δ΄ ΤΟ ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ἢ ο ΤΟΥ «Δ» ΟΘΩΝ Μ. ΔΕΦΝΕΡ Ἢ ᾿Ατλαντίδα σήμερα ] ᾿Απὸ τὴν πιὸ παράξενη περιπέτεια ποὺ μπορεῖ νὰ συμβεῖ σὲ ἄνθρωπο, δὲ θὰ γράψω τίποτε περισσότερο παρὰ μιὰ περίληψη, καὶ αὐτὴ σὰ φύλλα ἡμερολογίου ὄχι γιὰ δημο- σίευση, γιατὶ τότε θὰ κινδύνευε ἡ θέση µου στὸ Πανεπιστήµιο καὶ τὸ ἐπιστημονικὸ κῦ- ρος τοῦ καθηγητῆ µου, τὸν ὁποῖο ἐκτιμῶ. Τοῦτο ἀφ᾽ ἑνός, καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου γιατὶ ἡ θύ- µηση αὐτῶν τῶν γεγονότων σὲ ὅλη τὴν ἕκτα- σή τους μοῦ ἀνανεώνει τὸν πόνο τοῦ λογι- σμοῦ. 2 Ὅλα ἄρχισαν τὸ καλοκαίρι τοῦ ᾿84, ποὺ ἦταν δίσεχτο ἔτος. Τὸ χειμῶνα αὐτοῦ τοῦ χρόνου εἶχα χωρίσει μὲ τὴν κοπέλλα ποὺ θὰ παντρευόμουνα, γιὰ λόγους ποὺ ἧ- ταν πέρα ἀπ᾿ ἑὴν ἀντίληψή μου. Μοῦ εἶπε πώς ἤμουνα σὰν τὸν πατέρα τῆς --- ποὺ εἶχε πεθάνει --- ἀδύνατος χαρακτῆρας, καὶ ἤθελε νὰ χωρίσουμε ἕνα μῆνα, «γιὰ νὰ σταθεῖ στὰ πόδια της». ᾿Αλίμονο, ὁ μῆνας ἐκεῖνος ἔγι- νε παντοτινός, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν Κα- βάφη. Δὲν μποροῦσα νὰ δώσω καμμία λο- γικὴ ἐξήγηση στὴ συμπεριφορά της ἀλλὰ κι ὁ Ετευἀ, παρόλη τὴν ψυχιατρικὴ του δεινότητα, κατέληξε στὰ ὀγδόντα του χρό- νια νὰ ὁμολογήσει πὼς ἡ ψυχολογία τῆς γυναίκας εἶναι ἀνεξιχνίαστη.' Υπῆρχε ὅμως μιὰ ἑρμηνεία στὴν πράξη τῆς κοπέλλας αὖ- τῆς, μὰ δὲν ἤθελα νὰ τὴ σκέφτομαι: ἐγώ ἤμουνα στὰ τριάντα πέντε μου ὑφηγητὴς τῆς Συγκριτικῆς Γλωσσολογίας στὴ Φιλο- σοφικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου ᾿Αθη- νῶν, κι᾿ ἐκείνη, ἂν καὶ εἶχε σπουδάσει Πο- λιτικές ᾿Επιστῆμες στὴν Πάντειο, δὲν ἤθε- λε νὰ ἐργαστεῖ, παρὰ μονάχα σὰ διπλωμά- της στὸ Ὑπουργεῖο ᾿Εξωτερικῶν, πρᾶγμα δύσκολο. Εἶχε ἄλλωστε ἀποτύχει μιὰ φορὰ στὶς ἐξετάσεις. ᾿Εμένα ὁ μισθός μου ἦταν μέτριος (δὲν ἔφτανε, γιὰ νὰ συντηρήσω οἱ- κογένεια) καὶ δὲν προβλεπότανε