Ὶ ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΡΗΓ. ΦΙΛ. ΚΩΣΤΑΡΑΣ: Ὁ ἔνδημος φιλοσοφικὸς λόγος, ἐκδό- σεις Πέτρου Τζουνάκου, ᾿Αθῆναι 1986 (σελίδες 319). Ὃ ἀαυλὸς ἔχει παρουσιάσει ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὶς στῆλες του ἐργασίες ἐπὶ πολ- λῶν θεμάτων τοῦ ἀναπληρωτοῦ καθηγητοῦ τῆς φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήµιο ᾿Αθηνῶν Γρ. Φιλ. Κωσταρᾶ. Μέρος τοῦ μεγάλου καὶ πολύπλευρου συγγραφικοῦ ἔργου του, ποὺ ἀ- πὸ τοῦ ἔτους 1969 συνεχίζεται, εἶναι ἡ ἐν ἐπικεφαλίδι πραγματεία του. Ο συγγραφεύς, μὲ τὸν γνώριμο στοὺς ἀναγνῶστες τοῦ 4αυλοῦ γχαφυρὸ τρόπο γραφῆς του, ἰχνηλατεῖ τὴν πο- ρεία ποὺ παίρνει στὴν τελικὴ φάση του κατὰ τὴν ἀναζήτηση τῶν κοσμολογικῶν, ὀντολο- γικῶν, κοινωνικῶν κ.ᾱ. ἀνθρώπινῶν γνωστικῶν προσπαθειῶν, ὁ ἀνθρώπινος λόγος, ποὺ ἀπεκλήθη καὶ φιλοσοφικός. «Ἢ φιλοσοφία --- γράφει ὁ συγγραφεύς --- ὡς θεωρία εἶναι ἰσχυρὴ καὶ ὡς πράξη ἀναγ- καία. Μὲ τὸν πολυαίωνο µόχθο της νὰ προσανατολίσει τὸν ἄνθρωπο µέσα στὴ σύγχυση καὶ τὸ ἔρεβος κάποιων ἐποχῶν, νὰ τοῦ δείξει τὶς προὐποθέσεις τῆς ὀρθῆς ἐνέργειας καὶ νὰ προ- χωρήσει στὴν ἑνιαία σύλληψη τοῦ βαθύτερου νοήματος τοῦ κόσμου, γίνεται ἡ φιλοσοφία τὸ ἄγρυπνο ὄμμα τῶν καιρῶν. Αὐτὸ τὸ ὄμμα δὲν δύει πίσω ἀπὸ τὴν ὁμίχλη ἀφηρημένων θεω- ρήσεων, ἀλλὰ εἰσδύει µέσα στὴν ἀδιαπέραστη λόχμη τῶν ὑὐπαρξιακῶν σχέσεων καὶ ἀναλύ- ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ 0Ο ΟΡΓΟΥΕΊ Εἶναι γνωστό, ὅτι ὁ «Δ» δὲν κάνει πολιτική. Ἐνδιαφέρεται ὅμως γιὰ τὴν ἐλευθερία τῶν πολιτῶν γενικῶς, καὶ ὅποτε χρειαστεῖ κάνει αἰσθητὴ τὴν παρουσία του πάνω σὲ σχετικὰ θέµα- τα. Πρόσφατα κατετέθη στὴ Βουλὴ Νομοσχέδιο ὑπὸ τὸν ἠχηρὸ τίτλο: «Σχέση Κράτους - πολί- τή γιὰ τὴν πάταξη τῆς γραφειοκρατίας». Ὁ τίτλος, ἄν καὶ ἑλκυστικός, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς προβλη- ματίζει, μιᾶς καὶ τὸ μὲν κράτος γράφεται μὲ κάππα κεφαλαῖο, ἐνῶ ὁ πολίτης μὲ πῖ μικρὸ (πεζό). Θὰ μοῦ πεῖτε, λεπτομέρεια ἢ καὶ ἀβλεψία. Ἔστω, ἀλλὰ ἄς προχωρήσουμε καὶ θὰ δοῦμε, ἄν τὸ γεγονὸς εἶναι τυχαῖο. Τὸ νομοσχέδιο προβλέπει: γιὰ νὰ μὴν ταλαιπωρεῖται ὁ πολίτης μὲ τὴν γραφειοκρατία, μόλις γεννηθεῖ, θὰ πάρει ἕναν ἑπταψήφιο ἀριθμό; τὸν Ἐνιαῖο Κωδικὸ ᾿Αριθμὸ Μητρώου (ΕΚΑΜ), ποὺ θὰ τὸν συνοδεύει μέχρι θανάτου. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς θὰ γραφτεῖ σὲ μία ταυτότητα, ποὺ θὰ βεβαιώνει ὁριστικὰ τὸν τόπο γεννήσεως, τὴν ἡμερομηνία γεννήσεως, θὰ εἷ- ναι ὁ ἴδιος ἀριθμὸς γιὰ τὸ φορολογικὸ μητρῶο, τὴν ἄδεια ὁδηγήσεως, τὸ ἐκλογικὸ βιβλιάριο, ἵ- σως γιὰ τὸ ἀπολυτήριο στρατοῦ, γιὰ τὸ ποινικὸ μητρῶο κ.λ.π. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ σύστηµα τοῦ ΕΚΑΜ καὶ τῶν νέων ταυ- τοτήτων ἔχει ὁρισμένα πλεονεκτήματα γιὰ τὸν πολίτη καὶ τὸν διευκολύνει στὶς σχέσεις του μὲ τὸ κράτος. Ἐάν, ὅμως, ὁ τελικὸς στόχος τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ πάταξη τῆς γραφειοκρατίας, πῶς συμβιβάζεται ἡ πρόσφατη µονιµοποίηση 100.000 δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἡ πρόσληψη δεκάδων χιλιάδων στὸ α΄ ἐξάμηνο τοῦ 1985; Τί θὰ κάνουν οἱ ἑκατοντάδες χιλιάδες περισσευ- ούμενοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, μιᾶς καὶ κρυφὴ αἰτία τῆς γραφειοκρατίας εἶναι ὁ πληθωρισμὸς ὑ- παλλήλων; Ὅμως ἡ ἀπορία δὲν ἐντοπίζεται σ᾽ αὐτὸ τὸ σημεῖο, ἀλλὰ κάπου ἀλλοῦ. Δηλαδή, ἐνῶ οἱ ΗΠΑ, ποὺ στὴν πληροφορική, στὴν ἠλεκτρονικὴ τεχνολογία καὶ στὶς ἐφαρμογές τῆς προη- γοῦνται μερικὲς δεκαετίες ἡμῶν, ἢ ἀκόμη ἡ ᾿Αγγλία καὶ ἡ Γαλλία δὲν διανοήθηκαν κὰν νὰ ἐ- φαρμόσουν τέτοια πράγματα, ἐμεῖς σπεύδουμε, πρωτοπόροι, νὰ ἀξιοποιήσουμε τὴ νέα τεχνο- λογία. Στὶς ΗΠΑ, ποὺ μαστίζεται ἀπὸ σοβαρότατα κοινωνικὰ προβλήματα ρατσισμοῦ καὶ πό- λεων, ἡ ἔννοια τῆς ταυτότητας εἶναι ἀνύπαρκτη. Γιὰ λόγους δημοκρατικῆς εὐαισθησίας καὶ ᾱ- --»