Ἰωάννης Μακρυγιάννης: τό πορτραίτο τοῦ Ρωμιοῦυ Ε νας ἀδιάκοπος ἀγῶνας γιὰ τὴν ἐξουσιαστική του ἐπιδολὴ ἐπὶ τῶν πάντων εἶναν ἡ ζωὴ τοῦ στρατη- γοῦ Μακρυγιάννη. ταν ἄνθρωπος μὲ ὑπερθολικὰ ἔντονο χαρακτῆρα, ποὺ ἀπέληξε -- δυστυχῶς -- σὲ ἑ- στία ἀντίδρασης στὴν ἑλληνικότητα καὶ στὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό Ἡ ὁρ- μὴ ἐπιθολῆς καὶ ἡ ἐξουσιαστικὴ µι- σαλλοδοξία τὸν ὡδήγησαν σέ «ὀλέ- θρια λάθη, ὥστε ἀπέθη χρήσιμο ὄρ- γανο τῆς Λογοκρατίας, ἀλλὰ καὶ συ- νέτεινε στὴν πολιτικο - κοινωνικὴ κα- κοδαιμονία, ποὺ βασανίζει τὸν τόπο μας μέχρι σήμερα, αὐτὸς ὁ αἱρεσίας τῆς πνιξιυματικῆς καὶ πολιτιστικής ταυτότητας τοῦ ὄθνους. Οὕτως ἢ ἄλλως ἡ Λογοκρατία ἤ- ταν ἀποφασισμένη νὰ ἀποτρέψη τὴν ἑλληνοποίηση τοῦ ΡΒωμαίϊκου καί, πρὸς τὸν σκοπὸ αὐτό, θὰ εἶχε πλῆθος μεθόδων καὶ συστημάτων, ἀλλ᾽ αὐτὰ ἀφωροῦσαν τὴ Λογοκρατία καὶ τὰ ὄργανά της, ντόπιους καὶ ξένους. Ὃ Μακουγιάννης, ὅμως, δὲν ἀνῆκε στοὺς τελευταίους, ἀλλὰ προερχόταν ἀπὸ τὸν ὑγιῆ κορμὸ τοῦ ἔθνους, γιὰ χάρη τοῦ. ὁποίου ἀνάλωσε ὅλες του τὶς δυνάμεις, κατὰ ποὺ ἀρεσκόταν νὰ μνημονεύη. ΄Πταν ὅμως πολὺ φι- λόδοξος καὶ ἀμοραλιστὴς καὶ ἐπιζη- τοῦσε τὴ δύναμη μὲ κάθε τρόπο ἀπὸ τὰ παιδικά του χρόνια. "Οταν οἱ ὁμή- λικοί του ἔπαιζαν κλεφτοπόλεμο, ὁ Μακρυγιάννης εἴχιε' περάσει ἤδη. τὰ στάδια τοῦ «χουσμοετιάρη» καὶ μι- κροπωλητῆ καὶ ἤταν «φτασμένος» Τοῦ Σ. ΠΑΝΑΓΟΥ ἔμπορος. Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο. δὲν ἔχια- νε ποτὲ καιρὸ σὰν παιδὶ ἢ, νέος, ἀλ- λὰ µαθήτευε κοντὰ σ᾽ ὁποιονδήποτε «δάσκαλο» καὶ ἐράνιζε κάθε γνώση καὶ πληροφορία γύρω ἀπὸ τὴν ἑλλη- νικὴ παράδοση, Μυθολογία καὶ ἶστο- ρία, καθὼς ἐπίσης καὶ τὴ διεθνή πολιτική. Δαιμόνιος καὶ ὀρθολογιστὴς καθὼς ἦταν, ἔγινε µέλος τῆς «Φιλι- κῆς Ἑταιρείας» μετὰ ἀπὸ πολὺ σκέ- ψη καὶ ὑπολογισμό. (1) ὋὉ ξεσηκωμὸς τοῦ γένους ἄνοιξε τὸ δρόμο γιὰ τὴν κοινώνικο - πολιτικὴ ἀναρρίχηση τοῦ Μακρυγιάννη, ποὺ ἀποτελοῦσε τὸ μεράκι του. ᾿Αρχικὰ (1) «Πῆγα, οτοχάστηκα καὶ τᾶθαλα ὅλα ὀμπρὸς καὶ σκοτωμὸν καὶ κινδύνους καὶ ἀγῶνες -- θὰ τὰ πάθω διὰ τὴν λευτερίαν τῆς πατρίδος µου καὶ τῆς θρησκείας µου. Πῆγα καὶ τοῦ εἶπα (τοῦ κατηχητήη): Εἶμαι ὠρκίστηκα» («᾽ Απομνημονεύματα», ἐκδ. Μέρμηγκα, τ. 1, σελ. ἄξιος. Τοῦ φίλησα τὸ χέρι, 166).