ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Τὰ κατὰ τῶν ἠθῶν ἐγκλήματα στὴν ἀρχαιοελληνικὴ νομοθεσία Παίρνοντας ἀφορμὴ ἀπὸ τὴ μελέτη τοῦ κ. Γιάννη Δ. Κουβαρᾶ γιὰ τὴν « ̓Αρχαιοελληνικὴ ἀντιομοφυλοφιλικὴ νομοθεσία», ποὺ δημοσιεύτηκε στὰ τεύχη 47 καὶ 49 τοῦ 4αυλοῦ, καθὼς καὶ τὴν ἀντίδραση καὶ ἀντίθεση τοῦ γερμανικοῦ περιοδικοῦ Ώει δρἰερε| στὴν ἀνωτέβω μελέτη, παρέχω στὸ θέμα συμπληρωματικὰ (καὶ καθαρῶς νομικὰ) στοιχεῖα, γιὰ νὰ ἐνισχύσω τὴν ἄποψη τοῦ κ. Γ. Δ. Κ. ὅτι ἡ ἐπίσημη ̓Αθηναϊκὴ Πολιτεία ἦταν σφοδρὰ ὄχι ἀντίθετη μόνο στὴν ὁμοφυλοφιλία, ἀλλὰ σὲ κάθε παρεκτροπῆ τῆς γενετήσιας συμπεριφορᾶς τῶν ἀτόμων, ποὺ ζοῦσαν σ ̓ αὐτήν.. Α ́’ Κατ’ ἀρχήν, θὰ πρέπει νὰ δεχθοῦμε ὅτι τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ἡ σχέση μεταξὺ ἀρρένων ἔπαιρνε τὴ μορφὴ τῆς στενῆς φιλίας, τῆς συμπάθειας καὶ ἐγκαρδιότητος, τῆς συνεχοῦς ἄδολης συναναστροφῆς --- μ ̓ ἕνα λόγο ἦταν μιὰ ψυχικὴ σχέση, ὅπου ὁ «ἐραστής» εἶχε ὑπὸ τὴν προστασία του τὸν «ἐρώμενο» καὶ μεριμνοῦσε γιὰ τὴν πνευματικὴ καὶ ψυχική του ἐπιμόρφωση. Στὴ Σπάρτη μάλιστα, ἡ μέριμνα αὐτὴ συνιστοῦσε «εὐθύνη» ποὺ πήγαζε ἀπὸ νόμο τοῦ Λυκούργου, σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο «οἱ ἐραστὲς μετεῖχαν στὴν καλὴ καὶ κακὴ ὑπόληψη τῶν παιδιῶν» (Πλούταρχος: Βίος Λυκούργου, ἕ τη) κι ὅταν τὸ παιδὶ ὑπέπιπτε σὲ παράβαση νόμου, ἀντὶ γι αὐτὸ τιμωροῦνταν ὁ ἐραστής του (Αἰλιανοῦ: /Πολιτικὴ Ἱστορία, βιβλ. Γ ̓ ἀριθ. 10 -«ἐπεί τοι 4ακωνικὸς καὶ οὗτος ὁ νόμος, ὅταν ἁμάρτῃ μειράκιον... τὸν ἐραστὴν ὑπὲρ αὐτοῦ κολάζουσιν»). Ἕνα ἄλλο εἶδος «σχέσεων» ἔπαιρνε τὴ μορφὴ τοῦ «σαρκικοῦ» ἔρωτα γιὰ τὴν ἱκανοποίηση τῶν σεξουαλικῶν καὶ διεστραμμένων ὀρέξεων τοῦ ἐραστή. ̓Αγνοοῦσε τὸν ψυχικὸ δεσμό, ἀδιαφοροῦσε γιὰ τὴν πνευματικὴ ἀνύψωση τοῦ «ἐρωμένου», γινόταν καὶ ἐθεωρεῖτο κακοήθης καὶ σὰν τέτοιος συναντοῦσε τὴν καθολικὴ ἀποδοκιμασία τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τὸν ποινικὸ κολασμὸ τῆς Πολιτείας. Σὲ πολλὰ ἀρχαῖα κείμενα --- καὶ ἀπὸ πολλοὺς συγγραφεῖς --- ἁναφέρεται ὁ ἀνωτέρω διαχωρισμὸς καὶ οἱ συνέπειες ποὺ εἶχε ἣ κάθε μορφὴ «σχέσεων» μεταξὺ ἀρρένων. Ὃ Πλάτων (Νόμοι: Ἡ 837) ἀναφέρει: «... ἤ δῆλον ὅτι τὸ μὲν ἀρετῆς ὄντα καὶ τὸν νέον ἐπιθυμοῦντα ὡς ἄριστον γίγνεσθαι βουλοί μεθ ̓ ἄν ἡμῖν ἐν τῇ πόλει ἐνεῖναι, τοὺς δὲ δύο, εἰ δυνατὸν εἴη, κωλύοιμεν ἄν,» ποὺ ἐρμηνεύεται: «ἢ εἶναι φανερὸ ὅτι αὐτὸν (τὸν ἔρωτα) ποὺ ἀποβλέπει στὴν ἀρετὴ καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ γίνεται ὃ νέος ὅσο μπορεῖ ἄριστος, θὰ πρέπει νὰ θέλομε νὰ ὑπάρχει στὴν Πολιτεία, τοὺς δὲ (ἄλλους) δύο θὰ πρέπει, ἄν εἶναι δυνατὸν, νὰ ἐμποδίζομεν;». ὋΟ Αἰσχίνης (κατὰ Τιμάρχου, παρ. 156) ἀναφέρει πληθώρα νέων ̓Αθηναίων, ποὺ εἶχαν «σχέσεις» μὲ ἄρρενες, χωρὶς αὐτὸ νὰ προκαλεῖ τὴν κοινωνία, ἐφόσον οἱ σχέσεις αὐτὲς περιορίζονταν στὴν ψυχικὴ καὶ φιλικὴ ἐπαφή: «Πρῶτον δὲ λέξω τὰ τῶν ἐλευθερίως καὶ καλῶς βεβιωκότων ὀνόματα... πλείστων καὶ σωφρονεστάτων τυχόντας ἐραστῶν: ἀλλ ̓ οὐδεὶς πώποτε αὐτοὺς ἕψεξε»' ποὺ ἑρμηνεύεται «καὶ πρῶτα θὰ πῶ τὰ ὀνόματα ἐκείνων ποὺ ἔχουν ζήσει μὲ ἐλευθεριότητα καὶ καλὴ διαγωγή... καὶ ποὺ εἶχαν πολλοὺς καὶ μυαλωμένους ἐραστὲς ἀλλ ̓ ὅμως κανένας μέχρι τώρα ποτὲ δὲν τοὺς κατηγόρησε». Καὶ στή συνέχεια, παρ. 157: « Ὁρίζομαι δ ̓ εἶναι τὸ μὲν ἐρᾶν τῶν καλῶν καὶ σωφρόνων φιλανθρώπου πάθος καὶ εὐγνώμονος ψυ-