ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
52ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1986
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Περί κοινωνικών "επαναστάσεων" γενικώς — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
ἢ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ
Περὶ κοινωνικῶν «ἐπαναστάσεων» γενικῶς
Τί εἶναι ὃ κοινωνικὸς «ἐπαναστάτης»;
Μὰ τί ἄλλο, ἀπὸ
αὐτὸν ποὺ θέλει νὰ φέρη
στὴ δική του μίζερη κατάστασή
ὅλους ὅσοι εἶχαν τὴν
ἱκανότητα, τὶς δυνατότητες
καὶ τὴ γενναιότητα νὰ οἰκοδομήσουν
γιὰ τὸν ἑαυτό τους
μιὰ κατάσταση καλύτερη ἀπὸ
τὴ δική του; Τί ἄλλο, ἀπὸ
αὐτὸν ποὺ φαντάζεται ὅτι
πρέπει νὰ φταῖνε --- καὶ νὰ τιμωρηθοῦν
--- κάποιοι ἄλλοι
γιὰ τὴ δική του ἀθλιότητα; Τί
ἄλλο, ἀπὸ αὐτὸν πού, ὅπως
θὰ ἔλεγε ὁ Ἐπίκτητος, ἰδιώτης
ὦν (Ξ βλάξ) «οὐδέποτε
ἐξ ἑαυτοῦ προσδοκᾷ ὠφέλειαν
ἤ βλάβην, ἀλλ ̓ ἀπὸ
τῶν ἔξω»; Καὶ τί ἄλλο, ἀπ ̓
αὐτὸν ποὺ ἐπιδιώκει καί, ἄν
ἐπιτύχη, ἐπιφέρει τὴν πτώση
τῆς στάθμης μιᾶς κοινωνίας
στὴ στάθμη ὅπου βρίσκονται
οἱ ἀποτυχημένοι τῆς, οἱ παρίες
τής, ὁ ὄχλος τῆς, τὰ «ἐπαναστατικὰ
στοιχεῖα» τῆς,
μ ̓ ἄλλα λόγια;
Δὲν μπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ
ἀλλιῶς τὸν «ἐπαναστάτη»
καὶ τὴν «ἐπανάσταση». Καὶ
μοῦ εἶναι τελείως ἀκατανόητος
ὁ ἀποφθεγματισμὸς τοῦ
Καρόλου Μάρξ ὅτι «ἡ ἐπανάσταση
εἶναι ἡ ἀτμομηχανὴ
τῆς ἱστορίας». Γιὰ μένα εἶναι
ὁλοφάνερο, εἶναι αὐτονόητο
ὅτι ἡ ἐπανάσταση εἶναι ὁ
«καθελκυστήρας» τῆς ἱστο«ρίας,
ἡ δύναμη δηλαδὴ ἐκείνή
ποὺ σύρει πρὸς τὰ κάτω
καὶ ὑποβαθμίζει ἕνα πολιτισμό,
καταρρίπτοντάς
τον ἀπὸ
τὸ ἐπίπεδο ποὺ ἔχει φθάσει
στὸ ἐπίπεδο τῶν οὐραγῶν
του καὶ τῶν ρεταλιῶν
του.
Ὅμως, βλέπω τὸν ἀναγνώστη
νὰ ἐνίσταται. 4ήλαδὴ
οἱ μεγάλες ἐπαναστάσεις
τῆς Ἱστορίας, ἡ Γαλλικὴ καὶ
ἡ Ρωσική, δὲν ἀνύψωσαν
κοινωνίες, τὴ γαλλικὴ καὶ τὴ
ρωσικὴ ἐπὶ τοῦ προκείμενου,
καὶ δὲν βελτίωσαν τὴν κατάστασή
τους, Σπεύδω νὰ παρατηρήσω
ὅτι ἡ μὲν πρώτη
παρήγαγε ἄμεσα καὶ ἁπλῶς
τὴν ὁμαδικὴ τρέλλα, τὸ αἷμα
καὶ τὸν στεῖρο τρόμο, γιὰ νὰ
καταλήξῃ στὸν Ναπολέοντα,
γιατὶ «ἡ ἐπαναστατημένη
Γαλλία, ἤ μᾶλλον ἡ Γαλλία,
ποὺ παρασκεύασε τὴν ἐπἀ
νάσταση, ὤφειλε νὰ γεννήση
ἀφ ̓ ἑαυτῆς τὸν πιὸ ἀντίθετό
τῆς τύπο, καὶ πράγματι τὸν
γέννησε», ὅπως παρατηρεῖ
βαθυστόχαστα ὁ «Φρειδερῖκος
Νίτσε. Ἕνα Ναπολέοντα,
δηλαδή, ποὺ δὲν εἶχε
καμμιὰ ἀπολύτως σχέση ἰδε-