ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

59ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1986

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 3251 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
52 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (19η συνέχεια) — JASPERS, KARL
    ἀρχή: σελ. 3251 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 59

Κείμενο φύλλου

ΚΑΗΕΙ, ΙΑΞ5ΡΕΕΣ 'Ἡ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας (Δέκατη ἕνατη συνέχεια) ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΗἩ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΠΑΡΞΗ Τό ἀπροστάτευτο ἄτομο προσφέρει τὴν φυσιογνωμία του στὴν ἐποχή μας: στὴν ἀνταρσία του, στὴν ἀπελπισία τοῦ μηδενισμοῦ, στὴν περιπλοκἡ τῆς πολλαπλότητας τῶν προσώπων μὲ προσδοκίες ἀνεκπλήρωτες, στὴν ἀναζήτηση, σὲ ἐσφαλμένους δρόμους, ἐκ μέρους ἐκείνων ποὺ ἀποκηρύσσουν πεπερασμένους σκοποὺς καὶ ἀποκρούουν ἁρμονικὰ δολώματα. «4ὲν ὑπάρχει Θεός», κραυγάζουν οἱ μάζες ὅλο καὶ πιὸ μεγαλόφωνα, ἐνῶ μὲ τὴν ἀπώλεια τοῦ Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος χάνει τὴν αἴσθηση τῶν ἀξιῶν του, καὶ, γιὰ νὰ ποῦμε ἔτσι, σφαγιάζεται, καθὼς νοιώθει ὅτι δὲν εἶχε πιὰ καμμία ἀξία σάν ἄτομο. Ἢ ὄψη τοῦ κόσμου μας στὸν καταναγκασμό τῆς ζωϊκῆς του τάξης καὶ ἡ ἀστάθεια τῆς πνευματικῆς του δραστηριότητος καθιστᾶ ἀδύνατο γιὰ τὸ ὃν νὰ διατηρήσει μιὰ ἱκανοποιητικὴ σύλληψη αὐτοῦ ποὺ ὑπάρχει. ̓Η παράστασή μας γιὰ τὸν ἐξωτερικὸ κόσμο τείνει νὰ μᾶς ἀποθαρρύνει. ́Εχομε μιὰ πεσσιμιστικἡ ματιά, τείνομε νὰ ἀποκρούομε τὴ δράση. Σὲ ἄλλες ὅμως περιπτώσεις παρὰ τὴν ζοφερὴ εἰκόνα τοῦ κόσμου, γενικὰ διατηροῦμε μιὰ ράθυμη, ὀπτιμιστική συνείδηση τῆς προσωπικῆς μας χαρᾶς γιὰ τὴν ζωή, καὶ μένομε ἱκανοποιημένοι μὲ τὴ θεώρησή μας τοῦ οὐσιαστικοῦ, καθὼς ἡ διάθεση αὐτὴ εἶναι σήμερα ἀρκετὰ συνήθης. ̓Ο πεσσιμισμός ὅμως καὶ ὁ ὁὀπτιμισμὸς ἀποτελοῦν καὶ οἱ δύο ὑπεραπλουστεύσεις καὶ καρπὸ μιᾶς δραπέτευσης ἀπὸ τὴν κατάσταση. Στὴν πραγματικὴ ὅμως ζωὴ τὰ αἰτήματα ποὺ ἡ κατάσταση θέτει στὸν ἄνθρωπο, εἶναι τόσο ἀπαιτητικά, ὥστε κανεὶς ἄλλος παρὰ ἕνα ὄν, ποὺ θὰ πρέπει νὰ εἶναι κάτι περισσότερο ἀπὸ ἄνθρωπος, θὰ ἐφαίνετο ἱκανὸς νὰ συμμορφωθεῖ πρὸς αὐτά. 'Η ἀδυναμία συμμόρφωσης στίς ἀπαιτήσεις αὐτὲς μᾶς ἐλαύνει στὴν ἀποφυγή τους, στὴν προσαρμογή μας σ ̓ αὐτὸ ποὺ εἶναι μεταβατικὰ παρὸν καὶ στὴν συγκράτηση τῶν σκέψεών μας μέσα σ ̓ ἕνα ὅριο. Αὐτὸς ποὺ πιστεύει ὅτι τὸ κάθε τι βρίσκεται σὲ τάξη καὶ ποὺ ἐμπιστεύεται τὸν κόσμο ὅπως τώρα εἶναι, δὲν χρειάζεται οὔτε νὰ ἐξοπλισθεῖ μὲ θάρρος. Συμμορφώνεται μὲ τὴν πορεία τῶν γεγονότων, ποὺ (ἔτσι πιστεύει) ἐργάζεται γιὰ τὸ καλό, χωρὶς νὰ συμμετέχει. Τὸ ὑποτιθέμενο θάρρος του δὲν εἶναι τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνη ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν ὀλισθαίνει σὲ μιὰν ἄβυσσο. Αὐτὸς ποὺ πράγματι ἔχει θάρρος εἶναι ἐκεῖνος πού, ἐμπνευσμένος ἀπὸ ἕνα ἐναγώνιο αἴσθημα γιὰ τὸ δυνατό, φθάνει μέχρι τὴ γνώση ὅτι μόνο ἐκεῖνος ποὺ στοχεύει στὸ ἀδύνατο μπορεῖ νὰ ἐπιτύχει τὸ δυνατό. Μόνο μὲ τὴν ἐμπειρία τῆς ἀδυναμίας ἐπίτευξης τῆς πληρότητας διευκολύνεται νὰ ἐπιτελέσει τό ἔργο ποὺ τοῦ ἀνατέθηκε. ΓΟ σύγχρονος ἄνθρωπος δὲν παίρνει τὸ ἀποτύπωμά του μόνο ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφομοιώνει ὀτιδήποτε, στὴν μορφὴ τοῦ ὄντος, ἔρχεται σ ̓ αὐτὸν ἀπὸ τὴν παράδοση τοῦ κόσμου του. ̓Αν προσφέρει ὁλότελα τὸν ἑαυτό του σ ̓ αὐτὴν τὴν παράδοση, σπαταλεῖ τὸν ἑαυτό του. ̓ Εξαρτᾶται, μὲ μιὰ νέα ἕννοια, ἀπὸ τὸν ἑαυτό του σὰν ἄτομο. Πρέπει νὰ βοηθήσει τὸν ἑαυτό του, βλέποντας ὅτι δὲν μπορεῖ πιά νὰ κερδίσει τὴν ἐλευθερία του, ἀφομοιώνοντας τὴν οὐσία ποὺ διαπερνᾶ τὰ πάντα, ἀλλὰ ἠρεμεῖ στὸ κενὸ τοῦ μηδενός. “Ὅταν ἡ ὑπέρβαση ἀποκρύπτεται, ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ τὸ ἐπιτύχει μόνο μὲ τὸν ἑαυτό του. Αν ὁ ἄνθρωπος θέλει νὰ ἐπικουρήσει τὸν ἑαυτό του, ἡ φιλοσοφία του σήμερα πρέπει
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →