ΚΑΕΙ, ΙΑΞΡΕΕΣ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας (Εἰκοστὴ συνέχεια) ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ Ι. Οἱ ἀνώνυμες δυνάμεις. Τὸ πρόβλημα τῶν ἀνώνυμων δυνάμεων δὲν εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ ἄγνωῶστου, ποὺ ἀπαντᾶ κανεὶς καὶ τὸ γνωρίζει, γιὰ νὰ βρεθεῖ μόνο ἀντιμέτῶπος μὲ ἕνα νέο ἄγνωστο, ποὺ προκαλεῖ ἀπορία στὸν ἐρευνητή. Μόνον ἐπέκεινα τοῦ ἀγνώστου καὶ σὲ ἀντιπαράθεση πρὸς αὐτὸ μπορεῖ κανεὶς νά συναντήσει τὸ ἀκατανόητο, ποὺ δὲν εἶναι τὸ προσωρινὰ ἄγνωστο ἀλλὰ τὸ οὐσιαστικὰ ἀνώνυμο. Τὸ ἀνώνυμο ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ συλληφθεῖ, δὲν θὰ ἦταν ποτὲ ἀνώνυμο. Τὸ ἀνώνυμο δὲν εἶναι μόνο τὸ ἀληθινὸ εἶναι τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ τείνει νὰ ἀφανίζεται διασπειρόμενο, ἀλλὰ καὶ τὸ ἀληθινὸ μὴ ὄν, ποὺ φαίνεται ὅμως ν ̓ ἀξιώνει τὴν συνολικἡ σφαῖρα τῆς ζωῆς. Τὸ πρόβλημα τῶν ἀνωνύμων δυνάμεων εἶναι ἕνα πρόβλημα τῆς ἴδιας τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Ἢ περιγραφὴ τοῦ ἀνώνυμου θὰ ἔθετε σ ̓ αὐτὸ τέρμα, ἂν ἐπρόκειτο νὰ καταστεῖ γνώση ἡ περιγραφὴ αὐτή. Ἣ περιγραφὴ ὅμως τούτη στὴν περίπτωση αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ διαβεβαίωση, ἀλλά μόνο μιὰν ἑλκυστικὴ δυνατότητα. Ἢ διαστροφὴ τῆς ἐλευθερίας. 'Ἡ σύγχρονη σοφιστεία παρουσίασε ἐκδηλώσεις, ποὺ πρέπει νὰ ὑπομνησθοῦν στὸν ἀναγνώστη. Οἱ μορφὲς τῆς σκοτεινότητας στὴν μυθοποίηση τῶν ἐπαναστάσεων σὲ μιὰ φαινομενικἡ εἰλικρίνεια, τῆς ἀβεβαιότητας τῆς γνώμης καὶ τῆς θέλησης ἔχουν ἐδῶ τὴν πρόθεση νὰ διασφαλίσουν τὴν ὕπαρξη μιᾶς ζωικῆς τάξης ἢ νὰ τὴν ἀρνηθοῦν μὲ μιὰ ἄνετη εὐθεῖα προπέτεια. Δημιούργησαν μιὰν ἀτμόσφαιρα, ποὺ παρασύρει τὴν ζωὴ τοῦ ἀτόμου νὰ δραπετεύσει ἀπὸ τὸν ἑαυτό του, σὲ μιὰ ἀναγνωρισμένη μορφὴ ὁραστηριότητας πρὸς χάρη τοῦ γενικοῦ ἀγαθοῦ. Οἱ πρόοδοι στὴν ζωικὴ τάξη γίνονται ἀπ ̓ ὅλες τὶς πλευρές, γιὰ νὰ λυτρώσουν ἀπὸ τὶς ἀξιώσεις τῆς ἑαυτότητας καὶ τῆς αὐτοέκφρασης. Ὃ θετικισμός, ποὺ σχετίζεται μόνο μὲ ὁρισμένες καταστάσεις, γίνεται, ὅταν καταστεῖ , ἀπόλυτος στὴν μορφὴ τοῦ «νέου θετικισμοῦ», μιὰ μάσκα. Σ ̓ αὐτὴν οἱ ἄνθρωποι μποροῦν ν ̓ ἀποκρύψουν τὴν ἕξι υωότητά τους, καθὼς τὸ ἄτομο ὑπολογίζεται ἀποκλειστικὰ σὰν μιὰ πληρωμένη λειτουργία, καὶ χάνει τὸ κῦρος τῆς στὴν ὁμοιότητα τῆς ἀπεριόριστης ἀνουσιότητας. ̓Αναπτύσσονται φοβισμένοι ἀπὸ τὶς ἴδιες τὶς λέξεις τους, τὶς ἐπιθυμίες τους καὶ τὰ αἰσθήματα. Δὲν μένει τίποτα ἄλλο ἀπὸ τὰ τεχνητὰ ἐρωτήματα καὶ ὅταν αὐτὰ ἔχουν ἀντιμετωπισθεῖ, ἀναπτύσσεται ἡ ἡλιθιότητα, ποὺ δὲν εἶναι, ἡ ἐμβρίθεια τῆς σιωπῆς, ἀλλὰ μόνο ἡ ἔκφραση μιᾶς κενότητας. 'Ο ἄνθρωπος θά ἤθελε νὰ ἀποκρύψει τὸν ἑαυτό του, νὰ βυθισθεῖ στὸ ἔργο του σὰν στὰ ὕδατα τῆς λήθης, γιὰ νὰ μὴν εἶναι πιὰ ἐλεύθερος, ἀλλά μόνο «φυσικός», σὰν τάχα ἡ φυσικότητα νὰ ἦταν ταυτόσημη μὲ κάτι τεχνικὰ εὐσύλληπτο. Ἢ ἀναποφασιστικότητα ἔχει γίνει ἡ μορφὴ ἐκείνη τῆς εἰρήνης ποὺ ἀξιώνουν τὰ γενικὰ συμφέροντα τῆς ζωϊκῆς τάξης. "Αρα ὑπάρχει ἕνας μυστικὸς ἀγῶνας μεταξὺ τῆς θέλησης, ποὺ ζητᾶ ἀποφάσεις γιὰ τὸ ἀληθινὸ εἶναι, καὶ τῆς θέλησης γιὰ ἐλευθερία ἀπὸ κάθε διαταραχὴ καὶ προσπάθεια, τῆς θέλησης συνέχισης τῆς ὑπάρχουσας ζωῆς σὲ μορφὲς ἀμετάβλητες. Τοῦτο θὰ ὁδηγήσει κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο στὸ βάλτο, ὅπου παύει ἡ δυνατότητα τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Η ζωϊκὴ ὅμως τάξη διαθέτει εὔκολη συνείδηση γιὰ τὸ θέμα, καθω, φρονεῖ ὅτι ὅλα εἶναι εὐτελῆ, στὸ μέτρο ποὺ δὲν ἐπιζητοῦνται γνήσιες ἀποφάσεις. Ἐν τούτοις ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ παραδοθεῖ. Σὰν ἡ δυνατότητα τῆς ἐλευθερίας πρέπει νὰ εἶναι εἴτε ἡ ἀληθινή της πραγμάτωση ἢ διαφορετικὰ ἡ διαστροφή της, ποὺ σ ̓ αὐτὴν δὲν μπορεῖ νὰ βρεῖ ἀνάπαυση. Παγιδευμένος στὴν διαστροφὴ τῆς ἐλευθερίας,