Κ. Π. ΣΥΡΟΣ ̓Επιστήμη καὶ Γλῶσσα [Τὸ κείμενο αὑτὸ ἀπετέλεσε θέμα ὁμιλίας τοῦ καθηγητοῦ τῆς Πυρηνικῆς Τεχνολογίας καὶ τ. Πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου Πατρῶν κ. Κωνσταντίνου Σύρου στὸ Γ ́ Πανελλήνιο Συνέδριο Καθηγητῶν ̓Ανωτάτων ̓Εκπαιδευτικῶν ̓Ἱδρυμάτων, ποὺ πραγματοποιήθηκε στὶς 14 ̓ Απριλίου 1984 σὲ ξενοδοχεῖο τῶν ̓Αθηνῶν. Εἶναι ἀξιοπαρατήρητο, ὅτι γνωστὸς καθηγητὴς τῆς Γλωσσολογίας μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας εἶπε, ὅτι «διαφωνεῖ ριζικὰ» μὲ τὶς θέσεις τοῦ ὁμιλητοῦ, γεγονὸς ποὺ ἐπιβεβαιώνει γιὰ μιὰ ἀκόμη φορά, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι «ταγοὶ» γιὰ τὴν γλῶσσα μας στὴν πραγματικότητα ὄχι μόνο δὲν μεριμνοῦν γι ̓ αὐτήν, ἀλλὰ ἀντιτάσσονται καὶ στὶς προσπάθειες ἄλλων, μὴ εἰδικῶν, νὰ περισωθῆ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸν κινδυνεύοντα νὰ ἐξαφανισθῆ ἑλληνικὸ λόγο). Περίληψις: Ἣ Παιδεία τῆς Χώρας μας χωλαίνει. 'Η Γλῶσσα τοῦ Ἔθνους φθίνει. 'Η γλῶσσα καὶ ἡ διανόησις ἀλληλεπιδροῦν ἰσχυρὰ κατὰ τὶς ἀντιλήψεις τῆς συγχρόνου") Επιστήμης. 'Ἡ διανόησις καὶ ἡ γλῶσσα εἶναι τὰ δύο κύρια μέσα ἐργασίας τῶν καθηγητῶν Πανεπιστημίου, χωρὶς αὐτοὶ μέχρι σήμερον νὰ ἔχουν λάβει ἐπισήμως θέσιν. Μερικοὶ ἐκ τῶν ὑποστάντων ἰσχυρὸν ἐθισμὸν χαρακτηρίζουν τὸ γλωσσικὸν χάος ὡς «ξεπερασμένο». ̓Αλλὰ ἡ Ποίησις δὲν ἀνθίζει μόνον μὲ τὴν γλῶσσαν τῆς ̓Επιστήμης καὶ ἡ ̓Επιστήμη δὲν εὐδοκιμεῖ μόνον μὲ τὴν γλῶσσαν τῆς λαϊκῆς Ποιήσεως. Ἣ ἀναγνώρισις ἑνὸς τραγικοῦ λάθους τοῦ παρελθόντος θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχει ὡς συνέπειαν τὴν ἀπόκρουσιν κάθε συζητήσεως ἐπὶ τοῦ τεχνητοῦ διλήμματος «Δημοτικὴ» ἢ «Καθαρεύουσα». Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ «Καθαρεύουσα» καὶ ἡ «Δημοτική», ὡς αὐτὲς διεμορφώθησαν διὰ μέσου τῶν πολυταράχων αἰώνων τῆς ἱστορίας μας, εἶναι ἀποτελέσματα βιαίων ἱστορικῶν ἐξελίξεων, ἐπιβάλλει τὸν ἐκ μέρους μας σεβασμὸν πρὸς τὶς δύο αὐτὲς ἀτελεῖς μορφὲς τῆς “Ἑλληνικῆς ἐκφράσεως. Ἢ ἱστορικὴ αὐτὴ ἀλήθεια δὲν μπορεῖ νὰ ἀλλάξει δι ̓ οἱωνδήποτε μεταγενεστέρων ἀποφάσεών μας. Οὐδεμία ἐκ τῶν δύο αὐτῶν μορφῶν τῆς "Ἑλληνικῆς ἐκφράσεως μόνη, ἢ ἀκόμη καὶ ὁ ἀποκλειστικὸς συνδυασμός αὐτῶν τῶν δύο ἐπαρκεῖ, πρὸς δημιουργίαν Τεχνῶν, ̓Επιστημῶν καὶ ἐν γένει Πολιτισμοῦ, ἐάν ἀποκοποῦμε τεχνητὰ ἀπὸ τὴν ἀρχαίαν γλῶσσαν μας καὶ τὴν παράδοσίν μας. 'Ἡ ἀναγνώρισις αὐτοῦ τοῦ ἱστορικοῦ δεδομένου ἰσοδυναμεῖ πρὸς τὸν σεβασμὸν ἑνὸς θεμελιώδους ἀνθρωπίνου δικαιώματος: τοῦ δικαιώματος σκέψεως καὶ ἐκφράσεως. .. -.. Εἰς τὴν σωρείαν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἰσχυρὰ πακτωμένα εἰς τὴν καθημερινὴν πραγματικότητα τῆς σημερινῆς Παιδείας εἰς τὴν "Ἑλλάδα, καταλαμβάνει ἐξέχουσαν θέσιν τὸ πρόβλημα τῆς ἐκφράσεως. ̓Η γλωσσικἡ κατάστασις εἰς τὴν πλειονότητα τῆς "Ἑλληνικῆς Νεολαίας εἶναι τραγική. ̓Επιβάλλεται πλέον ἡ ὕψωσις τῆς φωνῆς ὅλων, ὅσων ἀγωνιοῦν διὰ τὸ μέλλον τοῦ 'Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον πραγματεύομαι εἶναι « ̓Επιστήμμη καὶ Γλῶσσα» καὶ δὲν ἐμπίπτει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ πεδίον τῆς εἰδικότητός μου. Διὰ δύο λόγους ἠσθάνθην ἤδη ἀπὸ ἐτῶν τὴν ἀνάγκην νὰ λαμβάνω κατὰ καιροὺς τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. ̓Αφ ̓ ἑνὸς μὲν, ἡ γλῶσσα εἶναι τὸ μέσον πραγματοποιήσεως καὶ ἀνακοινώσεως τῆς ἐργασίας μου, ἀφ ̓ ἑτέρου δέ, ἡ ἀνάγκη μοῦ ἐπεβλήθη ὑπὸ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ γλῶσσα ἐπηρεάζει, ρυθμίζει, ἀφορᾶ καὶ καθορίζει ὄχι μόνον τὴν πνευματικὴν ἀλλὰ καὶ τὴν πρακτικὴν ζωὴν παντὸς