ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

52ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1986

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 2783 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
48 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (14η συνέχεια) — JASPERS, KARL
    ἀρχή: σελ. 2783 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 52

Κείμενο φύλλου

ΚΑΕΙ, ΙΑΣΡΕΚΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας (Δέκατη τέταρτη συνέχεια) 3. Τὸ ἀκατανόητο τοῦ ὅλου "Αν τὸ ὅλο θεωρηθεῖ σὰν μιὰ παγκόσμια πραγματικότητα, τότε ἀποκτᾶ κύρος ἡ ἀντίληψη μιᾶς γενικῆς κατάστασης, ὅλων τῶν ἀνθρώπων (ἤ περιορισμένων ἀνθρωπίνων μαζῶν) σὰν γενικοῦ συμφέροντος. Στὰ διάφορα σχέδια τὸ γενικὸ αὐτὸ συμφέρον ἐκδηλώνεται σὲ ἐξαιρετικὰ ἑτερογενεῖς μορφές: σὰν ἡ οὐτοπία ἑνὸς ὑγιοῦς συστήματος γιὰ τὴν παροχὴ τῶν στοιχειωδῶν ἀναγκῶν τῆς ζωῆς γιὰ τὶς μάζες, ὑπὸ τοὺς ὅρους μιᾶς μόνιμης εἰρήνης σὰν ἡ μεταφυσικὴ ἑνὸς πολιτειακοῦ καθ’ ἑαυτοῦ εἶναι, ποὺ τὸ κάθε τι ἄλλο πρέπει νὰ ὑπηρετήσει' σὰν ἕνα πλαίσιο τοῦ πνεύματος, ὅπου δίδεται ἡ γενικὴ ἐπιδοκιμασία στὴν ἰδέα ἑνὸς κινήματος, ποὺ θὰ μεταβάλλει τὸν κόσμο μὲ τὴν λειτουργία δυνάμεων ἐργαζομένων σ ̓ αὐτό, χωρὶς καμμιὰ προσπάθεια πρόβλεψης τοῦ μέλλοντος (καθὼς οἱ τάσεις τοῦ κινήματος θὰ ἀποκαλυφθοῦν μόνο σ ̓ ἕνα ἀπρόβλεπτο μέλλον)" σὰν τὸ πλαίσιο τοῦ πνεύματος γιὰ αὑτοπεριορισμὸ ἐκ μέρους τῆς πολιτείας καὶ τῆς κοινωνικῆς κατασκευῆς χάριν ἀπαράβατων ἀνθρώπινων δικαιωμάτων καὶ χάριν ἑνὸς κενοῦ ποὺ θ ̓ ἀφήσει ἔδαφος γιὰ τὴν δυνατὴ ἑαυτότητα τοῦ ἀτόμου στὰ πολλαπλὰ ἀναπτύγματά της! σὰν ἡ ἱστορικὴ ζωὴ ἑνὸς ἐθνικοῦ λαοῦ. Οἱ μορφὲς αὐτὲς συγκρίνονται στὸ πνευματικὸ ἐπίπεδο, καὶ ὑπάρχει ἔδαφος γιὰ τὴν ἐνεργοποίηση σκοτεινῶν προηγουμένως κινήτρων. Τὸ καθένα ὅμως ἀπὸ αὐτὰ εἶναι ἐσφαλμένο, στὸ μέτρο ποὺ ἀξιώνει ὅτι εἶναι ἔγκυρο σὰν ἀφηρημένη γενικότητα. Ἣ πολιτικὴ δραστηριότητα, ἀντίθετα, φαίνεται νὰ πραγματοποιεῖται πάντοτε σὰν τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς συγκεκριμένης ἱστορικῆς κατάστασης σ ̓ ἕνα ἀνεξιχνίαστο σύνολο’ κάθε πρόσωπο, κάθε ὁμάδα καὶ κάθε πολιτεία, ὑπάρχει σὲ κάποια ἰδιαίτερη θέση καὶ ὄχι παντοῦ καὶ ἀμέσως: ὁτιδήποτε συμβαίνει, ἔχει