ΗΛΙΑΣ ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ζεὺς -- Δῖον Γένος Ζεῦ, ἄνα Δωδωναῖε, Πελασγικέ! (Ἰλιάς, Π 233) ΕΙΣΑΙ ΩΙΗ Ἢ ταύτιση τοῦ Διὸς καὶ τῶν ἄλλων θεῶν - βασιλέων μὲ τὴν δύναμη ἤ τὶς δυνάμεις, ποὺ «κόσμῳ θέντες τὰ πάντα πρήγματα καὶ πάσας νομὰς εἶχον ἀπὸ τοῦ τοιούτου θεοὺς προσωνόμασαν», ὑπῆρξε μιὰ ἀντίληψη ποὺ εἰσῆλθε στὸν μητροπολιτικὸ “Ελληνικὸ χῶρο πολὺ ἀργότερα ἀπὸ τὴν ἐπὶ Δευκαλίωνος καταστροφή. Ὃ Ἡρόδοτος ποὺ μᾶς λέγει αὐτά, μᾶς βεβαιώνει ταυτοχρόνως ὅτι «ἔθυον δὲ πάντα πρότερον οἱ Πελασγοὶ θεοῖσι ἐπευχόμενοι ὡς ἐγὼ ἐν Δωδώνῃ οἶδα ἀκούσας, ἐπωνυμίην δὲ οὐδ ̓ οὔνομα" ἐποιεῦντο οὐδενὶ αὐτῶν" οὐ γὰρ ἀκηκόεσον κω... Χρόνου πολλοῦ διελθόντος ἐχρηστηριάζοντο ἐν τῇ Δωδώνῃ οἱ Πελασγοὶ, εἰ ἀνέλωνται τὰ οὐνόματα τὰ ἀπὸ βαρβάρων ἥκοντα, ἀνεῖλε τὸ μαντήιον χρᾶσθαι» [Εὐτέρπη, 52). Εἶναι φανερό, ὅτι ἡ ἀπώλεια, ἕνεκα τοῦ μεγάλου συμβάντος, τῶν γραπτῶν παραδόσεων τοῦ μητροπολιτικοῦ χώρου ἄρχισε νὰ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὰ ἀπὸ «βαρβάρων ἐλθόντα», ποὺ εἶχαν ὑποστεῖ τὶς ἐπὶ χιλιετίες τοπικὲς ἐπιδράσεις καὶ ἀλλοιώσεις. Αὐτὲς οἱ παραποιήσεις τῶν πανάρχαιων θεσμῶν καὶ τῆς γνώσεως, ποὺ συντηροῦνταν ἐκτὸς τῶν «Μουσείων», ἀκολουθούμενες ἀπὸ τὶς λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις, ποὺ οἱ κάτοικοι τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου ἀπέδιδαν πρὸς τοὺς θεοὺς - βασιλεῖς (ἐπειδὴ αὐτοὶ τοὺς δίδαξαν τὴν γλῶσσα, τοὺς προστάτεψαν στὶς πόλεις, τοὺς ἔθεσαν τοὺς νόμους ποὺ τοὺς προσδιόρισαν τὴν ἐλευθερία, τοὺς ἀπεκάλυψαν τὴν σημασία τῆς Αἰδοῦς καὶ Νεμέσεως καὶ ἔγιναν οἱ «φύλακές» των, ποὺ τοὺς χάρισαν καὶ τὴν εὐτυχία καὶ τὴν εἰρήνη) θεωρήθηκαν σὰν «θρηήσκευτικὸν αἴσθημα»... Αὐτὸ ὅμως ποὺ ἀπεκάλεσαν θρησκευτικὸν αἴσθημα ἦταν κάτι τὸ ἐντελῶς διάφορο: Ἦταν ὁ σεβασμὸς καὶ ὄχι προϊόντα φόβου καὶ πλάνης, ποὺ οἱ ρίζες τους ἦταν βυθσμένες στὴ λάσπη τῆς καταστροφῆς τοῦ μεγάλου Κατακλυσμοῦ. Τοῦ Κατακλυσμοῦ ποὺ ἔγινε ἐπὶ Δευκαλίωνος. Οἱ Θεοὶ - βασιλεῖς καμμιὰ σχέση ποτὲ δὲν διετύπωσαν ὅτι εἷχαν μὲ τὴν συμπαντικὴ δημιουργία, πολὺ δὲ περισσότερον ὅτι τὴν κυβερνοῦσαν! ̓Ἐλεεινὲς ἱστορίες, ποιητῶν [«ἀοιδῶν οἵ δε δύστηνοι λόγοι»] θὰ ἀποκαλέσει ὁ Εὐριπίδης [Ἡρακλῆς Μαινόμενος] τὸν διασυρμὸ τῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἔργου τῶν θεῶν - βασιλέων. Στὶς περιπέτειες καὶ τοὺς ἄθλους των, ὅπως αὐτὰ ἀτελῶς ἐσώζοντο, θεώρησαν ὅτι βρῆκαν τὸ ὑλικὸ γιὰ τὸ δικὸ τους ἔργο οἱ ποιητὲς τῶν κλασικῶν χρόνων. Παρερμηνεύοντας δὲ ὅτι οἱ θεοὶ-βασιλεῖς ὑπῆρξαν καὶ ἔζησαν καὶ δίδαξαν καὶ ὅτι ἦσαν ἄνθρωποι καὶ κατὰ