πὼς θὰ γι- νόμουνα ποτὲ τακτικὸς καθηγητής, γιατὶ ἤ- µουνα κλειστὸς τύπος καὶ δὲν εἶχα κάνει τὶς κατάλληλες γνωριμίες. ᾿Εξάλλου ὁ ἐπικε- φαλῆς τῆς ἕδρας καθηγητὴς καὶ ἀκαδημαΐ- κὸς μὲ ἀντιπαθοῦσε, γιατὶ μιλοῦσα ὡραῖα καὶ ὅλοι οἱ φοιτητὲς ἔρχονταν στὶς παραδό- σεις μου, ἐνῶ ἐκεῖνος ψεύδιζε. Ο καθηγη- τής μου στὸ Μόναχο, ὅταν μὲ εἶδε πρόσφα- τα, εἶχε ἀναρωτηθεῖ: «Μὰ καλά, τόσους πολλοὺς καλοὺς ἐπι- στήμονες ἔχετε στὴν "Ἑλλάδα, ὥστε ἐσὺ δὲν ἔχεις γίνει ἀκόμα καθηγητής...:» Τὶ μποροῦσα νὰ τοῦ πῶ; ταν κι αὐτὴ μιὰ ἐπιπλέον πίκρα, ποὺ μὲ ἔθλιβε. "Ωρες- ὧρες νόμιζα πὼς δὲν ἀνῆκα στὴν ' Ελλάδα τῆς ἐποχῆς µου μὲ τὶς διάχυτες ἀθλιότητές τῆς, ἀλλὰ σὲ μιὰ ἄλλη χώρα καὶ ἐποχὴ πιὸ ἰδανική, πιὸ ἀριστοκρατική. Πολλὲς φορὲς τὰ βράδια εἶχα καὶ πα- ραισθήσεις ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐποχή, μοναχικὴ σὰν ἀπὸ ἄλλο ἀστέρι, καὶ ἀπὸ δυνάμεις ποὺ νόμιζα πὼς εἶχαν χαθεῖ ἀπ᾿ τὴν ἀνθρωπό- τητα πρὶν ἀπὸ ἀμνημόνευτους καιρούς. Συγ- κεκριμένα εἶχαν νὰ κάνουν μὲ τὴ Μαγεία καὶ τὴ μυθικὴ ᾿ Ατλαντίδα. Ἔβλεπα καὶ µε- ταξὺ ὕπνου καὶ ξύπνιου τὸ νεφελῶδες πρό- σωπο μιᾶς πανέµορφης γυναίκας, ποὺ ἄλ- λαζε μορφὴ ἀνάλογα μὲ τοὺς αἰῶνες καὶ μὲ κυνηγοῦσε συνέχεια. Ἔκανα καὶ Ψυχιατρι- κὴ θεραπεία γιὰ τοῦτα τὰ ὄνειρα καὶ νυχτε- ρινὰ ὁράματα, ποὺ ὑποχωροῦσαν, ἀλλὰ ὅ- µως δὲ σταματοῦσαν. Αὐτὸ φαίνεται δὲν ᾱ- ρεσε στὴ μητέρα τῆς κοπέλλας μου τῆς Παν- τείου, καὶ νομίζω πὼς αὐτὴ τελικὰ μᾶς χώ- ρισε. Οἱ γυναῖκες ἀκοῦνε πάντα τὶς μητέρες τους! αὐτὴ εἶναι ἡ τραγωδία τους. Οἱ ἄντρες ποτέ’ αὐτὴ εἶναι ἡ δική τους τραγῶδία., Τοῦ- το μοιάζει λίγο μὲ τὰ ἐπιγράμματα τοῦ Ο5- σα Ὑ]άς. ᾿Εκεῖνο τὸ πρωϊνό τοῦ καλοκαιριοῦ, ὅμως, ἄργησα νὰ ξυπνήσω. Τὸ διαμέρισμά µου στὴν πολυκατοικία ἦταν δυτικὸ καὶ ρε- τιρέ, καὶ γι᾿ αὐτὸ κρεµατόριο τὸ καλοκαίρι. Μὰ τὸ εἶχα διαλέξει, γιατὶ ἔβλεπε τὴν ᾽Α-