νησἠ του στὴν ἰδέα τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ἀρετῆς. Πρόκειται γιὰ δυὸ διαΦφορετικὰ κλαδιὰ τοῦ ἴδιου δέντρου, φορτωμένα καὶ τὰ δυὸ μὲ ἄφθονους χυμώδεις καὶ ἀρωματικοὺς καρπούς, μόνο ποὺ τὸ ἕνα εἶναι πανύψηλο καὶ ἀπλησίαστο στοὺς πολλούς, ἐνῶ τὸ ἄλλο ἁπλώνεται τόσο, ὅσο νὰ χαρίζη ἁπλόχερα τοὺς καρπούς του σ ̓ ὅλους τοὺς διμασμένους. Ἡράκλειτος -Σωκράτης: Δυὸ κλαδιά τοῦ ἴδιου δρυ Ὁ Ἡράκλειτος παραμένει στὸν αὐστηρὰ θεωρητικὸ χῶρο τῆς ἔλλογῆς γνώσης. Εἶναι περήφανος καὶ ἀσύγκριτος, ἀνεξήγητος καὶ ἀνεξάντλητος, τὸ θαῦμα τῶν αἰώνων. Π έρασαν πολλοὶ αἰῶνες ἀφ ̓ ὅτου τὸ μαγικὸ ραθδὶ τῆς Κίρκης καὶ τὸ κρεθθάτι τοῦ Προκρούστη κατάφεραν ν ̓ ἀποπροσανατολίσουν τὸν ἄνθρωπο, νὰ τὸν ἐκτρέψουν ἀπὸ τὴ φυσική του πορεία καὶ νὰ τὸν μεταθάλουν σὲ ἁπλὸ μηχανιστικὸ ὄν, σὲ ὄχλο καὶ μαζάνθρωπο. Ὅ Σωκράτης ἀποτελεῖ τὸ μοναχικὀ τύπο τῆς ἀγορᾶς, τὸν πολυμερῆ καὶ πολυδιάστατο δάσκαλο τοῦ πραΤοῦ Σ. ΠΑΝΑΓΟΥ "Ὅπως εἶναι φυσικό, σ ̓ ὅλους αὐτοὺς τοὺς αἰῶνες δὲν ἔλειψαν οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, οἱ ἀνθεκτικὲς ψυχές, πού, παρὰ τὸ βάρος τοῦ ζυγοῦ τῆς σκληρῆς πνευματικῆα τυραννίας τοῦ κατεστημένου, εὕρισκαν τὸ κουράγιο νὰ ἀναθροῦν καὶ νὰ διαλέγωνται μὲ τὰ ἄυλα: πραξιτέλεια ἀγάλματα τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ ἀνθρωπιστικοῦ πνεύματος. κτικοῦ λόγου, τὸν φυσικό, ἁπλὸ καὶ ἀνεπιτήδευτο συμθουλάτορα τῆς ̓Αθήνας, ποὺ ἰσχυρίζεται πὼς δὲν ξέρει τίποτα αὐτὸς ὁ πολυγνώστης, ὁ θαυμάσιος τῶν αἰώνων. Καὶ οἱ δυό τους εἶναι πρωτόφαντοι καὶ πολυμερεῖς τύποι καὶ οἱ σκέΨεις τους εἶναι θγαλμένες ἀπ ̓ τὴν πρωταρχικἠὴ οὐσία τῆς αἰώνιας ̓Αλήθειας, γι ̓ αὐτὸ καὶ σὰν φῶς ἁπλώβθηκαν στὴν αἰωνιότητα. Εἶναι αὐτόΦωτο! καὶ οἱ Ιδέες τοῦς δὲν ἕχουν σχέση μὲ τὴ θιθλιακἠ σοφία, τὶς ἐπιστημονικὲς διατριθὲο καὶ τὰ ἐπιστημονικάἁ ὄργανα. Μὲ φυσικὴ αὐτοδυναμία καὶ διορατικότητα, ἀλλὰ καὶ αὐτοκυριαρχία ἐμδάθυναν μὲ τὸν πιὸ δυνατὸ τρόπο στὴ ζωὴ καὶ στὸν κόσμο καὶ ἀνακάλυψαν καὶ ἀποκάλυψαν ὅσα εἴπαν ἔκτοτε καὶ ὅσα θὰ ποῦν στὸ μέλλον οἱ ̓Επιστῆμες καὶ Μοιραῖα, ἡ σκέψη τους διασταυρωνόταν μὲ τὴ σκέψη τῶν γιγάντιων μορφῶν τοῦ πνεύματος, τοῦ Ἡράκλειτου καὶ τοῦ Σωκράτη, μορφῶν ποὺ ποτὲ δὲν καταδέχτηκαν νὰ ζητήσουν κάτι ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ ποὺ τόσο ἀνάγκη τὶς ἔχουμε. "Αν καὶ φαινομενικὰἀ οἱ δύο αὐτοὶ κορυφαῖοι τῆς σκέψεως παρουσιάζουν αἰσθητὲς διαφορές, μὲ μιὰ ἐξεταστικὴ ματιὰ ἀνακαλύπτει κανείς, ὅτι ἀποτελοῦν ὁμογάλακτα τέκνα τοῦ ἴδιου πνεύματος, ποὺ ἀνάγει τὴ γέν-