ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
62ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (21η συνέχεια) — JASPERS, KARL
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΑΕΙ, ΙΑΡΡΕΕΣ
Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ µας
(Εἰκοστὴ πρώτη συνέχεια)
Ὁ ἀγῶνας μὲ τὸ μὴ μαχόμενο μέτωπο. Τὸ ἀνώνυμο εἶναι ἀληθινὸ ὄν, ἐνῶ µόνο ἐκεῖνοι ποὺ
εἶναι ἀνοικτοὶ σ᾽ αὐτὸ διασφαλίζονται ἀπὸ τὴν µηδαμινότητα. ᾿Αλλὰ ταυτόχρονα τὸ
ἀνώνυμο εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ μὴ ὄντος, ποὺ ἡ δύναμή του εἶναι ἀσύγκριτα καὶ ἀκαταμάχητα
μεγάλη. ἔστω κι ἄν ἀπειλεῖ νὰ ἐξολοθρεύσει τὸ κάθε τί, Στὸ ἀνώνυμο γίνεται κάτι ποὺ
ἐπιδιώκει νὰ ἵπταται. καὶ εἶναι αὐτὸ ποὺ ἐναντίον του πρέπει νὰ πολεμήσω, ἂν ἀναζητῷ τὸ
ὄν. 'Ο ἀγῶνας ὅμως αὐτὸς εἶναι ἀκόμη πιὸ ἑνοποιημένος. ᾿Η ζωὴ τοῦ μὴ ὄντος φαίνεται νὰ
ἔχει ἐξαφανισθεῖ καὶ φαίνεται ξαφνικά νὰ κυριεύει τὰ πάντα. Εἶναι τὸ εὐθὺ δυσοίωνο, ποὺ
προάγει τὴν ταραχὴ ἀπὸ τὴν ἀβεβαιότητα ἐναντίον ἐκείνου καὶ χάριν ἐκείνου ποὺ πολεμᾶ.
“Ὅταν τὰ ἀντιμετωπίζομε, φαίνεται ὅτι τίποτε δὲν ἔχει μείνει γιὰ μᾶς ἐκτὸς ἀπὸ τὸν βίαιο
ἀγώνα γιὰ τὴ ζωὴ στὸν ὑπάρχοντα αὐτοκεντρικὸ χαρακτῆρα της. Η ἴδια ὅμως αὐτὴ
ἀντίληψη ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ ἀνώνυμο, ποὺ περιτυλίσσει τὰ πάντα στὸ πέπλο τοῦ μὴ ὄντος,
ἐπειδὴ τὸ ἴδιο εἶναι τίποτε.
᾽᾿Ακριβῶς ὅπως ὁ πρωτόγονος, ἄνθρωπος θεωροῦσε τὸν ἑαυτόν του ὅτι ἵσταται
ἀντιμέτωπος μὲ τοὺς δαίμονες καὶ πίστευε ὅτι δὲν θὰ μποροῦσε παρὰ νὰ γνώριζε τὰ ὀνόματά
τους γιὰ νὰ γίνει ὁ κυρίαρχος, ἔτσι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ἴσταται ἀντιμέτωπος μὲ τὸ
ἀκατανόητο, ποὺ διαταράσσει τοὺς ὑπολογισμούς του. Αν μπορῶ, ἂς τὸ συλλάβω' ἄν
μπορῶ. ἂς τὸ γνωρίσω: ἕτσι, σκέπτεται, «μπορῶ νὰ τὸ µεταβάλω σὲ ὑπηρέτη µου». Οἱ
ἀνώνυμες δυνάμεις τοῦ τίποτε, στὸν κόσµο µας, ὅπου οἱ θεοὶ ἔχουν ἀπελαθεῖ, ἀποτελοῦν
τὴν ἀναλογία τῶν δαιμόνων ποὺ ἀντιμετώπιζε ὁ πρωτόγονος ἄνθρωπος.
“Ἕνας ἀγώνας, ὅπου γνωρίζοµε μὲ ποιὸν πρέπει νὰ δράσωμµε, εἶναι ἕνα ἀρκετὰ ἐπίπεδο
θέµα. Στὴν σύγχρονη ὅμως ζωϊκὴ τάξη, ὕστερα ἀπὸ μιὰ φάση προσωρινῆς σαφήνειας,
θλιβόμεθα ἀπὸ τὴ σύγχυση τοῦ µαχόµενου μετώπου. Αὐτὸς πού, σύµφωνα μὲ τὴν ἀντικεῖμε-
νικότητα τῆς θεληματικῆς προσδοκίας. ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ ἀντίπαλός µας, συνενώνει τὶς
δυνάμεις του µαζί µας. ᾿Εκεῖνο ποὺ φαίνεται πράγματι ἀνταγωνιστικό, καταθέτει τὰ ὅπλα
του’ αὐτὸ ποὺ ἔμοιαζε μ᾽ ἕνα ἑνωμένο μέτωπο, αὐτοδιχάζεται. Ὅλα τοῦτα συμβαίνουν σ᾽
ἕνα σύμφυρμα καὶ µέσα σὲ μιὰ ταραχώδη ἀνταλλαγή. Καθιστῶ ἐχθρὸ τὸν ἐγγύτερο γείτονά
μου. ἐνῶ κάποιος ἄλλος, στὸ ἄλλο ἄκρο τοῦ κόσμου, εἶναι ὁ σύντροφός µου στὰ ὅπλα.
᾿Ενδέχεται νὰ φανταζόμεθα ὅτι ἡ κατάσταση αὐτὴ τῶν πραγμάτων πρέπει νὰ εἶναι ἡ
ἀπόληξη τοῦ ἀγῶνα μεταξὺ δύο γενεῶν ποὺ διεξάγεται τώρα’ μὲ τὴν ἔννοια αὐτή, τὸ ἄτομο
δὲν γνωρίζει σὲ ποιὸ σημεῖο ἵσταται, καὶ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ γνωρίζει τί εἶναι
ἀπαρχαιωμένο καὶ ποιὰ ἡ οὐσία τοῦ μέλλοντος. ᾿Η οὐσία τῆς ἐποχῆς εἶναι σκοτεινὴ καὶ
φαίνεται δυνατό. παρανοώντας τοὺς ἑαυτούς µας καὶ τὴν κατάσταση, νὰ πολεμήσουμε οἱ
ἴδιοι τοὺς ἀληθινούς µας σκοπούς. Εν τούτοις δὲν ὑπάρχει ἑνότητα, οὔτε ἐκείνη ἑνὸς
παρελθόντος οὔτε ἐκείνη μιᾶς µέλλουσας ἐποχῆς.
Ἢ οὐσία τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἱστορία του εἶναι ἀντίθετα ἕνα διαρκὲς μεταξὺ καὶ
ἐνδιάμεσο. καὶ ὄχι ἡ ταραχὴ μιᾶς ζωῆς ποὺ σὲ ἰδιαίτερο χρόνο εἶναι ἀνεπαρκής. Μιά
ἔρευνα γιὰ τὴν ἑνότητα τῆς ἐρχόμενης γενεᾶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸν βοηθήσει’ ἀλλὰ μπορεὶ
ἴσως νὰ βοηθήσει τὸν ἑαυτό του μὲ τὴν ἐπίμονη προσπάθεια ἀποκάλυψης, ἀπὸ στιγμὴ σὲ
στιγµή. τῶν ἀνώνυμων δυνάµεων ποὺ ταυτόχρονα εἶναι ἐχθρικὲς τόσο στὴν ζωϊκὴ τάξη,
ὅσο καὶ στὴν ἑαυτότητα. ᾽Ο ἄνθρωπος μὲ εὐτυχία θὰ διελαύνει ἀπὸ τὰ αἰτιώδη καὶ τὰ
ἀνεπιθύμητα μέτωπα πολέμου, στὰ γνήσια ἐκεῖνα ποὺ φλέγεται νὰ πολεμήσει. Θὰ τοῦ