ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ (Ἑυνέχεια τῆς συζητήσεως τοῦ «4αυλοῦ») Συνεχίζεται ὁ διάλογος γιὰ τὴν ἑλληνικότητα ποὺ ἄρχισε στὶς στῆλες τοῦ «Δ» ἀπὸ τὸ τεῦχος 49 (Ἰανουαρίου 1986), σελ. 275] καὶ συνεχίσθηκε στὸ προηγούμενο τεῦχος 51] (Μαρτίου 1986), σελ. 2707. Στὴ σημερινὴ συνέχεια συμμετέχουν ὁ κ. Ἡλίας Τεμπέλης: καὶ ὁ συνεργάτης τοῦ «Δ» ὁ κ. Γιῶργος Δέπος, ὁ ὁποῖος εἶχε πρῶτος θέσει τὸ ζήτημα μ ̓ ἕνα δοκιμιακὸ κείμενό του, ποὺ μὲ τὸ τίτλο «Γιὰ μιὰ θεωρία τῆς ἑλληνικότητας» εἶχε δημοσιευθῆ στὸ τεῦχος 47 (Νοεμβρίου 1965), σελ. 2470. «Φιλέλληνας» ἤ «ἀνθέλληνας» ὁ Χάϊντεγγερ; ̓Αθήνα, 21 Μαρτίου 1986 Κύριε Διευθυντά, Αἰσθάνεται ἕνα εἶδος πνευματικῆς εὐδαιμονίας κανείς, ὅταν μελετᾶ τὸ περιεχόμενο τοῦ «Δαυλοῦ», γιατὶ πέρα ἀπὸ τὴν ἐκλεκτὴ ὕλη καὶ τὴν σαφήνεια τῶν ἰδεολογικῶν του γραμμῶν ἐπιτρέπει καὶ ἐνθαρρύνει τὸν ἐλεύθερο καὶ γόνιμο διάλογο. Σὲ αὐτὸν τὸν διάλογο θὰ ἤθελα νὰ μετάσχω καὶ συγκεκριμένα ὡς πρὸς ἕνα σημεῖο: ἐκεῖνο τῆς δευτέρας ἀπαντήσεως τοῦ κ. Γ. Δέπου [τεῦχος 5 (Μάρτιος 1986), σ. 2710] ποὺ ἀφορᾶ σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους στοχαστὲς τοῦ αἰώνα μας, τὸν Ματ(ίπ ἨΗειάερρετ. Εἰδικώτερα δὲν μὲ βρίσκει καθόλου σύμφωνο ὁ κ. Δέπος, ὅταν γράφει: « ̓Αλλὰ [ὲνν. ὁ Ηειάερρετ] εἶναι ἀνθέλληνας». Ἢ παραγνώριση τῆς βιβλιογραφίας, ἕλληνικῆς καὶ ξένης, δὲν προωθεῖ ἕναν σοβαρό, γνήσια ἐπιστημονικὸ διάλογο. Γιὰ νὰ μὴν καταφύγω στοὺς ξένους μελετητές, παραπέμπω ἐδῶ στὸ βιβλίο τοῦ καθηγητοῦ ΓρηΥ. Φιλ. Κωσταρᾶ, «Μαγιῃ ΗεἰάεΡΡΘ;, ὁ φιλόσοφος τῆς μερίμνης», ποὺ κυκλοφόρησε γιὰ πρώτη φορὰ τὸ 1973 καὶ ἔχει γνωρίσει μέχρι σήμερα 7 ἐκδόσεις, καθόσον ᾱποτελεῖ τὴν μόνη πλήρη φιλοσοφικὴ καὶ ἐπιστημονικὴ μονογραφία στὰ ἑλληνικά. ̓ Ἢ μελέτη αὐτῆς τῆς βαθυστόχαστης ἀναλύσεως καταδεικνύει μὲ σαφήνεια ὅτι μόνο μία «μομφή» θὰ μποροῦσε νὰ προσαφθεῖ στὸν ὑψιπετῆ αὐτὸ φιλόσοφο: ὅτι εἶναι ἔνθερμος καὶ συνειδητὸς φιλέλλην. Βαθειὰ ἦταν ἡ γνώση του τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν φιλοσοφικῶν κειμένων, ἐνῶ θελτικὴ ὑπῆρξε γιὰ τὸν Ηειάερρετ καὶ ἡ προσωκρατικὴῆ φιλοσοφία. Τὸν λόγο τὸν ἀναγνωρίζει ὡς θεμελιώδη τρόπο ἐμπειρίας καὶ παρουσίας τοῦ εἶναι, μὲ βάση τὴν ἀνάλυση ἀποσπασμάτων τοῦ 'Ἡράκλειτου καὶ τοῦ Παρμενίδη. Πραγματεύεται ἐπίσης τὴν πλατωνικὴ καὶ ἀριστοτελικὴ περὶ λόγου θεωρία, γιὰ νὰ ἀποδείξη ὅτι ἡ λογικὴ θεμελιώνεται ἐπὶ τῆς ἀναλυτικῆς τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Μὲ τὸν λόγο ἀποκαλύπτονται τὰ ὄντα (δ6ἵπ ιά Ζει, ΤήὈίηρεη 196711, σ. 32 -- Ὠθυ δαϊζ νομι Οιιπά, Ρ{ιΠίπρεπ, 19652,σ. 179 --ΓρηΥ. Φιλ. Κωσταρᾶ, ὅ.π. σσ. 75, 81], 103). ὋὉ Ηειάδρρει δέχεται ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ὂντολογία καθορίζει καὶ σήμερα τὴν ἔννοιολόγηση τῆς Φιλοσοφίας. Αὐτὸ καθιστᾶ ᾱναπόφευκτη τὴν ἀνάγκη ἐπιστροφῆς στοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες φιλοσόφους καὶ ἰδιαίτερα στοὺς προσωκρατικούς, ποὺ ὑπῆρξαν αὐθεντικοὶ στοχαστές (οὶ μη ΖοΙϊ, σ. 21 κ. ἑ.). Συμφωνῶ ὡς πρὸς τὸ ὅτι ἡ σκέψη τοῦ Ηοειάερρει εἶναι δυσνόητη λόγω τῆς δαιδαλώδους ὁρολογίας ποὺ χρησιμοποιεῖ, τῆς περίπλοκης γερμανικῆς σύνταξης καὶ τῆς ἔλλειψης συνέπειας, ποὺ νὰ ὁδηγεῖ τὴν σκέψη προοδευτικὰ ἀπὸ τὸ ἕνα θέμα στὸ ἄλλο. Αὐτὸ τὸ στοιχεῖο ἄλλωστε τὸ ἀναγνωρίζουν καὶ οἱ ἴδοι οἱ συμπατριῶτες τοῦ (Ρείετ νυξὶ, σὲ ἄρθρο του στὴν «Κδίηον Κ ́. οἰκεζοίϊμηρν», 4.6.1929), πλὴν ὅμως ἡ σύγχρονη βιβλιογραφία καὶ κριτικὴ δὲν παραγνωρίζει τὴν γνησιότητα τῆς φιλοσοφικῆς προβληματικῆς του. Ὡς πρὸς τὸ ὅτι ἡ παράδοση ποὺ ὑποκίνησε τὸν Ηείάερρετ ήταν ἀντινοησιαρχική,πρέπει νὰ παρατηρηθεῖ ὅτι ὁ ὀρθὸς λόγος τονίστηκε μὲ ἰδιαίτερη ἔμ-