ἵη ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΑΕΤΗΟΕ 1. ΘΟΤΙΝΟΗΟΜΒΕ, (οπείγμοίπρ δοεἰα[ 1μοογίος (Ἢ κατασκευὴ ἐπιστημονικῶν θεωριῶν) Σκοπὸς τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ ἔργου εἶναι ἡ περιγραφὴ διαζευκτικῶν στράτηγικῶν, χρήσιμων γιὰ τὴν κατασκευὴ ἐπιστημονικῶν θεωριῶν τῶν κοινωνιολογικῶν φαινομένων, ἐνῶ, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ὁ συγγραφέας διατείνεται ὅτι ἡ ὕπαρξη εὐρείας ποικιλίας διαζευκτικῶν προσεγγίσεων διαφωτίζει τὴν λογικὴ τῆς κατασκευῆς ἐπιστημονικῶν θεωριῶν, σημαντικότερη καθώς εἶναι ἀπὸ τὴν ἀλήθεια κάθε ἰδιαίτερης ἑρμηνείας. Στὸ Β ́ κεφάλαιο τοῦ ἔργου «' λογικὴ τῶν ἐπιστημονικῶν συμπερασμάτων» ὁ καθηγητὴς κ. Στίνχομπ ὑποστηρίζει τὴν ἄποψη ὅτι ὁ ἔλεγχος τῶν θεωριῶν μὲ τὰ γεγονότα στηρίζεται στὶς λογικὲς μορφὲς τῆς ἐπαγωγῆς σὰν ἀναλυτικῆς βάσης της, ἐνῶ ἡ θεωρητικὴ πρόταση δηλώνει ὅτι μιὰ τάξη φαινομένων συνδέεται κατὰ τρόπο ὁρισμένο μὲ μιὰν ἄλλη, ρίχνοντας τὸ βάρος τῆς ἀπόδειξης στὴν πολλαπλότητα τῶν ἐλέγχων της μὲ τὰ ἐμπειρικὰ δεδομένα. Η βασικὴ λογικὴ διεργασία στὴν ἐπιστήμη εἶναι ἐκείνη ποὺ ἀποκλείει ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερες τῶν διαζευκτικῶν θεωριῶν, παρέχοντας κριτήρια γιὰ τὸ κρίσιμο πείραμα, ποὺ ἂν βρεῖ ὑποστήριξη, ἡ βασικὴ θεωρία γίνεται περισσότερο πειστικὴ (χωρὶς καὶ πάλι νὰ μπορεῖ ν ̓ ἀποδειχθεῖ). Στὸ Γ ́ κεφάλαιο τοῦ ἔργου «'Η δομὴ τῶν θεωριῶν αἰτιότητας» ὁ συγγραφέας διατείνεται, μεταξὺ ἄλλων, ὅτι γιὰ τὴν ὑποστήριξη θεωριῶν αἰτιότῃτος 1) πρέπει νὰ παρατηρήσουμε διάφορες τιμὲς στὶς αἰτιώδεις μεταβλητές, 2) πρέπει νὰ παρατηρήσουμε συν-διακύμανση τῆς ἐξηρτημένης καὶ τῆς αἰτιώδους μεταβλητῆς, 3) νὰ ἐντοπίσομε τὴν κατεύθυνση τῆς σχέσης καὶ 4) νὰ διαπιστώσουμε ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλες μεταβλητές, ποὺ ἐνδέχεται νὰ προκαλέσουν μεταβολές, τόσο στὴν ἐξηρτημένη ὅσο καὶ στὴν ἀνεξάρτητη μεταβλητή. Στὸ ἴδιο κεφάλαιο ὑποστηρίζει τὴν ἄποψη ὅτι οἱ ἐπιστημονικὲς τυπολογίες (σ.σ. 45-47) ἔχουν δύο ριζικὰ διαφορετικὲς λειτουργίες, γιὰ τὴν ἐπιστημονικὴ θεωρία: στὴν πρώτη περίπτωση, ἡ τυπολογία ἀποτελεῖ πρόταση ὅτι ἕνας εὐρὺς ἀριθμὸς μεταβλητῶν διαθέτει μικρὸν μόνο ἀριθμὸ συνδυασμῶν τιμῶν, ἐνῶ οἱ ἄλλοι συνδυασμοὶ εἴτε δὲν ὑπάρχουν εἴτε δὲν συμβαίνουν, εὕρημα ποὺ ὁδηγεῖ στὴν βελτίωση τῆς θεωρίας. Στὴν δεύτερη περίπτωση, ἡ τυπολογία ἀποτελεῖ ἕναν τρόπο περιγραφῆς τῆς λειτουργίας δύο ἢ περισσοτέρων μεταβλητῶν, ὥστε οἱ συνέπειες τῆς συναλλαγῆς τοὺς νὰ διατυπώνονται ἁπλούστερα. Στὸ Δ ́ κεφάλαιο τοῦ ἔργου ὁ συγγραφέας ἐξετάζει δημογραφικές, λειτουργικὲς καὶ ἱστορικὲς ἑρμηνεῖες τῶν κοινωνικῶν φαινομένων. Οἱ λειτουργικὲς εἰδικό-