Σ.Τ. Τ. ΠΑΝΑΓΡΙΩΤΑΤΟΣ «Δημοτική»: Ποττεῖον κακὸν α) Ὅταν ἡ καθολικὴ σύγχυσις ἀπομειώνει τὴ γλῶσσα στὴν κατὰ τὴν ποσότητα ἐπάρκειαν καὶ στὴν κατὰ τὴν ποιότητα πληρότητά της... β) Γιάννης Καλιόρης: Ἕνας Προμηθέας στὸν ἑλληνικὸ γλωσσικὸ χῶρον Ἐπηρεασμένος βαθύτατα ἀπ᾽ τὴν πληρότητα δυὸ κειμένων τοῦ κ. Γιάννη Καλιόρη()) ποὺ ἔφθασαν στὰ χέρια µου, ἀδυνατῶ νὰ μὴ σταθῶ γοητευµένος (συγκλονισµένος) σ᾽ αὖ- τὸν τὸν ἀποκαλυπτικὸ λόγον. Ὅτι ἐδῶ πρόκειται γιὰ εἰσέλασιν, γιὰ γκρέμισμα μὲ κλω- τσιὲς τῶν στεγανῶν στὸ γλωσσικὸ χῶρον ---οἱονεὶ βιαζόμενον μὲ τὸν ἀφεδρῶνα(2... Πα- ρὰ ταῦτα, καθώς, ἀγροῖκος κι ἀποσυνάγωγος, ἀδυνατῶ (ἡ συμφορά μου...) νὰ μὴν ἀρχί- ζω ἀπ’ τὴ ρίζα τῶν πραγμάτων, ἀπ᾽ τὰ θεμέλιά τους, πρὶν διατυπώσω τὶς σκέψεις µου γιὰ ὅσα (τόσον ἄρτια καὶ καίρια) παρατηρεῖ, ἐπισημαίνει, ἐλέγχει κι εὐαγγελίζεται ὁ κ. Κα- λιόρης, τὴν κατάφασι κι ἀνεπίφθονη ζήλεια µου πιὸ σωστὰ), θὰ ἐκθέσω (ἀνεπιφύλακτα βγαίνοντας στὴ μεγάλην εὐθύνη) πῶς ἀκριβῶς ἀντιλαμβάνομαι προσωπικὰ τὴ γλῶσ- σα. [Ὅστι, δάνεια ἀπ᾿ τὸν Παπανοῦτσο, μᾶς ἔπνιξε ἡ... στρουκτούρα («γλῶσσα εἶναι ἡ στρουκτούρα τοῦ λόγου») ---λὲς καὶ φθάνει αὐτὴ γιὰ νὰ κάμει τὸν ἄλεξο Ἕλληνα Σενέ- κα, Δημοσθένη, Κικέρωνα...]. Πλέον σαφῶς: τί ἀκριβῶς εἶναι τὸ εἶδος γιὰ τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐναβρύνονται μὲ τὴν ἐπάρκειά τους --ὅταν τὸ ἐπισημαίνουν πότε «ἕνα ζωντανὸ πράμα», πότε «ἕνα ποτάμι ποὺ κυλάει», πότε... «γλῶσσα τῆς μάνας τους»! Ὅμως, πέραν τῶν ὁρισμῶν, τί σχῆμα, ποσότης, ποιότης, μέγεθος, ἔντασις εἶναι αὐτὴ ἡ γλῶσσα; Σ᾽ αὐτὰ θὰ προσπαθήσουμε ν᾿ ἀπαντήσουμε εὐθὺς καὶ εὐθέως; ᾿Αφετηρία γιὰ τὸ λόγο στάθηκε ἡ ἄναρθρη κραυγή. Ὃ ἔναρθρος λόγος ἀρχίζει μὲ τὸ φθόγγον -- ποὺ εἶναι καὶ ὁ πυρήνας τῆς γλώσσας! Φθόγγος ἤ συνύπαρξις φθόγγων συγ- κροτοῦν συλλαβὴ καὶ λέξιν. Οἱ λέξεις, μόνες ἤ συνυπάρχουσες, συγκροτοῦν φράσι. Ἐνῶ ἡ λέξις ἔχει συμβολιστικὴν ὑποχρέωσι("), ἡ φράσις ἔχει συνειρμικήν. Δὲν μπορῶ νὰ εἰπῶ «ἕνα καλάθι μέ»! Ἣ φράσις θὰ εἶναι κουτσή, μὴ λελογισμένη, μὴ ἔλλογη ---ὄντως ἀφοῦ θὰ αἰωρεῖται τὸ «μέ», ἀφοῦ δὲν θὰ προσδιορίζει ὅ,τι ὡς πρόθεσις προὐποθέτει (περιεχόμε- νον ἤ ἰδιάζον χαρακτηριστικό: «ἕνα καλάθι ΜΕ φροῦτα --- χέρι, δυὸ χέρια, καπάκι...»)}! ᾿Αντίθετα, ἄν εἰπῶ «ἕνα καλάθι μὲ γιούλια», ὑπάρχει πληρότης φραστική, καί, συνεπῶς, λόγος. Ἑπομένως μποροῦμε νὰ εἰποῦμε, πὼς χρησιμοποίησα σωστὰ τὴ γλῶσσα, ἤ σω- στὴ γλῶσσα. Αὐτόδηλον, πώς, ἄν ἐπιμείνουμε, σ᾽ αὐτὴ τὴ σωστὴ γλῶσσαν, θὰ ἰδοῦμε πε- ριεχομένην ἀπαραιτήτως ὄχι μόνο τὴν κατὰ ποσότητα ἐπάρκειαν ἀλλὰ καὶ τὴν κατὰ ποιότητα πληρότητα! Γεγονὸς ποὺ βεβαιώνει σωστὴ γλῶσσα τὴν ἀπέριττη, ἀνεπιτήδευ- τη, λαγαρή, καίρια, ἐναρμόνια, εὐφρόσυνη ---ποτὲ τὴν κοινότοπη, κακόζηλη, ἀπομιμητι- κή... Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ λόγος ποὺ ὁ ἄξιος ποιητής, τὴν ὡς ἄνω ἄρτια κατὰ τὸ νόημα παράστασι - φράσιν θὰ τὴν ντρεσάρει (κατὰ τὴν γλωσσική της φύσιν), δὲν θὰ τὴν χρησι- μοποιήσει ὡς ἔχει, ἀλλὰ διαφορετικά: «πανέρι γιούλια σοῦ μεψα μὴ μοῦ ξελησμονήσεις» -- Λέει ὁ λαὸς «ξελησμονήσεις»; -- Μὰ τώρα μιλᾶμε γιὰ πανέρια καὶ γιούλια! -- Πές! «στὸ θυροστόμι ἀγράμπελη γράφεις καὶ γκιουλμπρισίμι» --νάτο πάλι! Ξέρει, μωρέ, ὁ λαός, τί σημαίνει «γκιουλμπρισίμι»; -- - Ἐσὺ ξέρεις;