ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
64ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (22η συνέχεια) — JASPERS, KARL
Κείμενο φύλλου
ΚΑΒΠΙ, ΤΑΘΡΕΚ5
Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας
(Εἰκοστὴ δεύτερη συνέχεια)
Ἢ ἱστορικὴ ἐμβάθυνση. Μόνο ἐκεῖνος ποὺ ἐλεύθερα συγκροτεῖ δεσμοὺς εἶναι
προικισμένος μὲ τὴν ἰσχὺ νὰ ἐξεγείρεται ἀπελπισμένα κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ του. Τὸ
ανεκπλήρωτο καὶ ἐν τούτοις τὸ μόνο ἔργο ποὺ ἀπόμεινε γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο σὰν
ἄνθρωπο, ὑπῆρξε, ἐν ὄψει τοῦ τίποτα, νὰ βρεῖ τὸ ἀληθινό του βῆμα μὲ ἀτομική του
διακινδύνευση, τὸ βῆμα ποὺ μ ̓ αὐτὸ ἡ ζωὴ καὶ πάλι θὰ καταστεῖ ἕνα σύνολο. παρ ̓ ὄλη τὴν
διασπορά της στὴν ταραχὴ τῶν συγκινήσεων ποὺ ἐπικρατοῦν. Ὅπως στὶς ἡμέρες τῶν
μυθικῶν ἡρώων τῆς ἀρχαιότητας, τὸ κάθε τι φαίνεται νὰ ἐπιστρέφει μὲ βία στὸ ἄτομο.
Αὐτὸ ὅμως ποὺ ἀπαιτεῖται, εἶναι, ὅτι ὁ ἄνθρωπος, σὲ συνδυασμὸ μὲ ἄλλους ἀνθρώπους,
πρέπει νὰ βυθιστεῖ στὸν κόσμο σὰν μιὰ ἱστορικὰ συγκεκριμένη ὀντότητα, ἔτσι ὥστε μέσα
ἀπὸ τὴν παγκόσμια ἀνεστιότητα νὰ κερδίσει γιὰ τὸν ξαυτὸ του μιὰ νέα κατοικία. Η
ἀπομάκρυνσή του ἀπὸ τὸν κόσμο τὸν λυτρώνει, γιὰ νὰ στραφεῖ στὸ βάθος τοῦ εἶναι του. Η
ἀπομάκρυνση αὐτὴ δὲν ἐπιτυγχάνεται μὲ μιὰ διανοουμενίστικη ἀφαίρεση, ἀλλὰ μόνο μὲ
τὴν ταυτόχρονη ἐπαφὴ μὲ τὴν πραγματικότητα στὸ σύνολό της, 'Ἡ ἐμβάθυνση αὐτὴ δὲν
εἶναι μιὰ ὁρατὴ πράξη κάποιου ποὺ καμαρώνει. ἀλλὰ ἐπηρεάζεται ἀπὸ μιὰ ἤρομη
ἀπολυτότητα. ́Η ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν κόσμο τοῦ προσφέρει μιὰ ἐσωτερικὴ διάκριση,
ἀλλά ἡ ἐμβάθυνση ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἀφυπνίζει κάθε τί. ποὺ εἶναι ἀνθρώπινο στὴν
ἑαυτότητα. “Η πρώτη ἀπαιτεῖ αὐτοποιθαρχία, ἐνῶ ἡ τελευταία εἶναι ἔρωτας.
Γἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ ἱστορικὴ ἐμβάθυνση, ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπιτύχει ὁ ἀπόλυτος
χαρακτήρας τῆς δυνατῆς ὕπαρξης μὲ τὴ δύναμη τῶν δεσμῶν. δὲν μπορεῖ νὰ γίνει
ἀποτελεσματικὴ σύμφωνα μὲ κάποια συνταγή. Μποροῦμε μόνο νὰ μιλήσουμε γι αὐτὴν
σὰν μιὰ ἔκκληση. ̓Απαντᾶται στὴν ἐνέργεια τοῦ σεβασμοῦ σὰν συγκέντρωση στὴν
ὑπαγγελματικὴ ἐργασία καὶ σὰν ἀποκλειστικότητα στὴν ἐρωτικὴ ἀγάπη.
[Ἢ ἐνέργεια τῆς λατρείας διατηρεῖται στενὰ στὰ κριτήρια αὐτοῦ ποὺ εἶναι καὶ ποὺ
μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος, αὐτοδιατηρούμενη μὲ τήν θεώρηση τῶν μεγάλων ἱστορικῶν
μορφῶν. Δὸν παραδέχεται, ὅτι αὐτὸ ποὺ ἔτσι τῆς ἀποκαλύπτεται μπορεὶ νὰ ἀφανισθεῖ ἀπὸ
τὸν κόσμο. Εἶναι νομιμόφρων γιὰ τὸ κάθε τι ποὺ ὑπῆρξε ἀποτελεσματικὸ στὸ αὐτογίνεσθαί
τῆς σὰν παράδοση. Κατανοεῖ ἐκεῖνο, ποὺ ἀπὸ αὐτὸ ἔχει ἀναπτυχθεὶ τὸ εἶναι της στὸ
ἰδιαίτορο πρόσωπο, ποὺ στὴν σκιά του πρῶτα συνειδητοποίησε τὸν ἑαυτό του, καὶ
διατηρεῖται σὰν ευσεβἠς στοργὴ ποὺ οὐδέποτε ἑλαττώνεται. Ἢ ἀνάμνηση διατηροϊ γιά
αὐτήν, σὰν ἀπόλυτη ἀξίωση, αὐτὸ ποὺ δέν ἔχει πιά πραγματικἡ ύπαρξη στὸν κόσμο. "Έστω
κι ἄν ἐκοῖνο ποὺ τὸ ἄτομο ἀπαντᾶ τώρα στὴν ζωὴ φαίνεται σχεδὸν πάντα ἑστερημένο
ἀδίας καὶ διάκρισης, ἀκόμα, ὅταν ἡ ἀπογοήτουση συσσωρεύεται πάνω στὴν ἀπογοήτευση,
πρέπει νὰ ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρεῖ ὅσο γίνεται τὸ κριτήριο τῆς οὐσίας του, νὰ βρεὶ
ἐνδείξεις γιὰ τὸ βῆμα του καὶ μέσα στὴν διασπαρμένη χόβολη τοῦ ἀληθινοῦ, καὶ νὰ γίνει
βέβαιος, ὅπου εἶναι, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πράγματι ἄνθρωπος.
ΓΗ ἐργασία καὶ μόνο ἡ ἐργασία. ἐπιτελούμενη τὴν μιὰ ἡμέρα ὕστερα ἀπὸ τὴν ἄλλη,
ὅταν πραγματώνεται, θὰ βυθισθεῖ στὴν ἀπύθμενη ἄβυσσο τῆς λησμοσύνης. Θὰ γίνει ὅμως
μιὰ ὑκδήλωση τῆς ξαυτότητας ὅταν ἐπιτελεῖται ἐνεργὰ κάτω ἀπὸ τὴν ὥθηση μακρυνῶν
βλέψεοων. ὅταν αὐτὸς ποὺ πράττει τὸ ἔργο ἐργάζεται δημιουργικά, μὲ τὸ πνεῦμα του
συγκεντρωμένο στὴν συνέχεια τῆς θἐλησής του νὰ ἐργασθεῖ καὶ στὴν συνειδητοποίηση
τῆς τάσης του. Ακόμη κι ̓ ἂν εἶναι ἀνίκανος νὰ δραπετεύσει ἀπὸ τὴν πορεία τῆς ἀνεργίας
ἢ ἄν ἡ δύναμη ἐργασίας του ὑκβιάζεται νὰ ἀφιορωθεῖ σὺ σκοποὺς ποὺ ἐναντίον τους
ἐξεγείρεται τὸ εἶναι του, ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένει γι αὐτὸν ὡς κριτήριο τῆς οὐσίας του