ἵη ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΔΕΩΝ ἢ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ, Ἡ Δημοκρατία καί τό Ἐπικοινωνιακό σύστημα Ἕνα θέµα τεράστιας σημασίας γιά τούς πάσης μορφῆς ἐξουσιαστές, δηλαδή τά ὁρατά καί ἀόρατα κέντρα ἐπιρροῶν καί ἀποφάσεων, ἔθιξε ὁ ἀκαδημαϊκός κ. Γεώργιος Βλάχος στήν ὁμιλία του κατά τήν ἕκτακτη συνεδρία τῆς 21/1/1986 τῆς ᾿Ακαδημίας ᾿Αθηνῶν, πού εἶχε τίτλο «Ἢ Δημοκρατία καί τό ἐπικοινωνιακό σύστημα» ἤ «Τό πρόθληµα τῶν ὁμαδι- κῶν Μέσων Ἐνημερώσεως». Ὃ ὁμιλητής, ὅπως ὁ ἴδιος δήλωσε, ἐπιδίωξε νά ἐντοπίσει τήν θαθύτερη ἱστορικο- πολιτική, κοινωνιολογική καί φιλοσοφική σκοπιά, κάτω ἀπό τήν ὁποία τό πρόθληµα αὐτό προθάλλεται σήµερα σ᾽ ὅλες τίς ἀναπτυγμένες ἤ ἀναπτυσσόμενες κοινωνίες καί στή δική µας. «4έν ὑπέδειξα ἀσφαλῶς -- λέγει -- καμμιά συγκεχριµένη λύση τοῦ προθλήµατος τῶν λεγομένων “μαξζικῶν µέσων ἐνημερώσεως”', ἔχω ὅμως τήν ἐλπίδα ὅτι συνέόαλα κά- πως στή διερεύνησή του». Ὃ ὁμιλητής μέ πολύ σύντομο τρόπο θίγει τήν ἱστορική πλευρά τοῦ θέματος, τονίζον- τας ὅτι: ἡ ἐπικοινωνία, στίς κοινωνίες τῶν ἀνθρώπων, ἀπό ἕνα τουλάχιστον σημεῖο τῆς ἐξελίξεώς τους καί πέρα προὐποθέτει γενικά, στό στάδιο τῶν ἐπιλογῶν καί τῶν ἀποφά- σεων, τήν ἐλευθερία, καί ἔχει ὡς ἔρεισμα τό Λόγο, πού ἔρχεται νά καλύψει ἤ καί νά συνθέσει τίς διάφορες αὐτές ἐπί µέρους ἀπόψεις καί τοποθετήσεις. Προχωρώντας αὐτήν τήν ἱστορικο-πολιτική, κοινωνιολογική καί φιλοσοφική -- ὅπως ὁ ἴδιος λέγει -- ἀνάλυση ὁ κ. Βλάχος δέχεται πώς σήµερα «μέ τήν συντροφιά τοῦ ἤχου καί τῆς εἰκόνας, τό κάθε ἄτομο, θελήµατικά ἤ ἀθέλητα, συμμετέχει σέ κάθε τι πού συντελεῖ- ται γύρω του. Τό ἐρώτημα εἶναι, ἄν συμμετέχει ἐνεργητικά καί γνήσια ἤ παθητικά καί σάν ἁπλό ἐξαγόμενο τῶν ἐπιρροῶν πού προσλαμόάνει ἀπό κέντρα ἀποφάσεων πού ἄλ- λοι ἐξουσιάζουν». «Ὅλα αὐτά ὁδηγοῦν - συνεχίζει ὁ ὁμιλητής -- στήν ἀνάγκη μιᾶς πραγματικῆς καί οὐσιαστικῆς δημοκρατικῆς ἀναμόρφωσης τῶν μέσων ὁμαδικῆς ἐπικοινωνίας, ἐπειδή ἀκριδῶς ἡ πλουραλιστική δημοκρατία πολύ περισσότερο σήμερα ἀπό τήν Δημοκρατία ἐκείνη τῆς περιόδου τοῦ ἀτομιστικοῦ φιλελευθερισμοῦ (ἀτομική ἰδιοκτησία, προσωπική ἀσφάλεια, πνευματική ἐλευθερία) προὐποθέτει ἐνεργούς πολίτες, ἀντικειμενικά ἐνημε- ρωμένους καί ἱκανούς νά διακρίνουν τό γενικό ἀπό τά μερικά ἤ ἀτομικά συμφέροντα καί νά συμμετέχουν ἔτσι ἀποδοτικά στόν ἐν γένει κοινωνικό σχεδιασμό». Ὁ ὁμιλητής θέθαια θέτοντας, αὐτές, ἔστω, τίς προὐποθέσεις, γνωρίζει ὅτι εἶναι ἀδύ- νατο ἀπ᾽ τίς διαμορφωμένες ἱστορικές συνθήκες ν᾿’ ἀναζητεῖ «ἐνεργούς πολίτες». Οἱ ἐξουσιαστές ἔχουν παγιδεύσει µέσα στά φανερά ἤ ἀθέατα συμφέροντα τούς «πολίτες». Οἱ πολίτες εἶναι ἐνταγμένοι µέσα στά συστήµατα καί ἐπομένως ὑπηρετοῦν τούς ἑκάστο- τε κοινωνικούς σχεδιασμούς. Ἐάν, ὑπάρχουν καί ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, αὐτοί δέν εἶναι οὔτε τό «ἅλας τῆς γῆς», εἶναι ὁ εἰς θάθος σπόρος πού ἴσως 6λαστήσει. Συνεχίζει ὅμως ὁ ὁμιλητής λέγων: «Ὅπως προκύπτει ἀδίαστα, δέν εἶναι νοητό σέ μιά κοινωνική καί πλουραλιστική δημοκρατία ὁ χειρισμός τῶν ὁμαδικῶν μέσων ἐπικοινω- νίας νά ὀρίσκεται σέ δυσαρμονία μέ τίς δοµές καί τίς ἀξίες πού καθορίξουν τήν ἐν γένει