Σ.Τ. Τ. ΠΑΝΑΓΡΙΩΤΑΤΟΣ «Δημοτική»: Ποττεῖον κακὸν α) Ὅταν ἡ καθολικὴ σύγχυσις ἀπομειώνει τὴ γλῶσσα στὴν κατὰ τὴν ποσότητα ἐπάρκειαν καὶ στὴν κατὰ τὴν ποιότητα πληρότητά της... β) Γιάννης Καλιόρης: Ἕνας Προμηθέας στὸν ἑλληνικὸ γλωσσικὸ χῶρον Ἐπηρεασμένος βαθύτατα ἀπ ̓ τὴν πληρότητα δυὸ κειμένων τοῦ κ. Γιάννη Καλιόρη()) ποὺ ἔφθασαν στὰ χέρια μου, ἀδυνατῶ νὰ μὴ σταθῶ γοητευμένος (συγκλονισμένος) σ ̓ αὖτὸν τὸν ἀποκαλυπτικὸ λόγον. Ὅτι ἐδῶ πρόκειται γιὰ εἰσέλασιν, γιὰ γκρέμισμα μὲ κλωτσιὲς τῶν στεγανῶν στὸ γλωσσικὸ χῶρον ---οἱονεὶ βιαζόμενον μὲ τὸν ἀφεδρῶνα(2... Παρὰ ταῦτα, καθώς, ἀγροῖκος κι ἀποσυνάγωγος, ἀδυνατῶ (ἡ συμφορά μου...) νὰ μὴν ἀρχίζω ἀπ’ τὴ ρίζα τῶν πραγμάτων, ἀπ ̓ τὰ θεμέλιά τους, πρὶν διατυπώσω τὶς σκέψεις μου γιὰ ὅσα (τόσον ἄρτια καὶ καίρια) παρατηρεῖ, ἐπισημαίνει, ἐλέγχει κι εὐαγγελίζεται ὁ κ. Καλιόρης, τὴν κατάφασι κι ἀνεπίφθονη ζήλεια μου πιὸ σωστὰ), θὰ ἐκθέσω (ἀνεπιφύλακτα βγαίνοντας στὴ μεγάλην εὐθύνη) πῶς ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνομαι προσωπικὰ τὴ γλῶσσα. [Ὅστι, δάνεια ἀπ ̓ τὸν Παπανοῦτσο, μᾶς ἔπνιξε ἡ... στρουκτούρα («γλῶσσα εἶναι ἡ στρουκτούρα τοῦ λόγου») ---λὲς καὶ φθάνει αὐτὴ γιὰ νὰ κάμει τὸν ἄλεξο Ἕλληνα Σενέκα, Δημοσθένη, Κικέρωνα...]. Πλέον σαφῶς: τί ἀκριβῶς εἶναι τὸ εἶδος γιὰ τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐναβρύνονται μὲ τὴν ἐπάρκειά τους --ὅταν τὸ ἐπισημαίνουν πότε «ἕνα ζωντανὸ πράμα», πότε «ἕνα ποτάμι ποὺ κυλάει», πότε... «γλῶσσα τῆς μάνας τους»! Ὅμως, πέραν τῶν ὁρισμῶν, τί σχῆμα, ποσότης, ποιότης, μέγεθος, ἔντασις εἶναι αὐτὴ ἡ γλῶσσα; Σ ̓ αὐτὰ θὰ προσπαθήσουμε ν ̓ ἀπαντήσουμε εὐθὺς καὶ εὐθέως; ̓Αφετηρία γιὰ τὸ λόγο στάθηκε ἡ ἄναρθρη κραυγή. Ὃ ἔναρθρος λόγος ἀρχίζει μὲ τὸ φθόγγον -- ποὺ εἶναι καὶ ὁ πυρήνας τῆς γλώσσας! Φθόγγος ἤ συνύπαρξις φθόγγων συγκροτοῦν συλλαβὴ καὶ λέξιν. Οἱ λέξεις, μόνες ἤ συνυπάρχουσες, συγκροτοῦν φράσι. Ἐνῶ ἡ λέξις ἔχει συμβολιστικὴν ὑποχρέωσι("), ἡ φράσις ἔχει συνειρμικήν. Δὲν μπορῶ νὰ εἰπῶ «ἕνα καλάθι μέ»! Ἣ φράσις θὰ εἶναι κουτσή, μὴ λελογισμένη, μὴ ἔλλογη ---ὄντως ἀφοῦ θὰ αἰωρεῖται τὸ «μέ», ἀφοῦ δὲν θὰ προσδιορίζει ὅ,τι ὡς πρόθεσις προὐποθέτει (περιεχόμενον ἤ ἰδιάζον χαρακτηριστικό: «ἕνα καλάθι ΜΕ φροῦτα --- χέρι, δυὸ χέρια, καπάκι...»)}! ̓Αντίθετα, ἄν εἰπῶ «ἕνα καλάθι μὲ γιούλια», ὑπάρχει πληρότης φραστική, καί, συνεπῶς, λόγος. Ἑπομένως μποροῦμε νὰ εἰποῦμε, πὼς χρησιμοποίησα σωστὰ τὴ γλῶσσα, ἤ σωστὴ γλῶσσα. Αὐτόδηλον, πώς, ἄν ἐπιμείνουμε, σ ̓ αὐτὴ τὴ σωστὴ γλῶσσαν, θὰ ἰδοῦμε περιεχομένην ἀπαραιτήτως ὄχι μόνο τὴν κατὰ ποσότητα ἐπάρκειαν ἀλλὰ καὶ τὴν κατὰ ποιότητα πληρότητα! Γεγονὸς ποὺ βεβαιώνει σωστὴ γλῶσσα τὴν ἀπέριττη, ἀνεπιτήδευτη, λαγαρή, καίρια, ἐναρμόνια, εὐφρόσυνη ---ποτὲ τὴν κοινότοπη, κακόζηλη, ἀπομιμητική... Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ λόγος ποὺ ὁ ἄξιος ποιητής, τὴν ὡς ἄνω ἄρτια κατὰ τὸ νόημα παράστασι - φράσιν θὰ τὴν ντρεσάρει (κατὰ τὴν γλωσσική της φύσιν), δὲν θὰ τὴν χρησιμοποιήσει ὡς ἔχει, ἀλλὰ διαφορετικά: «πανέρι γιούλια σοῦ μεψα μὴ μοῦ ξελησμονήσεις» -- Λέει ὁ λαὸς «ξελησμονήσεις»; -- Μὰ τώρα μιλᾶμε γιὰ πανέρια καὶ γιούλια! -- Πές! «στὸ θυροστόμι ἀγράμπελη γράφεις καὶ γκιουλμπρισίμι» --νάτο πάλι! Ξέρει, μωρέ, ὁ λαός, τί σημαίνει «γκιουλμπρισίμι»; -- - Ἐσὺ ξέρεις;