ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
8-9ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Επιστημονισμός-ακαδημαϊσμός: το άδοξο τέλος της Επιστήμης — ΔΙΚΑΙΟΣ, ΛΕΥΤΕΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἐπιστημονισμός
-ἀκαδημα]σμὸς:
τό ἄδοξο τέλος
της Ἐπιστήμης
ἁ ἦταν δίκαιο νὰ μὴ θεωρήσουν
θιγοµένους τοὺς ἑαυτούς τους
οἱ ἐπιστήμονες ἀπὸ μερικὲς παρα-
τηρήσεις ποὺ θ᾽ ἀναπτύξω στὸ συνο-
πτικὸ αὐτὸ ἄρθρο γύρω ἀπὸ τὸν
τρόπο λειτουργίας τῆς ἐπιστήμης Υε-
νικά, γιατὶ ἡ κριτική µου δὲν ἀφορᾷ
τοὺς ἴδιους, σὰν ἄτομα καὶ σὰν σύ-
νολο, ἀλλὰ τὴν κατεστηµένη ἐπιστη-
µονικὴἡ τάξη ἀξιῶν ᾿ καὶ πραγμάτων
ποὺ ἰσχύει στὴν ἐποχή µας. Αὐτὴ ἡ
τάξη πραγμάτων εἶναι «πνεῦμα» καὶ
νοοτροπία, μέθοδοι καὶ σκοποί, ἰσχύ-
ὧν τρόπος ἀντιλήψεως περὶ ἀλήθει-
ας, εἶναι ὁ σύγχρονος ἀκαδημαῖ-
σμὸς -- ἐπιστημονισμός, θῦμα τοῦ ὁ-
ποίου δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀλήθεια,
ἀλλὰ καὶ ιοἱ ἴδιοι οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐ-
πιστήµης, οἱ λειτουργοί της.
Ὀνομάζω ἐπιστημονισμὸ -- ἀκα-
δημαϊσμὸ τὸ καθεστὼς τῶν ἀξιῶν
ποὺ διέπουν τὴ σύγχρονη ἐπιστήμη
σὰν: λειτούργημα καὶ σὰν δέον. Ὅ-
λοι γνωρίζουμε, ὅτι ἐπιστήμη ἀνε-
ξάρτητη, ἀπαλλαγμένη ἀπὸ οἱαδήπο-
τε σκοπιμότητα ἀκτὸς τοῦ σκοποῦ
ἐκείνου ποὺ ἀπὸ τὴ φύση του ἀπο-
τελεῖ τό ἐπιστημονικὸ ἀν-
τικείμενο -“-- καὶ ἀντικείμενο
τῆς ἐπιστήμης δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι
παρὰ μόνον ἡ ἀλήθεια, ἀποκλειομέ-
νου παντὸς ἄλλου -- δὲν ὑπάρχει
σήµερα. Ἢ νόθευση τοῦ ἰδανικοῦ τῆς
ἀλήθειας, σὰν μοναδικοῦ! σκοποῦ της
ἐπιστημονικῆς ὄρευνας καὶ ζωῆς, ἀ-
ποδξικνύεται ἀπὸ τὶς συγκεκριμένες
διαστρεθλωτικὲς καὶ νοσηρὲς μορ-
φὲς ποὺ παίρνει στὴν ἐπιστημονικὴ
δεοντολογία καὶ πράξη ἡ ἁπώλεια
τῆς ἐπιστημονικῆς ἀνεξαρτησίας.
Προσδιοριστικὸ ἐκφυλιστικὸ σύμ-
πτωµα τοῦ ἐπιστημονισμοῦ -- ἀκα-
δημαϊσμοῦ εἶναι τὸ φαινόμενο τῆς
συνδέσ-ως, συγχύσεως καὶ ἀλληλε-
ξαρτήσεως δύο πραγμάτων, ἀπὸ τὴ
φύση τους ξένων μεταξύ τους καὶ
ἀσυμθίθαστων: τῆς ἐπιστή
µης καὶ τῆς ἐξουσίας.
Καμμιὰ δυνατότητα, κανένας τρόπος
δὲν νορῖται, ποὺ νὰ ἐπιτρέπη τὴν συ-
νύπαρξη αὐτῶν τῶν τόσο ἀνόμοιων,
Τοῦ
ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΙΚΑΙΟΥ
τόσο διαφορετικῶν μορφῶν σκέψεως
καὶ ζωῆς. ᾿Αν κορυφαῖο χαρακτηρι-
στικὀ, εἰδοποιὸ καὶ ἀπολύτως ἀπα-
ραίτητο, τῆς πρώτης εἶναι τὸ δίπτυ-
χο ἐλευθερία -- ἀλήθεια, τὸ εἰδοποιὸ
καὶ ἀπολύτως ἀπαραίτητο γνώρισμα
τῆς δεύτερης εἶναι τὸ ἐκ διαμέτρου
ἀνπίθετο: τὸ ζεῦγμα δύναμη -- δό-
γμα. Δὲν νοεῖται γτιραγματικὴ ἐπιστή-
μη ἐξαρτημένη ἀπὸ τὴ σκοπιμότητα
τοῦ ἐξουσιάζειν, δηλαδὴ τοῦ δουλοῦν
καὶ δουλοῦσθαι, ἐφ᾽ ὅσον ἀπόλυτη
προὐπόθεση τῆς ἐπιστημονικῆς ἀλή-
θειας εἶναι ἡ ἐλευθερία, ἡ ἔλλειψη
δηλ. πάσης ὑποκειμενικης καὶ ἀντι-
κειµενικῆς ἀ(ἐξουσιαστικῆα) δου-
λείας.
Ἡ µετόπτωση τῆς ἐπιστήμης σὲ
θεοαπαινίδα τῆς ἐξουσίας ἐκφράζε-
ται κυρίως μὲ τὴν εἰσαγωγὴ στὸ χῶ-
ρο τοῦ ἐπιστημονικοῦ δέοντος τῆς