Τά αἴτιο της ἁἀποτυχίας τῆς Κλασικῆς Παιδείας "]ϊσως ἡ πιὸ ἀπογοητευτικὴ διαπί- στωση ποὺ μποροῦμε νὰ κάνουμς εἴ- ναι νὰ ὀπισημάνουμε τὴν σχεδὸν ἀ- πόλυτη ἀποτυχία ποὺ εἶχαν οἱ, ὡς τώρα, προσπάθειες νὰ γίνει κτῆμα τῆς ὁλότητας τὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ ἰ- δεῶδες. Δυστυχῶς ὅ,τι ἔγινει ὡς τώ- ρα, ἀποδείχθηκε χωρὶς οὐσιαστικὸ ἀ- ποπέλεσμα. Εἴμαστε, καὶ παραμέ- νουμε, ξένοι πρὸς τὸ κλασικὸ ἑλλη- νικὸ πνεῦμα, ποὺ τόσο φώτισε, κάπο- τε, τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τόσες ἀξί- ες, ἰδέες καὶ πρότυπα ζωῆς τῆς κλη- ροδότησε. Πολλὰ ἔχουν, θἐέθαια, µεσολαθή- σει ἀπὸ τότε ποὺ ὁ ἑλληνισμὸς ἤκ- µασε, ἀκτινοθόλησε καὶ µάγεψε μέ τὶς ἰδέες καὶ τὶς ὁμορφιὲς τῆς τέ- χνης του. Οἱ αἰῶνες ποὺ ἐπακολού- θησαν δημιούργησαν πολλὰ νέα πράγματα. Ἐμφανίσθηκαν νέοι λαοί, βασίλεια, καὶ αὐτοκρατορίες γεννή- θηκαν καὶ ἔπεισαν, ἀναρίθμητοι νέοι φιλόσοφοι προστέθηκαν στοὺς πα- λιούς, νέες θρησκεῖες καὶ κοσµοθεω- ρίες ἦρθαν νὰ ρίξουν τὴ σκιά τους στὶς προὔπάρχουσες. Πολὺ πεορισσό- τερο ἄλλαξαν τὴν ὄψη τοῦ κόσμου οἱ νεώτερες ἐφευρέσεις καὶ τεχνολογι- κὲς ἀνακαλύψεις πού, κυριολεχτικά, δημιούργησαν μιὰ διαφορετικἠ ἀντί- ληψη γιὰ τὸ κόσµο, τὶς σχέσεις µετα- ξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸν προορισμό τους. "Ίσως, θὰ νόμιζε κανεὶς πὼς µπριο- στὰ σ᾽ αὐτὴ τὴν κατάσταση ποὺ δη- µιουργήθηκε στὸν κόσµο, τὸ ἀρχαῖο κλασικὸ πνεῦμα εἶναι περιττὸ καὶ δὲν ἔχει τίποτα νὰ προσφέρει. "Ολες οἱ γνωστὲς αἰώνιες ἀξίες του, ἴσως, νὰ μὴν ἔχουν πιὰ θέση στὸν ἀναρχού- µενο, τὸν ἔντονα κλυδωνιζόμενο καὶ πιαραπαίοντα κόσµο µας. Ὁ ἀἄνθρω- πισµός, ἡ μετριοπάθεια, τὸ μέτρο δὲν μποροῦν, θέθαια, νὰ συµθιθα- Τοῦ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΡΟΖΟΥ στοῦν μὲ τὶς ἔξαλλες ἰδεολογίσςο τοῦ καιροῦ µας οὔτε, πολὺ περισσότερο, μὲ τὶς αὐταρχικὲς διακυθερνήσεις. Ὅλα ἔχουν ὑποχωρήσει καὶ νοθευ- τεῖ, ἐνῶ γιὰ τοὺς καταπιεσµένους λαούς, ποὺ ἀγωνιοῦν κάτω ἀπὸ τὸ θάρος τῆς πείνας ἢ, τῆς ἐκμετάλλευ- σης, ὅλες οἱ κλασικὲς ἀξίες εἶναι πολυτέλειες ἀπρόσιτες, Παρ᾽ ὅλα αὐτὰ τὸ ἑλληνικὸ πρό- τυπο μπορεῖ, καὶ εἶναι σὲ θέση, νὰ θοηθήσει τοὺς λαούς, νὰ ἐμπνεύσει τὸ σεθασμὸ στὴν ἀξία τοῦ ἀνθρώ- που, νὰ δώσει λύσεις στὰ καυτά του προθλήµατα. ᾿Αρκεῖ νὰ ἐφαρμοστοῦν οἱ προτάσεις καὶ οἱ λύσεις του καί, ἰδ,αίτερα, στὶς σχέσεις μεπαξὺ τῶν ἐθνῶν, στὴν δηµιουργία. διεθνῶν ὀρ- γάνων διαιτησίας καὶ εἰρηνικῆς ἐπί- λυσης τῶν διαφορῶν, ὅπως ἐφιαρμό-