ΤΥΠΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ̓Απὸ τὸν Κωνσταντῖνο Μπουζέα λάβαμε τὴν ἀκόλουθη ἐπιστολὴ (σχετικὴ μὲ τὸ ἄρθρο τοῦ συνεργάτη μας καθηγητοῦ τῆς Μαθηματικῆς ̓Αναλύσεως στὸ Πανεπιστήμιο Πατρῶν κ. Λάμπρου Ντόκα, ποὺ μὲ τὸν τίτλο «Μαθηματικὴ λογικὴ καὶ διαλεκτικὴ» δημοσιεύθηκε στὸ τεῦχος 59, σ. 3216-3225 τοῦ «4αυλοῦ»), τὴν ὁποία δημοσιεύουμε χάριν τοῦ πλουραλισμοῦ τῶν ἰδεῶν, μαζὶ μὲ ἕνα σύντομο σχόλιο τοῦ κ. Λάμπρου Ντόκα. Στὸ ΠΙ Πανελλήνιο Συνέδριο Φιλοσοφίας μὲ θέμα «Η Διαλεκτική» ἐθίγη ἡ σχέση Τυπικῆς (ἀριστοτελικῆς) Λογικῆς καὶ Διαλεκτικῆς τοῦ τριαδικοῦ ρυθμοῦ: θέσης-ἀντίθεσης «σύνθεσης καὶ ἀνέκυψε τὸ πρόβλημα ἄν ἡ νεώτερη διαλεκτικὴ (ἐγελιανὴ καὶ μαρξιστικἡ) ἔχει ἀνατρέψει τὴν ἀριστοτελικὴ τυπικἡ λογική. 'Ο πανεπιστημιακὸς καθηγητὴς Εὐτύχιος Μπιτσάκης ὑποστήριξε ὅτι ἡ ἀριστοτελικὴ τυπικὴ λογικὴ ἔχει περιορισμένη ἁρμοδιότητα καὶ ἔχει ξεπερασθεῖ ἀπὸ τὴν Τριαδικἠ Διαλεκτική, ἡ ὁποία συντελεῖ στὴν ἀνάδειξη τῶν γενικῶν κατηγορημάτων τῆς φύσης μέσω τῆς φιλοσοφικῆς καταξίωσης τῶν δεδομένων τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. ̓ Αντίθετα, ὁ πανεπιστημιακὸς καθηγητὴς τῆς μαθηματικῆς ἀνάλυσης Δ. Ντόκας ὑπρστήριξε ὅτι ἡ Διαλεκτικὴ δὲν εἶναι Λογικὴ καὶ ὅτι ἡ τυπικὴ ἀριστοτελικὴ Λογικὴ εἶναι ἀξεπέραστη, ἀποτελεῖ συγκεκριμένο ἀξιωματικὸ σύστημα, ἐνῶ ἡ Λογικἡ τῆς τριαδικῆς Διαλεκτικῆς στερεῖται ἀρχῶν καὶ ἀξιωμάτων, ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς ταυτότητας εἶναι ἀπρόσβλητη, ὅτι ἡ ὁλότητα τοῦ Κόσμου εἶναι μεταφυσικὴ ὑπόθεση ἀναπόδεικτη καὶ συνεπῶς δὲν ἐπιδέχεται διαλεκτικὴ ἑρμηνεία. Τὸ ἐπίμαχο θέμα ἀπασχόλησε τὸ περιοδικὸ «ΔΑΥ͂ΛΟΣ» (τεῦχ. 59), ὅπου καταχωρεῖται σχετικὸ σύντομο διάγραμμα: «Μαθηματικὴ 4ογικὴ καὶ 4ιαλεκτικὴ», στὸ ὁποῖο ὁ Λ. Ντόκας ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἀδυναμία τοῦ ἐνάρθρου λόγου νὰ ἐξασφαλίσει τὴν ἀπόλυτη ἀκρίβεια νοημάτων ὁδήγησε στὴν ἐπινόηση τοῦ φορμαλισμοῦ, ὁ ὁποῖος παρέχει ἀναμφισβήτητη διαφάνεια στὸ συμβολισμὸ τοῦ νοήματος καὶ χαρακτηρίζει ὡς κλασσικὸ παράδειγμα φορμαλισμοῦ τὴν τυπικἡ Λογικἡ τοῦ ̓Αριστοτέλους. Στὸν ἰσχυρισμὸ αὐτὸν μποροῦμε ν ̓ ἀντιτάξουμε ὅτι ἡ ἀριστοτελικὴ Λογική, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν ἐπρχὴ τοῦ θεμελιωτῆ της μέχρι σήμερα δὲν ἔχει μεταβληθεῖ οὔτε κατὰ ἕνα ἰῶτα (ι), εἶναι {ογικὴ τοῦ Εἶναι, τῶν ἀμεταβλήτων δεδομένων, ἡ ἀρχὴ τῆς ταυτότητας (ΑΞΞΑ) εἶναι νεκρὸ σχῆμα, σημειωτὸν στὴν ἴδια θέση, ποὺ συμπαρασύρει στὴν πτώση της καὶ τὴν ἀρχὴ τῆς ἀντίφασης ὡς ἀρνητικὴ διατύπωση τῆς ἀρχῆς τῆς ταυτότητας καὶ τὴν ἀρχὴ ἀποκλεισμοῦ τοῦ τρίτου, καὶ μόνον ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀποχρῶντος λόγου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀριστοτελικὴ , φαίνεται ἀκλόνητη. Στὸ χῶρο τοῦ Γίγνεσθαι, τῆς ἀέναης κίνησης καὶ μεταβολῆς, εἶναι ἀναμφισβήτητο τὸ ἑρμηνευτικὸ κῦρος καὶ ἡ κυριαρχία τῆς άιαλεκτικῆς 4ογικῆς, ἡ ὁποία συμπληρώνει τὴν ἀριστοτέλεια τυπικὴ Λογική, ὅπως οἱ μὴ εὐκλείδειες Γεωμετρίες τῶν Εἰεπιαπη καὶ Γ.οδδίςεΠπενιδκἰ συμπληρώνουν τὴν εὐκλείδεια Γεωμετρία. “Οσο γιὰ τὴ Λογικὴ τῶν συμβατικῶν συμβόλων, τὴν ἄλλως λεγομένη Μαθηματικὴ 4ογική, αὐτὴ δὲν πρόσφερε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπαυξήσει τὸν φορμαλισμὸ τῶν Μαθηματικῶν, τὰ ὁποῖα μόνον σὲ ποσοτικὰ δεδομένα καὶ σ ̓ ἀριθμητικὲς σχέσεις ἔχουν ἁρμοδιότητα, γιατὶ τοὺς διαφεύγει ἡ οὐσία, τὸ ποιὸν καὶ ἡ ὀντολογικὴ διερεύνηση. ̓Ισχυρίζεται ὁ κ. Λ. Ντόκας ὅτι ἡ «ἀρχὴ τῆς τοῦ τρίτου ἀποκλείσεως ἢ τῆς ἀντιφάσεως εἶναι ἀξίωμα τῆς Λογικῆς τὸ ὁποῖον ἀποκλείει ἕνας τύπος τῆς μορφῆς (Α) Λ(ΊΑ) νὰ πάρει τὴν τιμὴ «ἀλήθεια». ̓Ισχυρίζεται δηλαδή, μὲ δική μας διατύπωση, ὅτι 4 - μὴ 4 δὲν μπορεῖ νὰ πρωτοκολληθεῖ ὡς ἀλήθεια. ̓Εδῶ ὁ κ. Λ. Ντόκας συγχέει τὴν ἀθροιστικὴ παράθεση μὲ τὴ δυναμικὴ διαλεκτικὴ σύνθεση. Θεμελιώ-