ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
70ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ακροβολισμοί: "Με ανοιχτά χαρτιά" — ΕΡΙΝΥΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
πο Ἡ
ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ
«Μὲ ἀνοιχτὰ χαρτιὰ»
(ἢ ὁ σκοπὸς τῆς διδασκαλίας τῶν ᾿Αρχαίων ᾽Ελληνικῶν)
Ι. Τὸ θέµα, ἂν πρέπει ἢ δὲν πρέπει μὲ ὁρισμένες προῦὐποθέσεις κ.ἄ., ν᾿ ἄρ-
χίσει ἐκ νέου νὰ διδάσκεται ἡ ἀρχαία ᾿Ελληνικὴ γλῶσσα στὸ ᾿Ελληνικὸ σχο-
λεῖο, ὑπῆρέε τὸ ἀντικείμενο τῆς συζητήσεως, ὅπως ἀρέσκονται νὰ χαρακτηρί-
ἕουν τὸ κουβεντολόϊ οἱ «δεινοὶ» περὶ τήν ᾿Ελληνικὴ γλῶσσαν, ὅπως τοὺς ἄπο-
καλοῦσε ὁ Πλάτων.
'Ομιλῶ γιὰ τὴν ἐκπομπὴ τῆς ΕΡΊ «Μὲ ἀνοιχτὰ χαρτιὰ» τῆς [4ης Σεπτεµ-
βρίου 19857 Εἶναι ὅμως ὀρθὸ νὰ θεμελιωθοῦν θέσεις ἐπὶ ἑνὸς τόσο σημαντικοῦ
θέματος, χωρὶς νὰ τεθῆ ἐκ προοιμίου ὁ σκοπὸς ποὺ θὰ ὑπηρετήσει ἡ διδασκα-
λία τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς,
Κατ᾽ ἀρχὴν λοιπὸν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκαλυφθῆ αὐτὸς ὁ σκοπὸς τῆς διδασκα-
λίας. Τί δηλαδὴ θὰ ἐπιδιώξουμε νὰ ἐπιτύχομε μὲ τὴν ἐκ νέου εἰσαγωγὴ στὸ
σχολεῖο τῶν ἀρχαίων ᾿Ελληνικῶν;
Τὴν ἀνάγνωση μερικῶν π.χ. ἀποσπασμάτων, ἄμφιβόλου, μερικὲς φορές, ᾱ-
έίας γιὰ τὴν ἀναγνώριση τῆς ἀλήθειας ἤ, διὰ τῆς ἡμιμαθείας, τὸν διασυρµό
της:
Τὴν δυνατότητα τοῦ «ὁμιλεῖν» ἢ τοῦ «γράφειν» στὴν ἀρχαία "Ελληνική, ὅ-
ταν καὶ τὰ δύο εἶναι σήμερα νεκρᾶ;
Ἢ μήπως τὴν διάσωση τῆς νεοελληνικῆς ἀπὸ τὸν ἐκχυδαϊσμὸ ποὺ τῆς ἐπι-
βάλλουν οἱ προοδευτικοὶ τῶν προοδευτικῶν;
Γιατὶ αὐτὰ ποὺ ἀκούσαμε τόσο γιὰ τὸν ἀρχαῖο πολιτισμὸ τῶν προκλασσι-
κῶν καὶ κλασσικῶν χρόνων, ὅσο καὶ γιὰ τὴν ἀξία ἀκόμη τῆς γλώσσας, τῆς ἀρ-
χαίας ᾿Ελληνικῆς, μὲ ὑπονοούμενα καὶ μασημένες παρατηρήσεις ἀπὸ τοὺς κυ-
ρίους ποὺ «ἐπὶ ποιήσει τῶν ἐπῶν καθειστήκεσαν», ὅπως ὁ Παυσανίας θὰ ἔλεγε
γιὰ τοὺς κατεστημένους, ἐν προκειμένω, γιὰ τὸ γλωσσικό, ὄχι μόνον δὲν συνι-
στοῦν τὴν ἀπόφαση τῆς Πολιτείας γιὰ τὴν εἰσαγωγὴ τῆς ἀρχαίας γλώσσας στὸ
σχολεῖο, ἀλλά, ὅπως μᾶς δήλωσαν ἀκόμη, «ἐντὸς ὀλίγου χρόνου δὲν θὰ ὑπάρ-
χουν οὔτε δάσκαλοι νὰ διδάξουν τοὺς μαθητάς». Τραγικὴ πράγματι ὁμολογία
πανεπιστημιακῶν δασκάλων,!..
Ἔτσι λοιπὸν φθάσαμε κοντὰ στὸ «ξεπάτωμα» ὄχι τόσο τῆς ἀρχαίας Ἓλλη-
νικῆς γραμματείας, ποὺ σηκώνει πολλὲς παρερμηνεῖες «τὸ τομάρι της» (διφθέ-
ρα) καὶ μᾶς δίνει μάλιστα τὸ δικαίωμα νὰ ἐμφανιζόμεθα καὶ ἐμεῖς ὡς μεγάλοι
ποιηταὶ μεταφράζοντες τὸν ἀρχαῖο ποιητικὸ λόγο, ὅσο στὸ ξεπάτωμα τῆς ἀρ-
χαίας γλώσσας... Καὶ ἐδῶ στέκονται μαινόμενοι. Γιατὶ αὐτὴν δὲν μποροῦν νὰ
τὴν χτυπήσουν οὔτε μὲ παρερμηνεῖες οὔτε μὲ ποιητικὲς μπουρμπουλῆθρες. Αὐ-
τὴν πρέπει νὰ πάψουν νὰ τὴν διδάσκουν! Εἶναι δὲ ἡ γλῶσσα αὐτὴ τὸ ἐργαλεῖο,
ποὺ προὐπῆρχε τῆς λεγομένης προκλασσικῆς καὶ κλασσικῆς περιόδου καὶ ποὺ
ἐξ αὐτοῦ δημιουργήθηκε τὸ «θαῦμα» (ἂς πάψουμε κάποτε νὰ μιλᾶμε γιὰ θαύμα-
τα) τοῦ τελευταίου πρὸ τῆς Ρώμης πολιτισμοῦ. Γιατὶ γωρὶς τὸ ἐργαλεῖο αὐτό,
χωρὶς δηλαδὴ τὸν μοναδικὸ ἀστρολάβο, οὔτε «ἐπισκέψεις τῶν ὀνομάτων» θὰ