μόνο τὴν ἰδιαίτερη δυνατότητά του καὶ ὄχι ἐκείνη τοῦ εὐρύτερου ἀνθρώπινου γένους. Ἣ πολιτικὴ δραστηριότητα εἶναι ἡ πραγματικότητα, ποὺ τὸ ὅλο θέλει καὶ ἀποφασίζει. Πρόκειται γιὰ ἕνα ὄρο ἔσχατης ἐξάρτησης, ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένει σ ̓ αὐτὸ ἀκατανόητο, εἴτε σὰν σύνολο τῆς πραγματικότητας εἴτε σὰν Ὑπέρβαση. Αὐτὸ ὅμως ποὺ καθιστᾶ τὴν μεταμόρφωση ἀπὸ τὴν ἀόριστη στὴν γνήσια ἀποτελεσματικὴ θέληση γιὰ πολιτικὴ δράση ἐξαιρετικὰ δύσκολη, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ μέτωπα πολέμου στὴν πολιτεία καὶ στὶς σχέσεις μεταξὺ τῶν ποικίλων κρατῶν εἶναι σήμερα ἐξαιρετικὰ ἀόριστα. Π.χ., οἱ ἄνθρωποι σὰν σύνολο, ποὺ γι’ αὐτοὺς ἐνδιαφέρεται ἡ πολιτικὴ δράση, ἀμφισβητεῖται σήμερα καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχει συνολικὰ ἐκτοπισθεῖ ἀπὸ τὴν σκηνή. Τὰ ἐθνικιστικὰ κινήματα σ ̓ ὅλον τὸν κόσμο γίνονται ὅλο καὶ περισσότερο μισαλλόδοξα παρὰ ποτέ, κι ἐν τούτοις σ ̓ αὐτὰ τὸ «ἔθνος» δὲν εἶναι τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὴν ὕπαρξη κοινῆς γλώσσας, σὲ συνδυασμὸ μ ̓ ἕνα ἐξισοπεδωτικὸ τύπο. Τὸ Ἔθνος παύει νὰ εἷναι σύμμορφο μὲ τοὺς ἀνθρώπους ἤ μὲ τὸν λαό, μὲ τὴν γνήσια ἔννοια τοῦ ὅρου, ὅταν ἐκβιάζεται στὴν ἀνελευθερία τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς αὐτοσυνειδησίας. ̓Αντίστροφα, πολλοὶ ᾱπορρίπτουν τὴν ἐθνικότητα σὰν ἕνα κίβδηλο μέτωπο συμφερόντων ποὺ συμμαχοῦν μ ̓ αὖτό, γιὰ νὰ προσκολληθοῦν στοὺς ἀνιστορικοὺς δεσμοὺς μεταξὺ τῶν ὁμοειδῶν μαζῶν, ποὺ πιστεύεται ὅτι ὑπάρχουν σ ̓ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Τόσο οἱ ἐθνικοποιημένοι ἄνθρωποι ὅσο καὶ ἡ ἀόριστη μάζα τοῦ κόσμου, ποὺ πρέπει νὰ τῆς ἱκανοποιοῦν τὶς στοιχειώδεις βιοτικὲς ἀνάγκες, καταπιέζουν τὴν ἑαυτότητα, ποὺ ἀρχικὰ συνδυάζετο μὲ τὰ σκοτεινὰ θεμέλια τοῦ λαοῦ. Ὃ καθένας ποὺ σκέφτεται μὲ διαύγεια, δὲν συμμετέχει πιὰ στὸ μέτωπο αὐτὸ πολέμου. Αὐτὸς ποὺ εἰλικρινὰ ἐπιθυμεῖ νὰ συμμετάσχει στὴ μοῖρα τοῦ ἀνθρώπου, πρέπει νὰ ἐπιδοθεῖ σ ̓ ἕνα βαθύτερο ἐπίπεδο ἔργου. Ἣ ἱστορικὴ συνέχεια τοῦ ἴδιου τοῦ εἶναι μας στὴν πνευματικὴ παράδοση πάνω στὰ θεμέλια μιᾶς κληρονομικῆς διδαχῆς, δὲν ὑπάρχει σὰν ἁπλὸ δεδομένο, ἀλλὰ γίνεται πραγματικὸ
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →