ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ̓Απὸ τὸ Προσωπικό ̓Αρχεῖο. τοῦ Ῥένου Ἡρακλῆ ̓Αποστολίδη Προτοῦ ἐκραγῇ σ ̓ ἐμᾶς τὸ Σαράντα, εἶχε πλακώσει τὴν Εὐρώπη ὁ πόλεμος. Κι αὐτός ὁ πόλεμος δέν εἶχε γιὰ μας -- θὰ ἐξηγήσω τὴν ἀκριδῆ ἔννοια αὐτοῦ τοῦ μᾶς -- τὴν ἴδια σημασία μὲ κανέναν ἄλλο στὴν ἱστορία: τοῦ κόσμου ποὺ ξέραμε. "Αν καὶ ἀντικειμενικά εἶχε ἀνάλογη, δέν εἶμαι σὲ θέση οὔτε σήμερα νὰ τὸ πῶ - ἐγώ τοὐλάχιστον (κ ̓ ἐδῶ, ἴσως, διαστέλλομαι τώρα μ ̓ ἐκεῖνο τὸ μᾶς, τὸ τότε). Ὑποκειμενικά ὅμως, μέσα μας κάποιων -- μποῬεῖ κι ἀνύπαρχτων περ ἀπὸ μένα κἀὶ τὸν πατέρα μου, μὰ ποὺ ἐγώ, τότε, τοὺς θεωροῦσα μὲ θεθαιότητα ὑπαρκτούς αὐτοὺς τοὺς κάποιους σάν 3 ἐμᾶς --, ὁ πόλεμος ἐκεῖνος εἶχε μιὰ καθαυτό κοσιιογονιωεή σημασία: ἀνέτρεπε -- πιστεύαμε (καὶ σέ πόσα δέν εἴχαμε δίκιο!) -- αὐτό τοῦτο τὴν τάξη τοῦ κόσμου, ἀπ ̓ τὴν ̓Αναγέννηση ὥς τὶς πρωτόφαντα κ ̓ ἑωσφορικά ἄγριες μέρες μας! Κάναμε λάθος;.. «Κάναμε λάθος», λέν, ἄν τὸ καλοσκεφτῆτε, μ ̓ ὅλα τους τὰ -- ἀνυποιρίαστα τὰ λέω ἀκόμα ἐγώ -- καμώματα κι ὀρνιθοσκαλίσματα ὅ λοι στὸν Τόπο μας (ἤ σχεδόν ὅλοι, μὲ σχεδόν ὅλα τους). Ὡστόσο ἐγώ, καὶ σήμερα, λέω πὼς δέν κάναμε λάθος. Καὶ πὼς ἡ ἑωσφορικόπητα ἐκείνη τῶν ἔτσι δαιμιονισμένων κι ἄγριων ἐκείνων πνοῶν ὅλως ἄλλου Καιροῦ ποὺ φύσαγαν ἄξαφνα κατὰ πάνω μας, καὶ θέταν τέρμα, καὶ σφράγιζαν θαριάἀ, μ ̓ ἀπσάλινες πυραχτωμμένες θοῦλλες ὅλων τῶν ἐκφάνσεων καὶ τῶν ὅπλων τους, ὅλων τῶν μορφῶν ποὺ φέρναν, καὶ τῶν ποιοτήτων πους, στὸν ἄξονα τοῦ ἐφιάλτη μας -- τοῦ ἐφιάλτη ποὺ ήσαμε, ἀγγίξαμε μὲ τὰ ἴδια μας τὰ δάχτυλα, δέν ὠνειρευτήκαμμε (κ ̓ ἔκτοτε δέν ξεχνᾶμε, δέ σθήνει μὲ τίποτα) --,ὅλα, ὅλα θεθαίωναν πὼς δέν κάναμε λάθος: Ὅλα ἦταν ἀληθιν ἆ κιόμως ἀσύλληπτα μὲ τὶς κατηγορίες τοῦ παλιοῦ νοῦ, ἀν ἕ κΦρα στα μὲ τὶς ποιότητες τοῦ παλιοῦ λόγου!.. ̓Αληθινά, ἀσύλληπτα, ἀνέκφραστα - κιὅμως ἐπιζούσαμε ! Μά - ὁλοφάνερο! ̓Ἐπιζήσαμε, γιατὶ ἀκριθῶς: Γίναμμε ἄλλου |.. ” Άλλοι - ποὺ τέτοιοι, φοθᾶμαι, δέν εἶναι, καὶ δέν ὑποψιάζουνται ἀκόμα, ὅλοι οἱ γύρω μας, ὅσοι ἀπόηχοι θορυθοῦν καὶ περιασεύουν, προπολεμικά ρεπάλια τοῦ ὑπανάπτυκτου λαοῦ μας, ἤ ὁμοιόζωα θρυκολακιάσματα κόσμου ὁ ρ ιστικἁ παρελθόντος, ποὺ μόνο στὰ πάροχθα καὶ στ ̓ ἀπόνερα μποροῦν νὰ στήνουν καὶ νὰ συντηροῦν τὶς γλοιώδεις σαπροφυτικές τους κροῦστες, σὲ θάλτους στενούς καὶ παράμερες λασπόλουμπες σὰν τοὺς δι-