ς 3 ) ) ̓ ) ς τ “ τὧ δ » 6 ΤΗΟΜΑΣ Η. ΜΟΕΚΑΥΣ ̓Ἠθικὰ θέματα στὴν ΙΤ ενετικὴ Μηχανικὴ Ἢ ἐπιστημονικὴ μελέτη τοῦ ἀνασυντιθεμένου ὈΝΑ --- γνωστὴ στὴν καθομιλουμένη ὡς γενετικἡ μηχανικἡ --- ἔχει δείξει ἕνα μοναδικὸ ταλέντο νὰ προσελκύη τὴν δημόσια ἐπιδοκιμασία, ὅπως ἐπίσης καὶ νὰ διεγείρη φόβους. Εἶναι δύσκολο νὰ ἐξηγηθῆ, γιατὶ συμβαίνει αὐτό, ἂν καὶ πιθανῶς πολλοὶ παράγοντες συνεισφέρουν σημαντικά. ̓Η γενετικὴ μηχανικἡ δὲν ἀσχολεῖται παρὰ μὲ τὴν στοιχειώδη γλῶσσα τοῦ φαινομένου τῆς ζωῆς, τὰ «γράμματα» καὶ τὶς «λέξεις» μὲ τὰ ὁποῖα τὰ κύτταρα «μεταφράζουν» τὸν γενετικὸ κώδικα, ποὺ κληρονομεῖται ἀπὸ τοὺς γονεῖς στὴν καθημερινὴ βιοχημικὴ ἐργασία τῆς ζωῆς. Αὐτὰ θὰ μεταβιβάσουν τὴν ἴδια «γλῶσσα» στοὺς δικούς τους κληρονόμους, Ἢ γενετικἡ μηχανικὴ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ κρυφοκοιτάξουμε στὰ ἴδια τὰ «γράμματα», τὰ ὁποῖα τώρα γνωρίζουμε καλά. ̓Αρχίζουμε νὰ γνωρίζουμε καλύτερα, πὼς τὰ «γράμματα» σχηματίζουν «λέξεις» --- δηλαδὴ σειρὲς ἀμινοξέων, κοινῶς γνωστῶν σὰν πρωτεΐνες. ̓ Η γνώση μας εἶναι σημαντικὰ ἀνεπαρκὴς σχετικὰ μὲ τὸ τὶ κάνει ἱκανὸ ἕνα κύτταρο νὰ «ὁμιλῆ» μιὰ εἰδικὴ «λέξη» σὲ εἰδικὸ χρόνο --- δηλαδὴ σχετικὰ μὲ τὰ προβλήματα τῶν γενετικῶν «ἐκφράσεων» καὶ κανονισμῶν. Δὲν εἶναι ἡ αὐξανόμενη, ἂν καὶ ἀκόμη πρωτόγονη, ἱκανότης μας νὰ «διαβάζουμε» τὴν γενετικἡ «γλώσσα» ποὺ προκαλεῖ τὶς ἐλπίδες καὶ τοὺς φόβους τοῦ κοινοῦ. Εἶναι μᾶλλον ἡ νέα μας ἱκανότητα νὰ συνθέτουμε. Κατὰ τὴν προηγούμενη δεκαετία ἀναπτύξαμε τὴν ἱκανότητα νὰ ἀναγνωρίζουμε τὶς γενετικὲς «λέξεις» --- εἰδικὲς μονάδες κληρονομικότητος --- καὶ κατόπιν νὰ τὶς ἀφαιροῦμε ἀπὸ ἕνα κύτταρο, εἴτε γιὰ νὰ ἀφήσουμε τὸ κύτταρο χωρὶς αὐτὲς εἴτε γιὰ νὰ τὶς εἰσαγάγουμε σὲ ἄλλο κύτταρο, πιθανῶς καὶ σὲ κύτταρο ἄλλου εἴδους. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπίφοβη μαγεία τῆς γενετικῆς μηχανικῆς -- ἡ σύνθεση τῶν γενετικῶν πληροφοριῶν στὰ κύτταρα. Οἱ πρακτικὲς ἐμπλοκὲς μποροῦν νὰ λάβουν πολλοὺς τύπους. 'Η βιομηχανικἡ παραγωγὴ τῆς ἀνθρώπινης ἰνσουλίνης, ἐπὶ παραδείγματι, περιλαμβάνει τὴν ἀπομόνωση, ἑρμηνεία καὶ ἀντιγραφὴ τοῦ ἀνθρώπινου γονιδίου ποὺ παράγει ἰνσουλίνη κατὰ τὴν ἐν συνεχεία εἰσαγωγή της σὲ ἕνα μικροοργανισμό. Τελικά, αὐτὸς ὁ μικροοργανισμὸς ἔπρεπε νὰ διδαχθῆ νὰ «μιλήση» ἰνσουλίνη --- νὰ ἐκφράση τὸ προϊὸν τοῦ γονιδίου. "Ολα ́Ο κ. Τποπιας Η. Μυτγὰν εἶναι καθηγητὴς τῆς ̓Ιατρικῆς τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Τέξας.