νὰ συγκροτοῦν μειονότητα. Οἱ ἢγήτορες ὅμως ποὺ ἀπολαμβάνουν τὴν ἐμπιστοσύνη τῶν μαζῶν σὲ ἔκταση, ποὺ νὰ τοὺς διευκολύνει νὰ ἀναλάβουν ἀνεξάρτητη δράση, σπάνια ἀπαντῶνται σήμερα. Οἱ ἡγήτορες τῆς ἐποχῆς μας μποροῦν καὶ θεωροῦνται μὲ δυσπιστία, ἔτσι ὥστε νὰ μποροῦν νὰ δράσουν μόνο, ὑποκείμενοι σὲ ἔλεγχο καὶ σὲ ἐπιφύλαξη, ἤ σὰν φορεῖς τῆς μεταβατικῆς θέλησης τῶν μαζῶν, ἔστω κι ἄν παύουν νὰ εἶναι ἡγήτορες. "Οταν μεταβάλλεται ἡ βούληση αὐτὴ ἤ καθὼς ὃ ἀληθινὸς χαρακτήρας τους δὲν ἔχει ἀναγνωρισθεῖ γιὰ κάποιο καιρό, δὲν εἶναι τίποτα περισσότερο ἀπὸ ἐπιτυχεῖς δημαγωγοί, ἱκανοί νὰ μεθοῦν τὶς μάζες, ἢ ηγήτορες μιᾶς μειονότητας ποὺ ἔχουν ἑνωμένα συμφέροντα καὶ ἐπιτυγχάνουν νὰ κερδίσουν τὸν ἔλεγχο τῆς ἐξουσίας, ὅπου ὅλοι οἱ ἄλλοι, πέρα ἀπὸ τὴν μειονότητα αὐτή, ὑποδουλώνονται, εἴτε τὸ θέλουν εἴτε ὄχι. ὍὍταν ἢ ἢγεσία εἶναι τέτοιου εἴδους, καὶ σὲ μιὰ περίοδο ποὺ ἡ μαζικὴ τάξη ἔχει καταστεῖ ἀπόλυτη, καὶ ὅταν κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν τεχνικὴ καὶ τὴν οἰκονομία, ἢ πολιτεία μετακινεῖται στὸν ἔλεγχο τάσεων ποὺ ἀντιπροσωπεύονται καὶ ἐκμηδενίζουν τὴν οὐσιώδη ἰδέα της. Σὲ δρισμένες περιπτώσεις, κατά συνέπεια, ἣ πολιτεία σὰν μιὰ ἐπιχείρηση ποὺ εἶναι ᾱπόλυτα χαώδης στὸ μέτρο ποὺ ἀφορᾶ τὴν πνευματικὴ ζωή της, γίνεται μιὰ ἁπλὴ ἐνοποίηση τῆς λογικῆς ζωικῆς τάξης τῶν μαζῶν, ὥστε μὲ τὴν ἔλλειψη τῆς δύναμής της αὐτῆς δὲν