4ἱ44ΕΚΠΙΚΗ ΚΑ] ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ̓Απὸ τὸν δικηγόρο καὶ τ. ὑπουργὸ ̓Εζωτορικῶν κ. ̓Ασημάκη Φωτήλα λάβαμε καὶ δημοσιεύουμε τὴν ἀκόλουθη ἐπιστολή: ̓Αξιότιμε κ. Διουθυντὰ, Δὲν μοῦ ἀρέσει ἰδιαιτέρως νὰ ἀναμειγνύομαι εἰς θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἔχω τὴν ἰδιαίτερη προπαίδεια, ποὺ ἀπαιτεῖται, γιὰ νὰ ἔχη κανεὶς ὄχι ἁπλῶς στοιχειώδη ἀντίληψη περὶ αὐτῶν, ἐκείνην δηλαδὴ ἡ ὁποία εἶναι ὁπωσδήποτε χρήσιμη ἐπὶ «παντὸς ἐπιστητοῦ», ἀλλὰ ἐκείνην ποὺ ἀπαιτεῖται, γιὰ νὰ ἔχη κανεὶς ἔγκυρη γνώμην. καὶ μάλιστα γνώμην διάφορον ἐκείνης τῶν εἰδικῶν. "Αν, συνεπῶς, σᾶς γράφω σήμερα ἐπὶ τοῦ ἀκολουθοῦντος θέματος, εἶναι, γιὰ νὰ παρέμβω εἰς μιὰ συζήτηση, ποὺ ἄρχισε ὡς εὐρύτερον φιλοσοφικὴ καὶ ἐξειλίχθη εἰς εἰδικώτερον μαθηματικὴν, ὄχι βεβαίως μὲ τὴν κάπως κωμικὴν πρόθεσιν νὰ «βάλω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν τους», ἀλλ ̓ ἀκριβῶς γιὰ νὰ καταδείξω, πόσον αὐθαδῶς αὐτάρεσκον εἶναι αὐτὸ τὸ ἐγχείρημα καὶ εἰς ποίου εἴδους γελοιοποιήσεις μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει ἡ προσπάθεια ἐπιδείξεως γνώσεων, ἤ μᾶλλον πληροφοριῶν ἀπὸ... ἐγκυκλοπαιδικὰ λέξικὰ ἤ τὸ πολὺ ἀπὸ συγγράμματα ἀποσπασματικῶς φυλλομετρηθέντα καί προδήλως κακοχωνευμένα. ̓Αφορμὴν μοῦ δίνουν οἱ μαθηματικοὶ «κεραυνοὶ», τοὺς ὁποίους ἐξαπέλυσς ὁ... φιλόλογος κ. Μπουζέας κατὰ τοῦ μαθηματικοῦ κ. Ντόκα γιὰ τὶς ἀπόψεις τοῦ τελευταίου ἐπὶ... μαθηματικῶν θεμάτων! [«Δαυλὸς», τ. 63, σ. 3545-91. Βεβαίως τὸ φαινόμενον δὲν εἶναι παράὄοξον γιὰ μίαν χώρα σὰν τὴν ́ Ελλάδα, εἰς τὴν ὁποίαν «φοιτηταὶ τῶν... καφενείων» καὶ φοιτηταὶ τῶν πανεπιστημίων ἀποτελοῦν... ἀμφιμονοσήμαντη ἀντιστοιχίαν, μεταβληθείσης τοιουτοτρόπως τῆς «πολιτείας τῶν »ραμμάτων εἰς πολιτείαν τῶν... ἀγραμμάτων». ̓Αλλ ̓ ὁσονδήποτε ἀναρμόδιος πρὸς παρέμβασιν καὶ ἄν εἶμαι, δικαιοῦμαι «οὐχ ἧττον» νὰ ἀγανακτῶ, ὅταν ἡ προπέτεια. ἡ αὐτάρεσκος ἡμιμάθεια καὶ ἡ αὐθαιρέτως ἀξιουμένη αὐθεντία φθάνουν νὰ προσβάλλουν τὴν ταπεινὴν γνώμην ἀκόμη καὶ τῶν μὴ εἰδικῶν μὲν ἀλλ” ὄχι καὶ ἐντελῶς ἀστοιχειώτων. Τέλος πάντων, ὁ κ. Μπουζέας εἰς τὴν « ̓Οφειλομένην ̓Απάντησὴ» του σωρεύει ἡ ἀφθονίαν ὀνομάτων ἐπιφανῶν μαθηματικῶν καί φιλοσόφων, τοὺς ὁποίους χρεώνει μὲ ἀπόψεις, τὰς ὁποίας εἴτε οὐδέποτε διετύπωσαν εἴτε εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετοι τῶν ἀπόψεών τοὺς, εἰς τρόπον ὥστε τὸ ἐκ τῆς σωρεύσεως αὐτῆς κῦρος καὶ αὐθεντία νὰ ἀπορρέουν μᾶλλον ἐκ τῆς ἀπορίας τοῦ ἀναγνώστου σγετικῶς μὲ τὶ πρότερον καὶ τὶ ὕστερον νὰ θαυμάσει, παρὰ ἐκ τῆς ἀθροιστικῆς λογικῆς ἰσχύος των. Εἰς τὴν ἀπορίαν αὐτὴν εὑρισκόμενος καὶ ἐγὼ περιορίζομαι νὰ παρατηρήσω μόνον τὰ ἀκόλουθα: α. Γράφει ὁ κ. Μπουζέας: «... τὰ βέλη κατὰ τοῦ μαθηματικοῦ φορμαλισμοῦ εἶναι ἐξ οἰκείων ἀπὸ τοὺς κορυφαίους μαθηματικοὺς ἔγορο, Κιιδεοὶ, Οοοαοί, δ οάοκίηα, Βγονθηδν καὶ πολλούς ἄλλους...». Εἶναι προσφιλής, ὡς φαίνεται, μέθοδος τοῦ κ. Μπουζέα νά συγχέη ἤ νὰ προσποιῆται ὅτι συγχέει τὴν ἕννοιαν μὲ τὴν ὁποία χρησιμοποιεῖται ἑκάστοτε ἕνας ἐπιστημονικὸς ὄρος δισήμαντος ἤ πολυσήμαντος. Ἔτσι οἱ ἀναφερόμενοι σωρηδὸν ἀπὸ τὸν κ. Μπουζέα μαθηματικοὶ ἐμφανίζονται ὡς χρησιμοποιοῦντες τὸν ὅρον «φορμαλισμὸς» μὲ μίαν καί μόνον αὐστηρῶς προσδιορισμένην ἔννοιαν, καὶ δὴ ἐκείνην ποὺ προσέδωσε εἰς τὸν ὅρον ὁ Δ. Ηι]σετι, ἐνῶ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν συΐχρονον ὁρολογίαν ὁ ὅρος «φορμαλισμὸς» ἀποδίδει κάτι τὸ οὐσιωδῶς διάφορον, τὴν περιγραφὴν τοῦ ὁποίου δίδει ἐναργέστατα ὁ κ. Ντόκας εἰς τὸ ἄρθρον του «Τριαδικὴ διαλεκτικὴ καί τυπικὴ λογικὴ» («4αυλός», τεῦχ. 59, σελ. 3217 ἐπ.). ̓Αλλά.