ΣΗΦΗΣ Γ. ΚΟΛΛΙΑΣ Ὃ δρόμος τῆς φυγῆς Ἢ ἐχθρότητα τοῦ ἑαυτοῦ μας ἐναντίον τοῦ εἶναι μας εἶναι ἡ πιὸ ὀδυνηρὴ διάσπαση. Κυοφορεῖ τὴν τελικὴ ἀποσύνθεση τοῦ προσώπου --- χωρὶς νὰ μπορεῖ νὰ τὸ βοηθήσει νὰ ἐξελιχθεῖ σὲ προσωπικότητα. Εἶναι μιὰ τραγικὴ περιπέτεια τοῦ «ἔσω» ἀνθρώπου, μιὰ συσσώρευση διαψεύσεων, ἀντινομιῶν, μεταπτώσεων. Ἢ ἐνόραση, γιὰ τέτοια ἄτομα, εἶναι μιὰ μακρυνή, ἄγνωστη χώρα. Εἶναι μιὰ φο- βερὴ ἀπουσία, χάρις στὴν ὀξύτατη ἐσωτερικὴ κρίση ποὺ ἔχει ἐμπλακεῖ τὸ ἄτο- μο. Αὐτὴ ἡ διασπαστικὴ ἐσωτερικὴ ἀποξένωση, δημιουργεῖ μιὰ ὑπερτροφία τοῦ ἐγὼ καὶ μιὰ ἀρρωστημένη θέαση τοῦ βαθύτερου νοήματος τῆς ζωῆς. Ἢ λογικὴ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ζοῦν μακρυὰ ἀπὸ τοὺς χώρους τοῦ πνέυματος τοὺς ὁδηγεῖ σ᾽ ἕνα ἀποσυνθετικὸ παραλογισμό, σὲ μιὰ συνεχῆ ἠθικοπνευματικὴ πτώση. 'Ἡ ζωή τους εἶναι μιὰ ἔκφραση µόνωσης --- αἰσθάνονται καὶ ζοῦν μόνοι, κατάμονο ---, γιατὶ ἔχει φυγαδευτεῖ μέσα στοὺς ἡ ὑψηλὴ ἀνθρώπινη ἰδέα τῆς φι- λαλληλίας, ποὺ ἐξανθρωπίζει τὸ ἄτομο. Κι’ αὐτὴ ἡ ἱερὴ φιλαλληλία εἶναι ἡ μεγά- λη ἀποῦσα ἀνάμεσα σ᾽ ἄτομα καὶ λαούς, καὶ γι’ αὐτὸ στὸ σύγχρονο ἄνθρωπο ὑ- πάρχει ἰδιαίτερα αὐξάνουσα ἡ ψυχικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀγριότητα, σκεπασµένη μὲ τὰ ξεφτισµένα σκεπάσματα -- ὡς κενὰ συνθήματα τ᾽ ἀνθρωπισμοῦ. "Οταν ο ἄν- θρωπος δὲν ἔχει ἐσωτερικὲς διαστάσεις, ὅταν, ἔμμεσα καὶ ἄμεσα, ἀρνεῖται τὴν ἐσωτερική του ἀνέλιξη καὶ παραμένει μιὰ πλοκὴ σωματικῶν ὀργάνων, θὰ ζεῖ ἀ- νάµεσα στὴ Σκύλλα τῆς ἀσυνέπειας καὶ στὴ Χάρυβδη τῆς τραγικῆς ἀνασφά- λειας. Νὰ γιατὶ σήµερα οἱ ἄνθρωποι γιὰ ἕνα «μισθὸ» εἶναι ἱκανοὶ νὰ φτύσουν τοὺς ἑαυτούς τους --- τὸν ἑαυτό τους, στὸν ὁποῖο, καὶ δίκαια, δὲν ἔχουν καμμιὰ ὑπό- ληψη. Μέσα τους δεσπόζει μιὰ ἠθικὴ ἀρρυθμία: καὶ ὁ πόθος τῆς ὕλης κατενίκη- σε τὴν ἔφεση πρὸς τὸ πνεῦμα, ποὺ ἀρνεῖται τὶς ψευδαισθήσεις καὶ ὁπλίζει τὰ ᾱ- τοµα μὲ μιὰ ὑγιᾶ κοσµοαντίληψη. Φυγαδεύσαμε ἀπὸ τὴν ζωή µας τὴν ἀνθρωπό- τητα, τὸν ὑψηλὸ τόνο τῆς βιοτικῆς προσπάθειας καὶ στὸ βωμὸ τοῦ στιγµιαίου ἡ- δονισμοῦ ὁλοπρόθυμα θυσιάζουµε ὅ,τι ὑπάρχει στὸ ᾿Εγώ µας, --- ὅ,τι ἔμεινε ἀπὸ την τραγικὴ αὐτοαλλοτρίώση. Ὃ ἄνθρωπος, κάθε μέρα, καὶ ἀποδυναμώνεται, γιατὶ δὲν ἔχει τὴν ψυχικὴ δύναμη νὰ «συγκρουσθεῖ» μὲ τοὺς ἐφήμερους πόθους, μὲ τὴν ροϊκὴ πραγματικότητα. 'Ηδονίζεται νὰ γεύεται τὴν τραγικὴ γεύση τῶν διαψεύσεων. Τὸ σήµερα εἶναι ἕνας ἐφιάλτης διαψεύσεων καὶ τὸ αὔριο μιὰ ἀνυ- ποχώρητη ἠθικὴ ἀπειλή. ᾿Ασωτεύει στοὺς δρόμους τῶν διαψεύσεων καὶ τρέφε- ται μὲ τὰ χαρούπια τῶν ἐνδοιασμῶν. Μήπως εἶναι «ἔκδουλος» καὶ δὲν μπορεῖ ν᾿ ἀπαλλαγἒι ἀπ᾿ αὐτὴ τὴν κατάρα; Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ ὁδηγεῖ συνεχῶς τὸ σύγχρονο ἄνθρωπο στὴν ὁδὸ τῆς βαρβαρότητος; Πρόδωσε τὴν αὐτογνωσία καὶ προδόθηκε τόσο σκληρὰ ἀπ᾽ τὴ ζωή. ᾽Αγνόη- σε τὸ μεγαλεῖο της καὶ ζῆ μὲ διάτρητο τὸν μανδύα τῶν ἀπογοητεύσεων, ἐκτρέφει µέσα του μὲ σπουδὴ τὸ μῖσος καὶ λαφυραγωγεῖ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴ τὴν ἀλήθεια ᾱ- πὸ τὸ νοῦ καὶ τὴν καρδιά του. Ἢ λατρεία τῆς ἐγκοσμιότητος τὸν κατέστησε ἕνα τραγικὸ φυγάδα τῆς ζωῆς. Δὲν μπορεῖ νὰ εὐαγγελισθεῖ τὸν ὑπέρτατο ἀνθρωπι- σμό, τὴν θυσία, καὶ καταφεύγει στὴν ἄρνηση ἀπὸ τὸν δρόμο μιᾶς ἐπαίσχυντης φυγῆς, τῆς τραγικῆς φυγῆς ἀπὸ τοὺς χώρους τοῦ πνεύματος. Οἱ τεχνολογικὲς