ἢ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ Περὶ κοινωνικῶν «ἐπαναστάσεων» γενικῶς Τί εἶναι ὃ κοινωνικὸς «ἐ- παναστάτης»; Μὰ τί ἄλλο, ἀ- πὸ αὐτὸν ποὺ θέλει νὰ φέρη στὴ δική του μίζερη κατά- στασή ὅλους ὅσοι εἶχαν τὴν ἱκανότητα, τὶς δυνατότητες καὶ τὴ γενναιότητα νὰ οἰκο- δομήσουν γιὰ τὸν ἑαυτό τους μιὰ κατάσταση καλύτερη ἀ- πὸ τὴ δική του; Τί ἄλλο, ἀπὸ αὐτὸν ποὺ φαντάζεται ὅτι πρέπει νὰ φταῖνε --- καὶ νὰ τι- μωρηθοῦν --- κάποιοι ἄλλοι γιὰ τὴ δική του ἀθλιότητα; Τί ἄλλο, ἀπὸ αὐτὸν πού, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Ἐπίκτητος, ἰδιώ- της ὦν (Ξ βλάξ) «οὐδέποτε ἐξ ἑαυτοῦ προσδοκᾷ ὠφέ- λειαν ἤ βλάβην, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν ἔξω»; Καὶ τί ἄλλο, ἀπ᾿ αὐτὸν ποὺ ἐπιδιώκει καί, ἄν ἐπιτύχη, ἐπιφέρει τὴν πτώση τῆς στάθμης μιᾶς κοινωνίας στὴ στάθμη ὅπου βρίσκονται οἱ ἀποτυχημένοι τῆς, οἱ πα- ρίες τής, ὁ ὄχλος τῆς, τὰ «ἐ- παναστατικὰ στοιχεῖα» τῆς, μ᾽ ἄλλα λόγια; Δὲν μπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ ἀλλιῶς τὸν «ἐπαναστάτη» καὶ τὴν «ἐπανάσταση». Καὶ μοῦ εἶναι τελείως ἀκατανόη- τος ὁ ἀποφθεγματισμὸς τοῦ Καρόλου Μάρξ ὅτι «ἡ ἐπανά- σταση εἶναι ἡ ἀτμομηχανὴ τῆς ἱστορίας». Γιὰ μένα εἶναι ὁλοφάνερο, εἶναι αὐτονόητο ὅτι ἡ ἐπανάσταση εἶναι ὁ «καθελκυστήρας» τῆς ἱστο- «ρίας, ἡ δύναμη δηλαδὴ ἐκεί- νή ποὺ σύρει πρὸς τὰ κάτω καὶ ὑποβαθμίζει ἕνα πολιτι- σμό, καταρρίπτοντάς τον ἀ- πὸ τὸ ἐπίπεδο ποὺ ἔχει φθά- σει στὸ ἐπίπεδο τῶν οὐρα- γῶν του καὶ τῶν ρεταλιῶν του. Ὅμως, βλέπω τὸν ἀνα- γνώστη νὰ ἐνίσταται. 4ήλα- δὴ οἱ μεγάλες ἐπαναστάσεις τῆς Ἱστορίας, ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ρωσική, δὲν ἀνύψωσαν κοινωνίες, τὴ γαλλικὴ καὶ τὴ ρωσικὴ ἐπὶ τοῦ προκείμενου, καὶ δὲν βελτίωσαν τὴν κατά- στασή τους, Σπεύδω νὰ πα- ρατηρήσω ὅτι ἡ μὲν πρώτη παρήγαγε ἄμεσα καὶ ἁπλῶς τὴν ὁμαδικὴ τρέλλα, τὸ αἷμα καὶ τὸν στεῖρο τρόμο, γιὰ νὰ καταλήξῃ στὸν Ναπολέοντα, γιατὶ «ἡ ἐπαναστατημένη Γαλλία, ἤ μᾶλλον ἡ Γαλλία, ποὺ παρασκεύασε τὴν ἐπα- ᾿ νάσταση, ὤφειλε νὰ γεννήση ἀφ᾽ ἑαυτῆς τὸν πιὸ ἀντίθετό τῆς τύπο, καὶ πράγματι τὸν γέννησε», ὅπως παρατηρεῖ βαθυστόχαστα ὁ «Φρειδερῖ- κος Νίτσε. Ἕνα Ναπολέον- τα, δηλαδή, ποὺ δὲν εἶχε καμμιὰ ἀπολύτως σχέση ἰδε-