5.6. ΡΕΜΒΕΟΚΕ”3 Ἢ περιπέτεια τῆς Ἑλληνικῆς Προϊστορίας [...] Οἱ Χριστιανοί εἶχαν ἕνα εὑρύ ρεπερτόριο ἑρμηνευτικῶν ἀπόψεων στή διάθεσή τους, καί μποροῦσαν νά ἀποδώσουν τήν ἐπιτυχία πού εἶχαν οἱ παγανιστικές λατρεῖες πρίν ἀπό τήν ἀνατροπή τους ἀπό τόν Κωνσταντῖνο στήν παρουσία διαθολικῶν δαιµό- νων, πού στήν πραγματικότητα κατοικοῦν µέσα στά ἀγάλματα τῶν θεῶν (ἕνα πλῆθος ἀπό Νεοπλατωνικούς, ὡς γνωστόν, ἔχουν ἀσχοληθή μέ «θεουργικές» τελετουργίες, γιά νά φέρουν τά ἀγάλματα στή ζωή, πού ἔχουν μακρινή Μεσοποταμική προέλευση, σέ νυ- χτερινές τελετές µέσω τῶν ὁποίων ἄνοιγαν τά μάτια καί τό στόμα τῶν ἀγαλμάτων). ᾿Αργότερα, µετά ἀπό τόν θρίαµθο τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἡ παγανιστική λογοτεχνία, ὅταν διεπιστώθη ὅτι εἶναι δυσαναπλήρωτη σάν μέσον παιδείας, μποροῦσε ἐπίσης νά χρησιµο- ποιηθεῖ, γιά νά ὑποδείξει εἴτε µία προχωρημένη ἀποχάλυψη τῆς ἐνσάρκωσης εἴτε τήν διαστροφή τοῦ εὐαγγελίου ἀπό ἄλλους δαίμονες, πού ὅπως ἡ Αἰππίρμη, ἐθεωροῦντο ἱκανοί γιά ἐπέμόαση καί στήν πράξη καί στόν λόγο. Πρό αὐτῆς τῆς καταστάσεως, δύσκολα θά μποροῦσε νά ἀναμένεται ὅτι θά γινόταν µεγάλη πρόοδος στήν µελέτη τῶν ἑλληνικῶν καί ρωμαϊκῶν μύθων. Ὁ Μεδαίων ἔφερε νέες προσωποποιήσεις, ὅπως οἱ Κακίες καί οἱ ᾿Αρετές, ἀλλά ἡ δεί]α πιεηΖΟΠα τοῦ Δάντη δέν ἀποτελεῖ καμμία σηµαντική θεωρητική πρόοδο ἐν σχέσει μέ τόν Πλάτωνα καί τόν Αὐγουστῖνο, καί ἡ σειρά ἑρμηνειῶν στήν «Γενεαλογία» τοῦ Βοκκακίου ἔχει ἐξ ὁλοκλή- ρου σχηματισθεῖ ἀπό αὐτές τῆς ἀρχαιότητος. Καμμία ἀληθινή πρόοδος στήν µελέτη τῶν μύθων δέν ἔγινε στήν Δυτική Εὐρώπη, μέχρις ὅτου μελετήθηκε ὁ τεράστιος ἀριθμός τῶν ἀρχαίων κειμένων πού ἀνεκαλύφθησαν κατά τό ἥμισυ τοῦ αἰῶνος πού προηγήθηκε τῆς πτώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως (1453). Καί γιά ἀρκετό χρόνο μετά οἱ ἀναγνῶστες τους ἦταν κατά μεγάλο μέρος στό ἔλεος ἑνός σεδαστοῦ ἀριθμοῦ ἐργασιῶν πού ἰσχυρί- ζοντο ὅτι ἦσαν κάτι πού δέν ἦσαν, ὅπως τά ἰουδαιο-χριστιανικά ἑλληνικά ἑξάμετρα, πού παρουσιάζονται σέ μορφή σιθυλλικῶν χρησμῶν, ἤ οἱ Ἑρμητικές πραγματεῖες, πού τώρα χρονολογοῦνται στόν δεύτερο καί τρίτο αἰῶνα π.Χ., ἀλλά πού δυνάμει τοῦ κύρους τῶν ἐκκλησιαστικῶν πατέρων ἦταν πανάρχαιες -- στήν πραγματικότητα παλαιότερες καί ἀπό τόν Μωῦσῆ. Ὃ Πλάτων, ὁ ἴδιος, ὑπετίθετο ὅτι ἐπεσκέφθη τήν Αἴγυπτο καί ἐκεῖ ἦλθε εἰς ἐπαφήν μέ Αἰγυπτίους ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἀπεκάλυψαν τήν ἀλήθεια τοῦ μονο- θεϊσμοῦ πού εἶχαν μάθει ἀπό τόν Μωύὐση, δόγμα τό ὁποῖο ὁ Πλάτων παρεμποδίσθηκε νά διδίδει ἀπό τήν θεωρία τοῦ πεπρωμένου τοῦ διδασκάλου τοῦ Σωκράτους. Μία περαιτέ- ρω ὤθηση πρός αὐτή τήν κατεύθυνση δόθηκε ἀπό τούς παλαιότερους Ἕλληνες μετανά- στες στήν Ἰταλία: Πλήθων ὁ Γεµιστός (1452) κατέγραφε ἕνα µεγάλο κατάλογο τῶν ἀρ- χαίων προφητῶν τῆς ἀληθείας, τῶν ὁποίων κατά πολύ παλαιότερος ἦταν ὁ Ζωροά- στρης, τόν ὁποῖο τοποθέτησε χρονολογικά περισσότερο ἀπό 5.000 χρόνια πρίν ἀπό τήν ἔλευση τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἡρακλέους. Εἶναι πασίγνωστο, καί κατανοητό, πόσο καιρό ἐπιστεύετο ὅτι ἡ «Τετάρτη ᾿Εκλογή» τοῦ Βιργιλίου ἀνήγγειλε τήν γέννηση τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά πιθανῶς ὑπῆρξε περισσότερο ἀνησυχητική ἡ διαπίστωση, ὅτι ἡ λατινική µετάφρα- ση τοῦ Πλάτωνος ἀπό τόν ΜαιεΙ]ο Εἰοίπο, πού ἔγινε μέ ἐντολή τοῦ Κόσιµου τῶν Μεδί- χων τό 1463, καί πού εἶχε ἄκρως µεγάλη ἐπίδραση, πρακτικά ἀνεθλήθη, μέ ἐντολή του, ἘῸ κ. 5. Ο. Ρεπιρτοκε εἶναι καθηγητής τῆς Κλασσικῆς Φιλολογίας στό Βεά[οτά ΟοΙιερε τοῦ Λονδίνου.