ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
71ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ακροβολισμοί: Λογική και παράλογο — ΕΡΙΝΥΣ
Κείμενο φύλλου
Ε--- ΙΝ
ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ
Λογικὴ καὶ παράλογο
«Ὁ μὲν σοφῶς γὰρ εἶπεν, ὁ δ ̓ ἕτερος σαφῶς»
̓Αριστοφάνης (Βάτραχοι)
Διαβάζω στὸ ἔργο τοῦ καθηγητοῦ τῆς Νευρολογίας καὶ Ψυχιατρικῆς
κ. Κ. Δ. Κωνστανινίδη «Η ψυχικὴ ζωὴ τοῦ πρωτόγονου ἀνθρώπου»:
«Τὸν πρωτόγονον ἄνθρωπον, ὅπως καὶ τὸν προηγμένον, τὸν ἀπασχολοῦν
κατὰ πρῶτον λόγον αἱ ἀνάγκαι τῆς καθ ̓ ἡμέραν ζωῆς καὶ τὰ γεγονότα
τὰ συναφῆ πρὸς τὴν προφύλαξιν καὶ διατήρησιν αὐτῆς. ̓Επὶ τῶν γεγονότων
τῆς ζωῆς ἀναγκάζεται ὁ ἄνθρωπος νὰ σκέπτεται καὶ ν ̓ ἀντιδρᾶ
ἀναλόγως. ̓Η ἐπεξεργασία τῶν γεγονότων τῆς ζωῆς ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου ὄχι
πλέον διὰ τῶν ἐνστίκτων ἀλλὰ διὰ σκέψεων καὶ συλλογισμῶν ἀποτελεῖ
τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ζωώδους καταστάσεως, ἔνθα κυριαρχεῖ
ἀποκλειστικῶς τὸ ἔνστικτον καὶ τὴν ἄνοδον εἰς τὸν πολιτισμόν, ὁ ὁποῖος
ἀποτελεῖ τὴν σαφῆ διάκρισιν μεταξὺ τοῦ ζώου καὶ τοῦ ἀνθρώπου».
Ὃ ἄνθρωπος ὅμως θὰ ἔρχεται στὴ ζωὴ πάντοτε σὰν πρωτόγονος καὶ
θὰ εἶναι, ἐν πολλοῖς, τὸ κοινωνικὸ πολιτισμικὸ του περιβάλλον ἐκεῖνο
ποὺ θὰ τὸν τιθασεύσει καὶ θὰ τὸν μεταβάλει ἀπὸ πρωτόγονο, δηλαδὴ θὰ
τὸν ἀπαλλάξει ἀπ ̓ τὴν κυριαρχία τῶν ἐνστίκτων, γιὰ νὰ τὸν κατευθύνει
στὸ χῶρο τῆς σκέψης καὶ τῆς λογικῆς. Τὶ σημαίνουν ὅμως αὐτά;
Εἶναι τόσο εὔκολο, παρά τὶς χιλιετίες πολιτισμοῦ ποὺ διήνυσε ἡ ἀνθρωπότητα,
νὰ ἀναπαράγονται ἄνθρωποι πρωτόγονοι, δηλαδὴ ἄνθρωποι
τῶν ἐνστίκτων;
Ἢ ἀπάντηση πρέπει νά εἶναι: Ναί!
Καὶ βέβαια ἡ ἀναπαραγωγὴ τῶν πρωτόγονων σήμερα διαφέρει ἀπὸ ἐκείνη,
τὴ φυσική, τὴν πρὸ χιλιετηρίδων, καὶ γιὰ τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνη.
Διότι, ἂν οἱ ἀνάγκες τῆς ζωῆς (διατροφή-κατοικία-ἄμυνα) στὸν πρωτόγονο
τὸν ἔκαναν ν ̓ ἀντιδρᾶ ἀναλόγως, ὁ σημερινὸς «πολιτισμένος» πρωτόγονος
συνεχίζει νὰ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὰ πλέον κατώτερα ἔνστικτα
(βίας-ἁρπαγῆς-καταστροφῆς-ἐγκλήματος κ.ἄ.), διότι ἀδυνατεῖ νὰ κατανοήσει
τὰ συμβαίνοντα γύρω του, δὲν ἀσκεῖται πλέον ἡ σκέψη του στὴ λογικΊ)
τῶν πραγμάτων.
Δὲν κατανοεῖ τοὺς κανόνες ποὺ στηρίζουν τὴν γεμάτη ἀντιφάσεις κοινωνικὴ
δομή.
Δὲν ἀντιλαμβάνεται, γιατὶ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει τὴν κοπιώδη ὁδὸ
τῆς αὐτοσυνειδησίας, ἀπορρίπτοντας τὶς θέσεις ποὺ τοῦ παρέχουν «εὔκολες»
λύσεις, ἐφ ̓ ὅσον μπεῖ κι ̓ αὐτὸς στὸ χῶρο τῆς ἀναπαραγωγῆς
πρωτογόνων.
Δὲν μπορεῖ, τέλος, νὰ ἐκτιμήσει ὅτι αὐτὴ ἡ πορεία τοῦ κοινωνικοῦ γίγνεσθαι
σ ̓ ὅλες τὶς μορφὲς δὲν ὁδηγεῖ πουθενά.
̓Αλλὰ ἁπλῶς συντηρεῖ τὴν ἐπίσης πρωτόγονη μορφή τῆς ἐξουσίας,